I OW 106/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy [...] a Wójtem Gminy [...] w sprawie opłacenia pobytu M. K. w Domu Samotnej Matki oraz przyznania jej pomocy finansowej i ubezpieczenia zdrowotnego. Spór dotyczył dwóch kwestii: właściwości organu do rozpoznania wniosku o przyznanie ubezpieczenia zdrowotnego oraz rozliczenia kosztów udzielonej pomocy. W zakresie ubezpieczenia zdrowotnego, NSA, powołując się na art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, wskazał Wójta Gminy [...] jako organ właściwy, ponieważ M. K. była osobą bezdomną, a gmina ta posiadała jej ostatnie miejsce stałego zameldowania. Sąd podkreślił, że w sytuacji niecierpiącej zwłoki, pomoc została udzielona przez Gminę [...], ale właściwość do dalszego rozpoznania sprawy leży po stronie Gminy [...]. W kwestii rozliczenia kosztów pobytu i udzielonej pomocy, NSA odrzucił wniosek Wójta Gminy [...] dotyczący refundacji. Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym spory między gminami o zwrot wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej mają charakter cywilny i nie należą do właściwości sądów administracyjnych. W związku z tym, NSA orzekł zgodnie z sentencją, wskazując organ właściwy do rozpoznania wniosku o ubezpieczenie i odrzucając wniosek w części dotyczącej refundacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie właściwości miejscowej gminy w sprawach pomocy społecznej dla osób bezdomnych oraz kwalifikowanie sporów między gminami o zwrot wydatków jako spraw cywilnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby bezdomnej i sporów między gminami. Interpretacja przepisów o pomocy społecznej może być różna w zależności od szczegółów stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (2)
Który organ gminy jest właściwy do rozpoznania wniosku o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, w tym ubezpieczenia zdrowotnego, dla osoby bezdomnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwość gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. W przypadkach niecierpiących zwłoki właściwa jest gmina miejsca pobytu.
Uzasadnienie
NSA oparł się na art. 101 ust. 1, 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, wskazując, że dla osoby bezdomnej kluczowe jest ostatnie miejsce stałego zameldowania, chyba że sytuacja wymaga natychmiastowej interwencji w miejscu pobytu.
Czy spór między gminami o zwrot wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej należy do właściwości sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spory między gminami o zwrot wydatków mają charakter cywilny i nie należą do właściwości sądów administracyjnych.
Uzasadnienie
NSA powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym kwestie rozliczeń finansowych między gminami w zakresie pomocy społecznej są sprawami cywilnymi w rozumieniu KPC, a nie sprawami administracyjnymi.
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego.
p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego.
u.p.s. art. 101 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
Właściwość gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.
u.p.s. art. 101 § ust. 2
Ustawa o pomocy społecznej
W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.
Pomocnicze
k.p.a. art. 22 § § 1 pkt 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość.
u.p.s. art. 101 § ust. 2a
Ustawa o pomocy społecznej
W przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu.
u.p.s. art. 101 § ust. 3
Ustawa o pomocy społecznej
W przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców, o których mowa w art. 5 a, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.
u.p.s. art. 101 § ust. 7
Ustawa o pomocy społecznej
Gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały obowiązana jest do zwrotu wydatków gminie, która przyznała świadczenia w miejscu pobytu.
u.p.s. art. 6 § pkt 8
Ustawa o pomocy społecznej
Definicja osoby bezdomnej.
u.p.s. art. 17 § ust.1 pkt 20
Ustawa o pomocy społecznej
Opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne należy do zadań własnych gminy.
k.p.c. art. 1
Ustawa Kodeks postępowania cywilnego
Definicja sprawy cywilnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spory między gminami o zwrot wydatków z pomocy społecznej mają charakter cywilny, a nie administracyjny. • Dla osoby bezdomnej właściwość gminy ustala się na podstawie ostatniego miejsca stałego zameldowania, chyba że sytuacja wymaga pilnej interwencji w miejscu pobytu.
Godne uwagi sformułowania
spór między gminami o zwrot wydatków [...] nie ma charakteru administracyjnego, bowiem stanowi sprawę cywilną w rozumieniu art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego • W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały
Skład orzekający
Karol Kiczka
przewodniczący
Maria Grzymisławska-Cybulska
sprawozdawca
Piotr Niczyporuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej gminy w sprawach pomocy społecznej dla osób bezdomnych oraz kwalifikowanie sporów między gminami o zwrot wydatków jako spraw cywilnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby bezdomnej i sporów między gminami. Interpretacja przepisów o pomocy społecznej może być różna w zależności od szczegółów stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla samorządów – ustalania właściwości w sprawach pomocy społecznej, a także rozgraniczenia kompetencji sądów administracyjnych i cywilnych w sporach finansowych między gminami.
“Kto płaci za pomoc dla bezdomnych? NSA rozstrzyga spór między gminami.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.