I OW 77/12

Naczelny Sąd Administracyjny2012-06-28
NSAAdministracyjneŚredniansa
pomoc społecznaświadczeniawłaściwość miejscowamiejsce zamieszkaniaKodeks cywilnyustawa o pomocy społecznejNSAorgan administracji

NSA rozstrzygnął spór o właściwość, wskazując Wójta Gminy S. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o świadczenia z pomocy społecznej, biorąc pod uwagę miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o pomoc.

Sprawa dotyczyła sporu o właściwość między Burmistrzem W. a Wójtem Gminy S. w przedmiocie przyznania świadczeń z pomocy społecznej A. W. Burmistrz W. uważał się za niewłaściwego, wskazując na czasowy pobyt wnioskodawczyni w W. Wójt Gminy S. również kwestionował swoją właściwość, argumentując, że A. W. nie ma stałego miejsca zamieszkania w jego gminie. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy o pomocy społecznej i Kodeks cywilny, ustalił, że właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, z uwzględnieniem zamiaru stałego pobytu. Sąd uznał, że A. W. ma stałe zameldowanie we W. i tam ubiega się o lokal socjalny, co wskazuje na jej zamiar koncentrowania aktywności życiowej w tej miejscowości.

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął negatywny spór o właściwość pomiędzy Burmistrzem W. a Wójtem Gminy S. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. W. o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego, zasiłku celowego na opał oraz zasiłku celowego na zakup żywności. Spór wynikał z faktu, że Burmistrz W. uznał się za niewłaściwego, wskazując na czasowy pobyt wnioskodawczyni w W. w związku z leczeniem, podczas gdy Wójt Gminy S. kwestionował swoją właściwość, argumentując, że A. W. nie ma stałego miejsca zamieszkania w jego gminie. Sąd, powołując się na art. 101 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 25 Kodeksu cywilnego, podkreślił, że właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, zdefiniowanego jako miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Analizując stan faktyczny, sąd stwierdził, że A. W. posiada stałe zameldowanie we W. i ubiega się tam o lokal socjalny, co świadczy o jej zamiarze koncentrowania aktywności życiowej w tej miejscowości, mimo czasowego pobytu w W. w celu leczenia. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Wójta Gminy S. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, przy czym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Okoliczności sprawy powinny pozwalać na wyciągnięcie wniosków, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem aktywności życiowej danej osoby.

Uzasadnienie

Sąd analizował przepisy ustawy o pomocy społecznej i Kodeksu cywilnego dotyczące miejsca zamieszkania. Stwierdził, że mimo czasowego pobytu w W. w celu leczenia, stałe zameldowanie we W. oraz ubieganie się o lokal socjalny w tej gminie świadczą o zamiarze stałego pobytu i koncentracji aktywności życiowej w gminie W., co czyni Wójta Gminy S. właściwym do rozpoznania wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (8)

Główne

u.p.s. art. 101 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

p.p.s.a. art. 15 § 1 pkt 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozstrzyga sprawy o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego.

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Pomocnicze

u.p.s. art. 101 § 2

Ustawa o pomocy społecznej

W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo gminą jest gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały.

u.p.s. art. 65 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej przekazał wniosek do rozpoznania według właściwości.

u.p.s. art. 6 § 8

Ustawa o pomocy społecznej

Definicja osoby bezdomnej.

p.p.s.a. art. 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 15 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stałe zameldowanie wnioskodawczyni we W. oraz jej zamiar powrotu i ubieganie się o lokal socjalny w tej gminie wskazują na Wójta Gminy S. jako organ właściwy.

Odrzucone argumenty

Argument Burmistrza W. o czasowym pobycie wnioskodawczyni w W. z powodu leczenia, bez analizy zamiaru stałego pobytu.

Godne uwagi sformułowania

miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu głównym ośrodkiem aktywności życiowej danej osoby fizycznej nie jest realne i nie odpowiada stanowi faktycznemu twierdzenie o powrocie do stałego miejsca zamieszkania

Skład orzekający

Małgorzata Masternak - Kubiak

członek

Marek Stojanowski

przewodniczący-sprawozdawca

Wiesław Morys

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organów pomocy społecznej w przypadkach wątpliwych co do miejsca zamieszkania, zwłaszcza gdy występuje czasowy pobyt związany z leczeniem lub innymi okolicznościami."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów o pomocy społecznej oraz Kodeksu cywilnego. Może wymagać analizy indywidualnych okoliczności każdej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy z ustalaniem miejsca zamieszkania dla celów świadczeń socjalnych, co jest częstym zagadnieniem w pracy prawników i pracowników socjalnych.

Gdzie mieszka osoba potrzebująca pomocy? NSA rozstrzyga spór o właściwość w sprawie świadczeń socjalnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OW 77/12 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2012-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-04-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak
Marek Stojanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesław Morys
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 15 § 1 pkt 4 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
art. 25
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. NSA Wiesław Morys Protokolant sekretarz sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrz W. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem W. a Wójtem Gminy S. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. W. o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego, zasiłku celowego na opał oraz zasiłku celowego na zakup żywności z programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" postanawia: wskazać Wójta Gminy S. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. Dyrektor Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. działając z upoważnienia Burmistrza W. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem W. a Wójtem Gminy S. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia sprawy wniosku A. W. o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego, zasiłku celowego na opał oraz zasiłku celowego na zakup żywności z programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania".
Wnioskodawca wskazał, że Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. działając w oparciu o art. 65 § 1 k.p.a. zawiadomieniem z [...] lutego 2012 r. nr [...] przekazał do rozpoznania według właściwości Miejsko-Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w W. wniosek A. W. o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej wskazując, że A. W. aktualnie zamieszkuje na stancji w W. przy ul. [...]. Organ ten wskazał, że o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej powinien orzekać organ miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o dane świadczenie, a więc właściwym jest Burmistrz W. bowiem wnioskodawczyni zamieszkuje aktualnie w mieście W.
Dyrektor Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. nie zgodził się z takim stanowiskiem Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. przedstawionym w uzasadnieniu zawiadomienia z dnia [...] lutego 2012 r. i wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. Organ ten wskazał, że A. W. mieszka na stałe we W. [...],[...] S., a w W. przy ul. [...] przebywa jedynie czasowo. W dniu [...] lutego 2012 r. A. W. oświadczyła, że w W. nie przebywa z zamiarem stałego pobytu, jest tylko ze względu na leczenie i kontynuację kontaktów i wsparcie psychiczne z Ośrodkiem, w którym była leczona, oświadczyła również, że zamierza powrócić do stałego miejsca zamieszkania.
W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy S. poinformował o dokonanych przez siebie ustaleniach co do miejsca zamieszkania A. W. Z oświadczenia U N z dnia [...] maja 2012 r. wynika, że A. W. ostatnio zamieszkiwała we W. pod nr [...], jednak lokal ten przynależący do zasobów gminnych, administrowany przez CTBS przekazany został do użytkowania innej rodzinie. A. W. przez krótki okres była zameldowana we W. [...] w mieszkaniu krewnego K. G. Z ww. adresu została wymeldowana (od 2010 r.) i zameldowana ma pobyt tymczasowy w ośrodku "[...]" [...] W. Mieszkanie we W. [...] jest obecnie opuszczone i może już należeć do innej osoby. A. W. oczekuje na przydział lokalu socjalnego i nie ma uprawnień do jakiegokolwiek lokalu na terenie Gminy S.
Wójt Gminy S. wskazał, że zgodnie z treścią art. 101 ustawy o pomocy społecznej w zw. z art. 25 Kodeksu cywilnego, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, przy czym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Skoro zatem A. W. została wymeldowana z lokalu we W. [...], również lokal w którym ostatnio zamieszkiwała we W. [...] został przekazany do użytku kolejnej rodzinie, twierdzenie o zamiarze powrotu do stałego miejsca zamieszkania we W. [...] nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym sprawy. A. W. nie mając w ogóle miejsca zamieszkania w Gminie S., nie ma bowiem gdzie wrócić, również czas oczekiwania na lokal socjalny jest długi. Nie jest zatem realne i nie odpowiada stanowi faktycznemu twierdzenie o powrocie do stałego miejsca zamieszkania.
W piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. Dyrektor Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. poinformował, że A. W. przebywała w Szpitalu [...] w W. od [...] lutego do [...] marca 2012 r. A. W. przebywała na terapii w Ośrodku Rehabilitacji [...] w R., a po odbytej terapii uczestniczyła w programie reintegracji zawodowej. Została zameldowana w tym ośrodku na czas określony do [...] lipca 2012 r., jednak wymeldowała się z pobytu czasowego z dniem [...] kwietnia 2012 r. i zameldowała się na pobyt czasowy w W.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 -zwanej dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga sprawy o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.
Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem W., a Wójtem Gminy S., albowiem oba ww. organy uznają się za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania wniosku A. W. o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej.
Problematyka właściwości miejscowej organów udzielających świadczenia z pomocy społecznej uregulowana została w art. 101 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Stosownie do tych regulacji, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 1). W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo gminą jest gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały (ust. 2).
Wobec takiego uregulowania zagadnienia właściwości organów w pierwszej kolejności należy ustalić, czy A. W., jako osoba ubiegająca się o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, posiada miejsce zamieszkania, a jeżeli go nie posiada to, czy jest osobą bezdomną. W pierwszym przypadku o właściwości organu decydują wymogi określone w art. 25 k.c., a w drugim - warunki określone w art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej.
Zgodnie z art. 25 k.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O zamieszkiwaniu można mówić wówczas, gdy występujące okoliczności pozwalają przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosków, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem aktywności życiowej danej osoby fizycznej.
W przypadku A. W. można wskazać taką miejscowość. Ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia z dnia [...] stycznia 2012 r. wynika, że A. W. posiada zameldowanie stałe [...] W. [...] S., natomiast na pobyt czasowy została zameldowana w Ośrodku Rehabilitacji [...] "[...]" [...] R. w okresie od [...] stycznia 2012 r. do [...] lipca 2012 r. Ze złożonego przez wnioskodawczynię pisma wynika, że przebywała czasowo na stancji pod adresem ul. [...] W. Z W. jednakże wyjechała z uwagi na zakończoną terapię i wymeldowała się w dniu [...] kwietnia 2012 r. ze wskazanego wyżej adresu czasowego zameldowania. Jej kontakt z W. nie miał charakteru trwałego. A. W. oświadczyła również we wniosku o przyznanie pomocy społecznej, że z W. wiąże swoją przyszłość i chce tam wrócić. Dodatkowo o tym, iż łączy swoją przyszłość z tą miejscowością świadczy fakt, że wystąpiła do Gminy S. (na terenie której znajduje się W.) o przyznanie lokalu socjalnego.
Powyższe dowodzi, że A. W. nie przebywała w W. z zamiarem stałego pobytu, przebywała tam jedynie w celu odbycia terapii (leczenia). Skoro zatem jest zameldowana na pobyt stały we W. i na terenie Gminy S. ubiega się o przyznanie lokalu socjalnego należy przyjąć, że to w tej miejscowości, a nie w W. chce koncentrować swoją aktywność życiową.
Wobec tego stwierdzić należy, że to Wójt Gminy S. jest właściwy do rozpatrzenia wniosku A. W. o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego, zasiłku celowego na opał oraz zasiłku na zakup żywności z programu wieloletniego "Pomoc państw w zakresie dożywiania".
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie przepisów art. 4 i 15 § 1 pkt 4 oraz § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI