Orzeczenie · 2026-03-05

I OW 11/26

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-05
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór o właściwośćpomoc społecznadom pomocy społecznejosoba bezdomnawłaściwość miejscowaNSAsamorząd terytorialnyzameldowaniemiejsce zamieszkania

Sprawa dotyczyła wniosku Wójta Gminy K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Wójtem Gminy K1. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku E.W. o skierowanie do domu pomocy społecznej. Wójt Gminy K1. uważał się za właściwego ze względu na miejsce zamieszkania E.W., podczas gdy Wójt Gminy K. wskazywał na ostatnie miejsce zameldowania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując wniosek, odwołał się do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o pomocy społecznej. Kluczowe było ustalenie, czy E.W. jest osobą bezdomną. Zgodnie z definicją, osoba bezdomna to taka, która nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym i nie jest zameldowana na pobyt stały, lub zamieszkuje w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Sąd ustalił, że E.W. nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym, a lokal, w którym była zameldowana na pobyt stały (gmina K.), sprzedała i nie ma możliwości powrotu. W związku z tym, uznał ją za osobę bezdomną. Zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku osoby bezdomnej, właściwość miejscową gminy ustala się według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały. Ponieważ ostatnie miejsce zameldowania E.W. znajdowało się w gminie K., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Wójta Gminy K. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie właściwości miejscowej organu w sprawach pomocy społecznej dla osób bezdomnych, interpretacja definicji osoby bezdomnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji osoby bezdomnej z ostatnim miejscem zameldowania.

Zagadnienia prawne (3)

Jak ustalić organ właściwy miejscowo do rozpoznania wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej, gdy wnioskodawca jest osobą bezdomną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organem właściwym jest gmina ostatniego miejsca zameldowania osoby bezdomnej na pobyt stały.

Uzasadnienie

Sąd analizuje definicję osoby bezdomnej oraz przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące właściwości miejscowej. Uznaje, że osoba, która nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym i nie ma możliwości powrotu do lokalu, w którym była zameldowana na pobyt stały, spełnia przesłanki bycia osobą bezdomną. Właściwość miejscową ustala się wówczas według ostatniego miejsca zameldowania.

Jakie są kryteria ustalenia miejsca zamieszkania osoby fizycznej w rozumieniu Kodeksu cywilnego?

Odpowiedź sądu

Miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu, co ocenia się na podstawie całokształtu zachowania.

Uzasadnienie

Sąd przypomina definicję miejsca zamieszkania z art. 25 k.c., wskazując na dwa czynniki: fizyczne przebywanie i zamiar stałego pobytu, które należy oceniać na podstawie całokształtu zachowania osoby.

Czy sąd administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej.

Uzasadnienie

Sąd powołuje się na art. 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który przyznaje sądom administracyjnym kompetencję do rozstrzygania sporów o właściwość między organami samorządu terytorialnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Wskazano Wójta Gminy K. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej.

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 15 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 22 § § 1 pkt. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.s. art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 101 § ust. 2

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 6 § pkt. 8

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 59 § § 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

k.c. art. 25

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1963 r. - Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

E.W. spełnia definicję osoby bezdomnej, ponieważ nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym i nie ma możliwości powrotu do lokalu, w którym była zameldowana na pobyt stały. • Właściwość miejscową organu w sprawach skierowania do domu pomocy społecznej dla osoby bezdomnej ustala się według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały.

Odrzucone argumenty

Właściwość miejscową organu należy ustalać według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, nawet jeśli jest ona bezdomna i zameldowana gdzie indziej.

Godne uwagi sformułowania

spór o właściwość • osoba bezdomna • ostatnie miejsce zameldowania • miejsce zamieszkania • centrum życiowe

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Marek Stojanowski

sprawozdawca

Marian Wolanin

członek

Jolanta Rudnicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organu w sprawach pomocy społecznej dla osób bezdomnych, interpretacja definicji osoby bezdomnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby bezdomnej z ostatnim miejscem zameldowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalenia właściwego organu w sytuacji osoby bezdomnej, co ma znaczenie dla dostępu do świadczeń pomocy społecznej.

Kto odpowiada za pomoc bezdomnym? NSA rozstrzyga spór między wójtami.

Sektor

opieka zdrowotna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst