Orzeczenie · 2025-10-20

I OW 114/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-20
NSAAdministracyjneWysokansa
spór o właściwośćpiecza zastępczawydatki na dziecipowiatNSAprawo administracyjnedzieciopieka nad dzieckiem

Sprawa dotyczyła wniosku powiatu b. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy powiatem b., l. i p. w zakresie ponoszenia wydatków na utrzymanie dzieci umieszczonych w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Wniosek wynikał z trudności w ustaleniu, który powiat jest zobowiązany do pokrycia kosztów, mimo wcześniejszych orzeczeń NSA w podobnych sprawach dotyczących rodzeństwa tych dzieci. Powiaty l. i p. prezentowały odmienne stanowiska, powołując się na różne okoliczności, w tym oświadczenia matki dzieci dotyczące miejsca zamieszkania. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując stan prawny i faktyczny, uznał wniosek powiatu b. za dopuszczalny, podkreślając jednocześnie, że wcześniejsze orzeczenia NSA, choć nie obejmowały bezpośrednio powiatu b., zawierały wskazania co do właściwości powiatu l. Sąd uznał za naganną praktykę podtrzymywania sporów o właściwość przez jednostki samorządu terytorialnego pomimo prawomocnych orzeczeń sądowych. Ostatecznie, NSA, opierając się na przepisach ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazał powiat l. jako właściwy do ponoszenia wydatków na utrzymanie dzieci.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących sporów o właściwość w zakresie ponoszenia wydatków na pieczę zastępczą, znaczenie prawomocnych orzeczeń sądowych dla organów administracji, granice mocy wiążącej orzeczeń.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji sporów między powiatami o wydatki na dzieci w pieczy zastępczej, z uwzględnieniem wcześniejszego orzecznictwa NSA.

Zagadnienia prawne (2)

Kto jest właściwy do ponoszenia wydatków na utrzymanie dzieci umieszczonych w pieczy zastępczej, gdy istnieje spór między powiatami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Powiat l. jest właściwy do ponoszenia wydatków na utrzymanie dzieci umieszczonych w pieczy zastępczej.

Uzasadnienie

NSA, analizując przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz wcześniejsze orzecznictwo, uznał, że mimo złożoności sprawy i wcześniejszych sporów, istnieją podstawy do wskazania konkretnego powiatu. Sąd podkreślił, że podtrzymywanie sporów o właściwość pomimo prawomocnych orzeczeń jest naganne, ale jednocześnie stwierdził, że wcześniejsze orzeczenia oddalające wnioski nie zamykały drogi do złożenia nowego wniosku przez inny powiat, który nie był stroną poprzednich postępowań.

Czy prawomocne postanowienie NSA oddalające wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, które w uzasadnieniu wskazuje inny organ jako właściwy, zamyka drogę do złożenia nowego wniosku przez ten inny organ?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie oddalające wniosek, które jedynie w uzasadnieniu wskazuje inny organ jako właściwy, nie zamyka drogi do złożenia nowego wniosku przez ten organ, jeśli nie był on stroną poprzedniego postępowania.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że moc wiążąca orzeczenia zawarta jest w sentencji, a nie w uzasadnieniu. Postanowienie oddalające wniosek ma charakter negatywny i nie rozstrzyga o właściwości organu niebiorącego udziału w postępowaniu. Dlatego inny powiat, który nie był stroną poprzedniego postępowania, może złożyć własny wniosek o rozstrzygnięcie sporu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Wskazano powiat l. jako właściwy do ponoszenia wydatków na utrzymanie dzieci.

Przepisy (14)

Główne

ppsa art. 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 15 § § 1 pkt 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 15 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kpa art. 22 § § 1 pkt 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny.

upz art. 191 § ust. 1 pkt 1-3

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Wydatki na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej ponosi powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej. W przypadku braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania, właściwy jest powiat ostatniego zameldowania na pobyt stały, a następnie powiat miejsca siedziby sądu orzekającego.

upz art. 4

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Pomocnicze

ppsa art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Dotyczy to również postanowień.

ppsa art. 166

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy o wyrokach stosuje się odpowiednio do postanowień.

ppsa art. 170

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.

ppsa art. 64 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy o skardze stosuje się odpowiednio do postępowania wszczętego na skutek wniosku.

upz art. 191 § ust. 16

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

W sprawach rozstrzygania sporów o właściwość powiatów oraz gmin obowiązanych do ponoszenia wydatków stosuje się przepisy kpa.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powiat l. jest właściwy do ponoszenia wydatków na utrzymanie dzieci. • Wcześniejsze orzeczenia NSA, choć nie wiążące bezpośrednio dla powiatu b., wskazują na właściwość powiatu l. • Podtrzymywanie sporów o właściwość pomimo prawomocnych orzeczeń jest naganne.

Odrzucone argumenty

Powiat p. argumentował o niedopuszczalności wniosku z powodu konkurencyjności rozstrzygnięć i braku właściwości. • Powiat b. argumentował o właściwości powiatu z uwagi na ostatnie zameldowanie, ale matka dzieci często zmieniała miejsce pobytu. • Powiat l. argumentował o właściwości powiatu p. na podstawie oświadczenia matki o zamieszkaniu.

Godne uwagi sformułowania

ocena naganna praktyka jednostki samorządu terytorialnego, polegająca na odmowie przyjęcia do wiadomości swojej właściwości w sprawie, pomimo trzech kolejnych postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego • stanowi to wyraz lekceważącego stosunku do prawomocnych orzeczeń sądowych • moc wiążąca prawomocnego orzeczenia oraz wynikający z niej stan związania ograniczony jest co do zasady tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego uzasadnienia

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Marek Stojanowski

sprawozdawca

Marian Wolanin

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sporów o właściwość w zakresie ponoszenia wydatków na pieczę zastępczą, znaczenie prawomocnych orzeczeń sądowych dla organów administracji, granice mocy wiążącej orzeczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporów między powiatami o wydatki na dzieci w pieczy zastępczej, z uwzględnieniem wcześniejszego orzecznictwa NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność prawną i proceduralną w obszarze pieczy zastępczej oraz konflikt między samorządami. Pokazuje też, jak sądy egzekwują przestrzeganie prawomocnych orzeczeń.

Powiaty kłócą się o pieniądze na dzieci w pieczy zastępczej – NSA rozstrzyga spór po raz kolejny.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst