I OW 141/13

Naczelny Sąd Administracyjny2013-08-30
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór o właściwośćsąd administracyjnyprawo cywilneodszkodowaniedrogi publicznezarządca drogisamorząd terytorialnyk.p.a.p.p.s.a.

NSA odrzucił wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość w sprawie odszkodowania za uszkodzenie samochodu, uznając, że sprawa ma charakter cywilny i nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

Burmistrz Miasta S. złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Zarządem Województwa D. w sprawie wniosku o odszkodowanie za uszkodzenie samochodu na drodze wojewódzkiej. Burmistrz twierdził, że nie jest zarządcą drogi, podczas gdy Zarząd Województwa uważał inaczej, powołując się na zmiany w zarządzie dróg. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił wniosek, stwierdzając, że spór o odszkodowanie ma charakter cywilny i nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Sprawa dotyczyła wniosku Burmistrza Miasta S. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Zarządem Województwa D. w przedmiocie ustalenia organu właściwego do rozpoznania wniosku M. G. o wypłatę odszkodowania za uszkodzenie samochodu na drodze wojewódzkiej. Burmistrz Miasta S. argumentował, że nie jest zarządcą drogi, na której doszło do zdarzenia. Zarząd Województwa D. natomiast twierdził, że po oddaniu do użytkowania obwodnicy, Burmistrz Miasta S. stał się zarządcą zastąpionego odcinka drogi. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość podlega odrzuceniu. Sąd podkreślił, że żądanie odszkodowania za uszkodzenie samochodu ma charakter cywilny. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, spór o właściwość w rozumieniu k.p.a. może powstać jedynie przy rozstrzyganiu indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej. Spór pomiędzy organami samorządu terytorialnego dotyczący ustalenia właściwości do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie nie jest sporem podlegającym kognicji sądu administracyjnego. Ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za zarządzenie odcinkiem drogi leży w sferze prawa cywilnego i może być rozpoznane przez sąd powszechny. W związku z tym, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wniosek został odrzucony, a wpis sądowy zwrócono.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, taki spór nie podlega kognicji sądu administracyjnego, ponieważ żądanie odszkodowania ma charakter cywilny, a ustalenie podmiotu odpowiedzialnego leży w sferze prawa cywilnego.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny rozstrzyga spory o właściwość w sprawach administracyjnych. Spór o odszkodowanie za uszkodzenie pojazdu na drodze ma charakter cywilny, a jego rozstrzygnięcie, w tym ustalenie zarządcy drogi, należy do właściwości sądów powszechnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 64 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 232 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 15 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 22 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

u.d.p. art. 10 § 5

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spór o odszkodowanie za uszkodzenie pojazdu ma charakter cywilny i nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

spór o właściwość, o którym mowa w art. 22 § 1 k.p.a., może powstać jedynie przy rozstrzyganiu indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej. Ustalenie więc podmiotu odpowiedzialnego z zarządzanie odcinka drogi, na którym doszło do ww. zdarzenia w dacie jego zaistnienia, a tym samym, podmiotu będącego adresatem zgłoszonego przez M. G. roszczenia, leży wyłącznie w sferze prawa cywilnego.

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że spory o odszkodowanie za szkody komunikacyjne, nawet gdy dotyczą zarządcy drogi, mają charakter cywilny i nie należą do właściwości sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy spór o właściwość dotyczy ustalenia organu właściwego do rozpoznania wniosku o odszkodowanie o charakterze cywilnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ilustruje ważną granicę między prawem administracyjnym a cywilnym, choć jej fakty są dość typowe dla sporów o zarządcę drogi.

Kto odpowiada za dziury w drodze? Sąd administracyjny odsyła do cywilnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OW 141/13 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2013-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-06-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 15 § 1 pkt 4, art. 58 § 1 pkt 1, art. 64 § 3, art. 232 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 22 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta S. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta S. a Zarządem Województwa D. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku M. G. o wypłatę odszkodowania za uszkodzenia samochodu na drodze wojewódzkiej nr [...] postanawia: 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócić z kasy Naczelnego Sądu Administracyjnego Burmistrzowi Miasta S. kwotę [...] złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniosku.
Uzasadnienie
Burmistrz Miasta S.wnioskiem z dnia 17 czerwca 2013 r., doprecyzowanym pismem z dnia 16 lipca 2013 r., wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Zarządem Województwa D. o w sprawie rozpatrzenia wniosku M. G. z dnia [...] maja 2013 r. o wypłatę odszkodowania za uszkodzenie samochodu marki T. nr rej. [...] w dniu [...] maja 2013 r. w S. na ul. Ł., na wysokości posesji nr [...].
W uzasadnieniu swego stanowiska organ wnioskujący wskazywał, iż nie jest właściwy do rozpatrzenia ww. wniosku, bowiem – wbrew stanowisku Zarządu Województwa D. – nie jest on zarządcą drogi, na której doszło do uszkodzenia pojazdu M. G.
W odpowiedzi na wniosek, Zarząd Województwa D., wnosił o wskazanie Burmistrza Miasta S. jako organu właściwego w sprawie. Twierdził przy tym, iż z chwilą oddania do użytkowania obwodnicy S. , która zastąpiła w swoim przebiegu dawny odcinek drogi wojewódzkiej nr [...] przebiegającej przez S., zarządcą odcinka drogi zastąpionego wybudowaną obwodnicą obejmującego m. in. ul. Ł. – na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych – został Burmistrz Miasta S., a odcinek ten z mocy prawa został zaliczony do kategorii dróg gminnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość podlegał odrzuceniu.
W niniejszej sprawie wniosek M. G. z dnia [...] maja 2013 r. dotyczył uszkodzenia samochodu marki T. nr rej. [...] w dniu [...] maja 2013 r. w S. na ul. Ł., na wysokości posesji nr [...] w wyniku najechania na wyrwę w nawierzchni jezdni i powstania w wyniku zaistniałego zdarzenia szkody. Niewątpliwie zatem żądanie to ma charakter cywilny i jest związane z naprawieniem zaistniałej w wyniku ww. zdarzenia szkody.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że spór o właściwość, o którym mowa w art. 22 § 1 k.p.a., może powstać jedynie przy rozstrzyganiu indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej. Powstanie natomiast sporu pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego dotyczącego ustalenia właściwości do rozpatrzenia wniosku o wypłatę odszkodowania nie jest sporem - w rozumieniu art. 22 § 1 k.p.a. i art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. – a zatem nie podlega kognicji sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 5 stycznia 2005 r., OW 156/04).
Ustalenie więc podmiotu odpowiedzialnego z zarządzanie odcinka drogi, na którym doszło do ww. zdarzenia w dacie jego zaistnienia, a tym samym, podmiotu będącego adresatem zgłoszonego przez M. G. roszczenia, leży wyłącznie w sferze prawa cywilnego. Ewentualny zaś spór w tym przedmiocie może zostać rozpoznany przez sąd powszechny w postępowaniu cywilnym.
Skoro zatem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, to zgłoszony w tym przedmiocie wniosek podlega odrzuceniu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy, orzeczono o zwrocie wpisu sądowego od wniosku.