I OW 141/25

I OW 141/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący/
Marek Stojanowski
Marian Wolanin /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 567
art. 3, art. 20
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 82
art. 2 ust. 2, art. 5 ust. 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Dz.U. 2024 poz 935
art. 4, art. 15 § 1 pkt 4, § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie NSA Marek Stojanowski NSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Sieradzkiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Sieradzkim a Dyrektorem Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku A. O. w sprawie wydania decyzji zezwalającej na trwałe wyłączenie z produkcji gruntów leśnych postanawia: wskazać Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi jako organ właściwy w sprawie.
Uzasadnienie
PISMEM Z 21 LIPCA 2025 R. STAROSTA SIERADZKI WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU KOMPETENCYJNEGO, ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A DYREKTOREM REGIONALNEJ DYREKCJI LASÓW PAŃSTWOWYCH W ŁODZI W SPRAWIE WSKAZANIA ORGANU WŁAŚCIWEGO DO ROZPATRZENIA WNIOSKU A. O., DALEJ: ZAINTERESOWANA, W PRZEDMIOCIE WYDANIA DECYZJI ZEZWALAJĄCEJ NA TRWAŁE WYŁĄCZENIE Z PRODUKCJI GRUNTÓW LEŚNYCH.
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że wnioskiem z 29 kwietnia 2025 r. zainteresowana wystąpiła do Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi z wnioskiem o wydanie decyzji zezwalającej na trwałe wyłączenie z produkcji gruntów leśnych zlokalizowanych na działce nr [...] o powierzchni 0,1107 ha, położonej w obrębie ewidencyjnym C., gmina S. Adresat wniosku przekazał go do Starosty Sieradzkiego, wskazując, że teren ten stanowiący użytki rolne, został objęty przez starostę uproszczonym planem urządzenia lasu, i zaznaczając, że ewidencja gruntów nie została zaktualizowana w sposób uwzględniający ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Wnioskodawca, odnosząc się do stanowiska adresata wniosku, wskazał, że o charakterze gruntu decyduje nie treść wpisu w ewidencji gruntów, ale to czy spełnia on przesłanki ustawowe lasu zawarte w art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2025 r. poz. 567).
W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi przekazał posiadane akta sprawy, nie odnosząc się do złożonego wniosku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Rozpoznając wniosek Starosty Sieradzkiego, należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy tym organem – stanowiącym organ jednostki samorządu terytorialnego – a Dyrektorem Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi – stanowiącym organ administracji rządowej. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe do rozpatrzenia wniosku zainteresowanej w przedmiocie wydania decyzji zezwalającej na trwałe wyłączenie z produkcji gruntów leśnych.
Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 82), jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych jest starosta, a gruntów leśnych – dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, z wyjątkiem obszarów parków narodowych, gdzie właściwym jest dyrektor parku. Istota sporu sprowadza się zatem do tego, czy grunt będący przedmiotem postępowania ma charakter leśny czy rolny.
Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych gruntami leśnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty: (1) określone jako lasy w przepisach o lasach, (2) zrekultywowane dla potrzeb gospodarki leśnej i (3) pod drogami dojazdowymi do gruntów leśnych. Z kolei w myśl art. 3 ustawy o lasach lasem jest grunt (1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) – drzewami i krzewami oraz runem leśnym – lub przejściowo jej pozbawiony: (a) przeznaczony do produkcji leśnej lub (b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo (c) wpisany do rejestru zabytków, (2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.
Analiza powyższych przepisów wskazuje, że o zakwalifikowaniu gruntu jako lasu w ustawie o lasach decyduje zatem nie tylko powierzchnia i charakter pokrywającej go roślinności, ale również inne cechy, zawiązane z przeznaczeniem lub stosownymi wpisami do rejestrów, bądź zagospodarowaniem. Nie decyduje o uznaniu gruntu za las wpis w ewidencji gruntów, relacja jest natomiast odwrotna, skoro ewidencja służy ujawnianiu stanu faktycznego i prawnego, jako lasy w ewidencji mogą być ujawnione wyłącznie grunty odpowiadające charakterystyce lasu na gruncie ustawy o lasach (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 listopada 2024 r., sygn. akt I OW 147/24). Potwierdzenie tego stanowiska można znaleźć w przepisach ustawy o lasach, która w art. 20 wskazuje, że w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasów, w tym lasów ochronnych (ust. 1). W ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu (ust. 2). Treść tych przepisów wskazuje, że to charakter określonego gruntu jako lasu jest okolicznością pierwotną, która rzutuje na treść dokumentów planistycznych i ewidencji gruntów.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że ujęcie działki wskazanej we wniosku o wyłączenie z produkcji gruntów leśnych w ewidencji gruntów jako nieruchomości rolnej nie stanowi wyznacznika decydującego o uznaniu tej nieruchomości za nieruchomość rolną. Nieruchomość ta objęta jest uproszczonym planem urządzenia lasu, porośnięta jest roślinnością charakterystyczną dla lasu oraz spełnia kryterium powierzchniowe określone w art. 3 pkt 1 ustawy o lasach. Grunt ten zatem należało uznać za grunt leśny w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach, co w konsekwencji powoduje, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku zainteresowanej jest Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi.
Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.