Orzeczenie · 2021-12-28

I OW 100/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2021-12-28
NSAAdministracyjneWysokansa
spór kompetencyjnypomoc społecznaosoba bezdomnawłaściwość miejscowaNSAgminaschronienieposiłek

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość miejscową pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy S. a Prezydentem Miasta E. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku S. K. o przyznanie pomocy w formie schronienia i posiłku. S. K., osoba bezdomna, ostatnio zameldowana w Gminie S., od 2014 roku przebywała w E. i korzystała z pomocy MOPS w E. Wniosek o pomoc złożyła w E. ze względu na pogarszający się stan zdrowia i wiek, a sytuacja została potraktowana jako niecierpiąca zwłoki. Burmistrz S. uważał się za niewłaściwego, wskazując na ostatnie miejsce zameldowania S. K. jako podstawę właściwości. Prezydent E. również uważał się za niewłaściwego, powołując się na fakt przebywania wnioskodawcy w E. od lat i korzystania z pomocy MOPS w E. NSA, analizując przepisy ustawy o pomocy społecznej, w szczególności art. 101 ust. 1 i 2 dotyczące właściwości gminy ostatniego miejsca zameldowania dla osób bezdomnych, uznał, że w tej konkretnej sytuacji, ze względu na niecierpiący zwłoki charakter sprawy i szczególną sytuację osobistą wnioskodawcy (wiek, stan zdrowia, pandemia), zastosowanie ma art. 101 ust. 3 ustawy. Wskazał tym samym Prezydenta Miasta E. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku, podkreślając jednocześnie, że kwestia zwrotu poniesionych kosztów przez gminę właściwą miejscowo (S.) stanowi odrębną sprawę cywilną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie właściwości miejscowej gmin w sprawach pomocy społecznej dla osób bezdomnych, zwłaszcza w sytuacjach niecierpiących zwłoki i wymagających uwzględnienia szczególnych okoliczności osobistych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej w kontekście sporów o właściwość, a jego zastosowanie wymaga oceny indywidualnych okoliczności sprawy.

Zagadnienia prawne (2)

Jaka gmina jest właściwa miejscowo do rozpoznania wniosku o przyznanie pomocy w formie schronienia i posiłku dla osoby bezdomnej, która ostatnio była zameldowana w jednej gminie, ale od lat przebywa i korzysta z pomocy w innej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie, nawet jeśli ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały wskazuje na inną gminę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo przepisu art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, który wskazuje na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały jako podstawę właściwości dla osób bezdomnych, w sytuacji niecierpiącej zwłoki i szczególnych okoliczności osobistych wnioskodawcy (wiek, stan zdrowia, pandemia), zastosowanie ma art. 101 ust. 3 tej ustawy, który przyznaje właściwość gminie miejsca pobytu.

Czy spór o zwrot wydatków poniesionych na świadczenia dla osoby bezdomnej, której pomoc przyznała gmina miejsca pobytu, a właściwa miejscowo jest gmina ostatniego zameldowania, ma charakter administracyjny czy cywilny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Spór o zwrot wydatków nie ma charakteru administracyjnego, a stanowi sprawę cywilną.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że kwestia zwrotu wydatków pomiędzy gminami w związku z przyznaniem świadczeń osobie bezdomnej nie jest przedmiotem postępowania administracyjnego, a należy do spraw cywilnych w rozumieniu Kodeksu postępowania cywilnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Wskazano Prezydenta Miasta E. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o przyznanie pomocy w formie schronienia i posiłku.

Przepisy (11)

Główne

P.p.s.a. art. 15 § 1 pkt 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.s. art. 101 § 3

Ustawa o pomocy społecznej

W przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców i osób, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców i osób, o których mowa w art. 5a, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 15 § 2 zd. trzecie

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.s. art. 101 § 2

Ustawa o pomocy społecznej

W przypadku osoby bezdomnej właściwość miejscową ustala się według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały.

u.p.s. art. 101 § 7

Ustawa o pomocy społecznej

Gminie, która przyznała świadczenie w miejscu pobytu, należy się zwrot wydatków od gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania.

u.p.s. art. 6 § pkt 8

Ustawa o pomocy społecznej

Za osobę bezdomną uznaje się osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności.

u.p.s. art. 48

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 48a § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego art. 2 § 1 pkt 4

k.p.c. art. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej ze względu na niecierpiący zwłoki charakter sprawy i szczególną sytuację osobistą wnioskodawcy.

Odrzucone argumenty

Właściwość gminy ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały (art. 101 ust. 2 u.p.s.) jako jedyna podstawa ustalenia właściwości dla osoby bezdomnej.

Godne uwagi sformułowania

W przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki [...] właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. • Spór o zwrot wydatków nie ma charakteru administracyjnego, a stanowi sprawę cywilną.

Skład orzekający

Marek Stojanowski

przewodniczący

Marian Wolanin

członek

Agnieszka Miernik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej gmin w sprawach pomocy społecznej dla osób bezdomnych, zwłaszcza w sytuacjach niecierpiących zwłoki i wymagających uwzględnienia szczególnych okoliczności osobistych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej w kontekście sporów o właściwość, a jego zastosowanie wymaga oceny indywidualnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak prawo dotyczące pomocy społecznej jest stosowane w praktyce w złożonych sytuacjach życiowych, gdzie formalne przepisy muszą być interpretowane z uwzględnieniem ludzkiego aspektu i pilności potrzeb.

Gmina miejsca pobytu czy ostatniego zameldowania? NSA rozstrzyga spór o pomoc dla osoby bezdomnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst