Orzeczenie · 2026-03-19

I OW 12/26

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór kompetencyjnywłaściwość miejscowapomoc społecznadom pomocy społecznejmiejsce zamieszkaniaKodeks postępowania administracyjnegoPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta L. a Wójtem Gminy L.1 w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku K.J. o skierowanie do domu pomocy społecznej. Prezydent Miasta L. złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu, wskazując Wójta Gminy L.1 jako organ właściwy, argumentując, że centrum życiowe zainteresowanego znajdowało się w L.1. W odpowiedzi Wójt Gminy L.1 wskazał, że nie jest możliwe ustalenie miejsca zamieszkania zainteresowanego, co uzasadnia zastosowanie regulacji dotyczącej osób bezdomnych lub przebywających w placówkach. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. oraz art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a., podkreślił, że sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego. Analizując przepisy ustawy o pomocy społecznej (art. 101) oraz definicję miejsca zamieszkania z Kodeksu cywilnego (art. 25), Sąd uznał, że kluczowe jest ustalenie miejsca, w którym osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu i gdzie koncentruje swoje interesy życiowe. Wobec faktu, że zainteresowany przebywał u wnuczki, Sąd uznał, że nastąpiła zmiana miejsca zamieszkania i wskazał Wójta Gminy L.1 jako organ właściwy do rozpoznania sprawy. Sąd odmówił zasądzenia kosztów postępowania, wskazując na brak podstaw prawnych w przepisach p.p.s.a. dotyczących wniosków o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie właściwości miejscowej organów w sprawach z zakresu pomocy społecznej, zwłaszcza w kontekście zmiany miejsca zamieszkania i braku stałego zameldowania. Interpretacja pojęcia miejsca zamieszkania w kontekście przepisów administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o pomocy społecznej. Interpretacja miejsca zamieszkania może być różnie stosowana w innych kontekstach prawnych.

Zagadnienia prawne (2)

Jak ustalić właściwość miejscową organu do wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie przebywała w różnych miejscach i nie posiada stałego zameldowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Właściwość miejscową organu ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, rozumianego jako miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu i gdzie koncentrują się jej osobiste i majątkowe interesy.

Uzasadnienie

Sąd analizuje przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące właściwości miejscowej oraz definicję miejsca zamieszkania z Kodeksu cywilnego, podkreślając, że samo zameldowanie nie przesądza o miejscu zamieszkania. Kluczowe jest faktyczne przebywanie i centrum życiowych interesów.

Czy sąd administracyjny może orzekać o zwrocie kosztów postępowania w sprawie wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie może orzekać o zwrocie kosztów postępowania w sprawie wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, ponieważ brak jest ku temu podstaw prawnych w przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Uzasadnienie

Sąd powołuje się na art. 199 p.p.s.a. oraz przepisy szczególne (art. 200-204 p.p.s.a.), które nie obejmują wniosków o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, co oznacza brak podstaw do orzekania o kosztach między stronami.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Wskazano Wójta Gminy L.1 jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej.

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 22 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.s. art. 59 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

k.c. art. 25

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks cywilny

Przez miejsce zamieszkania należy rozumieć miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu, decyduje takie przebywanie na danym terenie, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów. Zamiar stałego pobytu należy oceniać w sposób zobiektywizowany – czy z punktu widzenia typowego obserwatora miejscowość ta stanowi główny ośrodek aktywności życiowej tej osoby.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 15 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.s. art. 101 § ust. 2

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 101 § ust. 2a.

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 101 § ust. 3

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 101 § ust. 6

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

p.p.s.a. art. 64 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie miejsca zamieszkania jako centrum życiowych interesów osoby ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej. • Brak podstaw prawnych do orzekania o kosztach w sprawach o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.

Godne uwagi sformułowania

miejsce, w którym osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu • centrum jego osobistych i majątkowych interesów • zamiar stałego pobytu należy oceniać w sposób zobiektywizowany • brak jest podstaw do orzeczenia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący sprawozdawca

Marek Stojanowski

członek

Marian Wolanin

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organów w sprawach z zakresu pomocy społecznej, zwłaszcza w kontekście zmiany miejsca zamieszkania i braku stałego zameldowania. Interpretacja pojęcia miejsca zamieszkania w kontekście przepisów administracyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o pomocy społecznej. Interpretacja miejsca zamieszkania może być różnie stosowana w innych kontekstach prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalania właściwości organów administracji w sprawach socjalnych, co jest istotne dla prawników procesowych i praktyków administracji. Wyjaśnia kluczowe pojęcie miejsca zamieszkania.

Gdzie mieszka osoba potrzebująca pomocy? NSA rozstrzyga spór o właściwość w sprawie domu pomocy społecznej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst