I OW 114/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-11-15
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór o właściwośćopieka społecznapomoc społecznamiejsce pobytuorgan właściwyNSAsamorząd terytorialnypilne zabezpieczenie

NSA rozstrzygnął spór o właściwość, wskazując Burmistrza Miasta i Gminy P. jako organ właściwy do pilnego zabezpieczenia miejsca pobytu pacjenta szpitala.

Wójt Gminy Ł. zwrócił się do NSA o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Burmistrzem Miasta i Gminy P. w sprawie wniosku o pilne zabezpieczenie miejsca pobytu pacjenta szpitala. Wójt argumentował, że pacjent nie jest bezdomny i posiada majątek w Gminie P., co czyni ją właściwą. Burmistrz podtrzymał swoje stanowisko. NSA, analizując przepisy o pomocy społecznej, uznał, że w przypadku wniosku o pilne zabezpieczenie miejsca pobytu właściwy jest organ miejsca pobytu pacjenta, którym okazała się Gmina P.

Sprawa dotyczyła sporu o właściwość między Wójtem Gminy Ł. a Burmistrzem Miasta i Gminy P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o pilne zabezpieczenie miejsca pobytu dla pacjenta szpitala. Wójt Gminy Ł. uważał się za niewłaściwego, wskazując, że pacjent posiada majątek w Gminie P. i nie jest osobą bezdomną, co zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej czyniłoby Gminę P. właściwą. Burmistrz Miasta i Gminy P. podtrzymał swoje stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny, rozstrzygając spór, odwołał się do art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że w sprawach niecierpiących zwłoki właściwa jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Sąd zauważył, że wniosek dotyczył pilnego zabezpieczenia miejsca pobytu, co kwalifikuje sprawę jako niecierpiącą zwłoki. Na podstawie dowodów wskazujących na pobyt pacjenta na terenie Gminy P., NSA postanowił wskazać Burmistrza Miasta i Gminy P. jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

W przypadku wniosku o pilne zabezpieczenie miejsca pobytu, właściwy jest organ gminy miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie, zgodnie z art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek o pilne zabezpieczenie miejsca pobytu kwalifikuje się jako sprawa niecierpiąca zwłoki, co uzasadnia zastosowanie art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, wskazującego na właściwość gminy miejsca pobytu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (7)

Główne

u.p.s. art. 101 § 3

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

W przypadkach szczególnie uzasadnionych, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.

p.p.s.a. art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres spraw rozstrzyganych przez sądy administracyjne, w tym spory o właściwość.

p.p.s.a. art. 15 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, a także sporów kompetencyjnych między organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej.

Pomocnicze

u.p.s. art. 101 § 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Ustala właściwość miejscową gminy według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

u.p.s. art. 101 § 2

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Dotyczy właściwości miejscowej w przypadku osoby bezdomnej.

p.p.s.a. art. 15 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje sposób rozstrzygania sporów o właściwość przez NSA.

k.p.a. art. 22 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa, że spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o pilne zabezpieczenie miejsca pobytu kwalifikuje się jako sprawa niecierpiąca zwłoki, co uzasadnia zastosowanie art. 101 ust. 3 u.p.s. i właściwość gminy miejsca pobytu. Dowody wskazują na pobyt pacjenta na terenie Gminy P., co potwierdza jej właściwość miejscową w kontekście pilnego zabezpieczenia.

Odrzucone argumenty

Argument Wójta Gminy Ł. o niewłaściwości Burmistrza ze względu na posiadanie przez pacjenta majątku w Gminie P. i brak statusu osoby bezdomnej, który nie uwzględniał specyfiki sprawy niecierpiącej zwłoki.

Godne uwagi sformułowania

w sprawach niecierpiących zwłoki właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie spór o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego

Skład orzekający

Anna Wesołowska

sprawozdawca

Karol Kiczka

przewodniczący

Piotr Niczyporuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej gminy w sprawach pomocy społecznej, zwłaszcza w kontekście wniosków o pilne zabezpieczenie miejsca pobytu oraz rozstrzyganie sporów o właściwość między organami samorządowymi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o pilne zabezpieczenie miejsca pobytu i może nie mieć bezpośredniego zastosowania do innych rodzajów świadczeń z pomocy społecznej, gdzie kluczowy jest status osoby bezdomnej lub miejsce zamieszkania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalania właściwości organów w sprawach socjalnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i samorządowym.

Kto odpowiada za pilne zapewnienie dachu nad głową? NSA rozstrzyga spór między gminami.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OW 114/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-11-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Wesołowska /sprawozdawca/
Karol Kiczka /przewodniczący/
Piotr Niczyporuk
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2268
art. 101 ust. 1 i ust. 2 i ust. 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Sentencja
Dnia 15 listopada 2022 roku POSTANOWIENIE Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Ł. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Ł. a Burmistrzem Miasta i Gminy P. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie wniosku R. Szpitala Specjalistycznego o zabezpieczenie w trybie pilnym miejsca pobytu dla W.F. postanawia: wskazać Burmistrza Miasta i Gminy P. jako organ właściwy w sprawie.
Uzasadnienie
Wójt Gminy Ł. (Wójt) na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 4 p.p.s.a. zwrócił się z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Burmistrzem Miasta i Gminy P. (Burmistrz) poprzez wskazanie Burmistrza jako organu właściwego w sprawie wniosku o zabezpieczenie w trybie pilnym miejsca pobytu dla pacjenta oddziału wewnętrznego – W. F. (Zainteresowany).
W uzasadnieniu wskazał, że pismem z [...] lipca 2022 r. Burmistrz przekazał wniosek R. Szpitala Specjalistycznego z [...] lipca 2022 r. o zabezpieczenie w trybie pilnym pobytu dla Zainteresowanego - pacjenta Oddziu Wewnętrznego na czas trania postępowania sądowego o umieszczenie go w Domu Pomocy Społecznej. Wójt wskazał, że Burmistrz uznał się za niewłaściwego błędnie uznając uznając Zainteresowanego za bedomnego.
Zdaniem Wójta, Zainteresowany nie jest osobą bezdomną. Posiada majątek w postaci m.in. jednorodzinnego budynku mieszkalnego położonego w miejscowości Ł. [...] a tym samym zgodnie z treścią art. 101 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 3a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm., dalej “u.p.s.") Gmina P. jest gminą właściwą do rozpoznania jego wniosku. Wójt wskazał następnie, że miejscem pobytu Zainteresowanego zgodnie z ustalonym stanem faktycznym i zgodnie z jego wolą jest P.
Wójt zaznaczył, że Zainteresowany podczas pobytu w R. Szpitalu Specjalistycznym złożył podanie o skierowanie i umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych bezpośrednio ze szpitala. Wniosek wraz z kwestionariuszem wywiadu środowiskowego cz. I sporządzony przez Starszego Pracownika Socjalnego ds. Opieki Socjalnej nad Pacjentami oraz pozostałą dokumentacją został przesłany do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. [...] maja 2022 r.
Wójt zaznaczył, że przesłany przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Ł. wniosek w sprawie skierowania i umieszczenia Zainteresowanego w Domu Pomocy Społecznej w Ł., został skierowany przez Miejsko - Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w P. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym postępowanie toczy się pod sygn. akt I OW 82/22.
Wójt podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w sprawie I OW 82/22, dotyczące braku podstaw uznania Zainteresowanego za bezdomnego
W odpowiedzi Burmistrz podtrzymał stanowisko wyrażone we wniosku w sprawie I OW 82/22.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).
Pozostające w sporze organy nie mają wspólnego organu wyższego stopnia (§ 1 pkt 6 lit. a i pkt 7 lit. f) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych, Dz. U. z 2003 r. poz. 1925), zatem Naczelny Sąd Administracyjny był właściwy do rozstrzygnięcia sprawy.
Właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 u.p.s ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadku osoby bezdomnej, zastosowanie znajduje art. 101 ust. 2 u.p.s. Zgodnie z art. 101 ust. 3 u.p.s. w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców i osób, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców i osób, o których mowa w art. 5a ustawy, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w sprawie I OW 82/22 Zainteresowany uznany został za osobę bezdomną. Niniejsza sprawa dotyczy jednak wniosku o zabezpieczenie w trybie pilnym miejsca pobytu dla Zainteresowanego - pacjenta oddziału wewnętrznego. Oznacza to konieczność zastosowania reguł określonych w art. 101 ust. 3 u.p.s. Organem właściwym do rozpoznania wniosku o zabezpieczenie w trybie pilnym miejsca pobytu jest zatem organ miejsca pobytu – czyli Burmistrz.
O fakcie przebywania Zainteresowanego na terenie Gminy P. świadczą przywołanego przez Wójta dokumenty takie jak orzeczenie o niepełnoprawności wydane przez Powiatowy Zespół DS. Orzekania o Niepełnosprawności w P., w którym wskazany jest adres ul. [...] [...]; pismo Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. wskazujące jako miejsce zamieszkania Zainteresowanego P., ul. M. [...] m [...]. W sprawie nie był również kwestionowany fakt uprzedniego wynajmowania przez Zainteresowanego mieszkania w P. jak również korzystania przez niego z pomocy społecznej przyznawanej właśnie w trybie pilnym, z uwagi na miejsce pobytu.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI