I OW 112/12

I OW 112/12 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2012-09-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-07-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Fronczyk
Jolanta Rajewska /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Mazur
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 4, art. 15 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
art. 130 a ust. 10 h
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Wojciech Mazur sędzia del. WSA Jacek Fronczyk Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 27 września 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Brzeskiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Brzeskim a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Brzesku w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. Z. [...] w sprawie zwrotu wydatków związanych z usunięciem z drogi i przechowywaniem pojazdu postanawia: wskazać Starostę Brzeskiego jako organ właściwy w sprawie.
Uzasadnienie
Starosta Brzeski, działając na podstawie art. 22 § 2 k.p.a., wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zaistniałego pomiędzy Starostą Brzeskim a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Brzesku w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy zwrotu wydatków związanych z usunięciem z drogi i przechowywaniem pojazdu.
W uzasadnieniu wniosku Starosta Brzeski wskazał, że w dniu 10 stycznia 2012 r. przedsiębiorca A. Z. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "[...]" wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Brzesku z wnioskiem o zwrot poniesionych przez niego kosztów usunięcia z drogi publicznej pojazdu Mercedes – Benz oraz dozoru pojazdu od dnia 15 sierpnia 2009 r. do dnia 3 września 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Brzesku przekazał powyższy wniosek Staroście Brzeskiemu, uznając go za organ właściwy w sprawie. Starosta Brzeski postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2012 r. odmówił zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz przyznania wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie po rozpatrzeniu zażalenia A. Z. uchyliło postanowienie Starosty Brzeskiego i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium podkreśliło między innymi, że jeżeli Starosta Brzeski nadal uznaje się za organ niewłaściwy, powinien wystąpić do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.
Starosta Brzeski stwierdził ponadto, że zgodnie z art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) organ egzekucyjny przyznaje na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór. Przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym nakładające na starostów nowe obowiązki w zakresie usuwania pojazdów z dróg oraz ich przejmowania na własność powiatów, zostały wprowadzone ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 152, poz. 1018- powoływana dalej jako ustawa nowelizująca). W ustawie nowelizującej zawarte zostały również przepisy przejściowe, które regulują kwestię ponoszenia kosztów związanych z przechowywaniem pojazdów, w stosunku do których termin 6 miesięcy od daty ich usunięcia z drogi upłynął po utracie mocy obowiązującej dotychczasowych przepisów, tj. po dniu 11 czerwca 2009 r. a przed dniem 4 września 2010 r., czyli przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. W myśl art. 13 ustawy nowelizującej koszty przechowywania pojazdów, jakie powstały po upływie wskazanego terminu, aż do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, wobec wszystkich pojazdów, których termin 6- miesięczny od daty ich usunięcia upłynął w okresie między 11 czerwca 2009 r., a dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej ponosi Skarb Państwa. Z uwagi na fakt, że art. 13 ustawy nowelizującej nie wskazuje organu, który w imieniu Skarbu Państwa obowiązany jest do ponoszenia kosztów przechowywania pojazdów, brak jest podstaw do wywodzenia kompetencji starosty w tym zakresie. Zasadnym jest zastosowanie art. 19 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym organem egzekucyjnym, co do zasady, jest właściwy miejscowo naczelnik urzędu skarbowego. Wprawdzie zgodnie z art. 12 ust. 2 w związku z art. 11 ustawy nowelizującej, w przypadkach w których termin 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi upłynął przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej i nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie przejęcia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, przepadek orzekany jest na rzecz powiatu. Jednostka prowadząca parking strzeżony powinna powiadomić starostę o nieodebraniu pojazdu a starosta ma obowiązek wystąpić do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Podkreślić jednakże należy, że wskazane zadania związane z przyjęciem zawiadomienia dotyczącego nieodebrania pojazdu z parkingu przez właściciela, jak również wystąpienie do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu, starosta wykonuje w imieniu i na rzecz powiatu jako zadanie własne, nie zaś w imieniu Skarbu Państwa.
W odpowiedzi na powyższy wniosek Naczelnik Urzędu Skarbowego w Brzesku domagał się wskazania Starosty Brzeskiego jako organu właściwego do rozpoznania sprawy. Podniósł, że w ustawie nowelizującej wskazano, iż usuwanie pojazdów jest zadaniem własnym powiatu z dniem 21 sierpnia 2011 r. Ustawa ta zawiera również przepisy przejściowe, które regulują m.in. kwestię ponoszenia kosztów związanych z przechowywaniem pojazdów, w stosunku do których 6- miesięczny termin od dnia ich usunięcia z drogi upłynął przed dniem 4 września 2010 r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. Nadto art. 130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, nie regulował trybu ani reprezentującego Skarb Państwa podmiotu właściwego w zakresie dokonywania zwrotu jednostkom prowadzącym parkingi strzeżone wydatków związanych z przechowywaniem pojazdów. W obowiązującym od dnia 4 września 2010 r. stanie prawnym realizacja żądań jednostki prowadzącej parking strzeżony nastąpić może tylko w trybie przewidzianym w ustawie nowelizującej. Według obecnie obowiązującego art. 130 a Prawa o ruchu drogowym naczelnicy urzędów skarbowych utracili prawo nie tylko do orzekania w kwestii odjęcia własności pojazdu, ale też wszelkie poprzednio posiadane uprawnienia w postępowaniach związanych z usunięciem pojazdu z drogi. W nowym stanie prawnym ciężar obowiązków związanych z inicjowaniem stosownego postępowania w tym przedmiocie i wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu przypisany został staroście.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270- dalej powoływana jako P.p.s.a.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a. sprawy te rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny, a do ich rozstrzygania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Przez spór kompetencyjny, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny).
W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze sporem negatywnym, który powstał pomiędzy Starostą Brzeskim i Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Brzesku. Do sporu doszło w sprawie z wniosku A. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "[...]" o zwrot wydatków związanych z usunięciem z drogi i przechowywaniem pojazdu marki Mercedes- Benz.
Zgodnie z art.130 a ust.10 h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2008 r., Nr 108, poz.908 ze zm.) koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10 d i 10 i ustawy. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepis ten został dodany przez art.1 pkt.10 lit. k) ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy- Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r., Nr 152, poz. 1018), zmieniającej z dniem 4 września 2010 r. ustawę Prawo o ruchu drogowym. W tej ostatnio powołanej ustawie zmieniającej zamieszczone zostały również regulacje międzyczasowe. Nowela ta w art.13 rozstrzygnęła o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art.130 a ust.10 Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym. Podkreślić przy tym należy, że rozstrzygając o kosztach, ustawodawca wskazał ogólnie na Skarb Państwa, bez wskazania statio fisci. Jednocześnie jednak nie rozstrzygnięto w sposób odmienny, niż wskazany w znowelizowanym przepisie art.130 a ust.10 h Prawa o ruchu drogowym, o organie orzekającym w tego rodzaju przypadkach.
Uwzględniając powyższe regulacje, stwierdzić należy, że organem właściwym w rozpoznawanej sprawie jest Starosta Brzeski. Wniosek o zwrot wydatków związanych z usunięciem z drogi publicznej i przechowywaniem pojazdu został złożony w dniu 10 stycznia 2012 r. Oznacza to, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte już w dacie obowiązywania art. 10 a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu określonym w art. 1 ust. 10 pkt j ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy- Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia, a powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Do wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu zobowiązany jest starosta.
Z powyższych przepisów bezspornie wynika, że w dacie otrzymania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Brzesku wniosku o przyznanie zwrotu wydatków związanych z usunięciem z drogi i przechowywaniem pojazdu to jest w dniu 10 stycznia 2012 r. organem właściwym do jego rozpoznania, zgodnie z wyżej wymienionymi przepisami był Starosta Brzeski.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na podstawie na podstawie art. 15 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.