I OW 1/26

Naczelny Sąd Administracyjny2026-01-22
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór o właściwośćkompetencjaNSAsamorząd terytorialnypomoc społecznazasiłek stałySKO

NSA odrzucił wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między gminami, wskazując na brak kompetencji sądu administracyjnego, gdy istnieje wspólny organ wyższego stopnia.

Burmistrz Gminy Kozienice złożył wniosek do NSA o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Wójtem Gminy Wierzbica w sprawie przyznania zasiłku stałego. NSA odrzucił wniosek, stwierdzając, że nie ma kompetencji do rozstrzygania takich sporów, gdy istnieje wspólny organ wyższego stopnia, którym w tym przypadku jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Radomiu. Sąd zwrócił również uiszczony wpis.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek Burmistrza Gminy Kozienice dotyczący sporu o właściwość z Wójtem Gminy Wierzbica w przedmiocie przyznania zasiłku stałego oraz pomocy w formie schronienia i wyżywienia. Sąd, powołując się na art. 4 w zw. z art. 15 § 2 P.p.s.a., przypomniał, że rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej. Kluczowe znaczenie ma art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a., który stanowi, że do rozstrzygnięcia sporu o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego przez sąd administracyjny może dojść tylko wtedy, gdy organy te nie mają wspólnego organu wyższego stopnia. Zgodnie z art. 17 pkt 1 K.p.a. i rozporządzeniem w sprawie obszarów właściwości miejscowej SKO, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Radomiu jest organem wyższego stopnia dla obu sporujących się organów. W związku z tym, że istnieje wspólny organ wyższego stopnia, Naczelny Sąd Administracyjny nie posiadał kognicji do rozpoznania wniosku i postanowił go odrzucić, zwracając jednocześnie uiszczony wpis.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, jeśli organy te mają wspólny organ wyższego stopnia.

Uzasadnienie

Zgodnie z P.p.s.a. i K.p.a., NSA rozstrzyga spory o właściwość między organami JST tylko wtedy, gdy nie mają one wspólnego organu wyższego stopnia. W tym przypadku, wspólnym organem wyższego stopnia dla Burmistrza Gminy Kozienice i Wójta Gminy Wierzbica jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Radomiu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 22 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 15 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 64 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 17 § pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak kompetencji NSA do rozstrzygnięcia sporu o właściwość, gdy istnieje wspólny organ wyższego stopnia.

Godne uwagi sformułowania

brak kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozpoznania wniosku wspólnym organem wyższego stopnia jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze

Skład orzekający

Elżbieta Kremer

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości NSA w sprawach sporów o właściwość między organami JST, gdy istnieje wspólny organ wyższego stopnia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sporów o właściwość między organami JST, gdzie istnieje wspólny organ wyższego stopnia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z właściwością sądu, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie przedstawia nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OW 1/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-01-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6321 Zasiłki stałe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Odrzucono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 i art. 15 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 22 stycznia 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Gminy Kozienice o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Gminy Kozienice a Wójtem Gminy Wierzbica w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku B. W. o przyznanie zasiłku stałego oraz przyznanie pomocy w formie schronienia i wyżywienia postanawia: 1) odrzucić wniosek; 2) zwrócić Burmistrzowi Gminy Kozienice ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od wniosku.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 30 grudnia 2025 r. Burmistrz Gminy Kozienice wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Wójtem Gminy Wierzbica w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku B. W. o przyznanie zasiłku stałego oraz przyznanie pomocy w formie schronienia i wyżywienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.
Do rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny sporu o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego może dojść tylko wtedy, gdy organy te nie mają wspólnego organu wyższego stopnia (art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a.). Stosownie do treści art. 17 pkt 1 K.p.a. organami wyższego stopnia są w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego – samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Mając na względzie, że ustawa o pomocy społecznej nie zawiera szczególnych regulacji dotyczących ustanowienia organu wyższego stopnia nad organami jednostek samorządu terytorialnego, należy uznać, że organem takim jest samorządowe kolegium odwoławcze.
Obszary właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych zostały określone w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925). Z przepisu § 1 pkt 7 lit. d rozporządzenia wynika, że obszar właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu obejmuje powiaty: białobrzeski, grójecki, kozienicki, lipski, przysuski, radomski, szydłowiecki i zwoleński oraz miasto na prawach powiatu - Radom.
W niniejszej sprawie oba pozostające w sporze organy znajdują się na obszarze objętym właściwością miejscową tego samego samorządowego kolegium odwoławczego. Gmina Kozienice znajduje się na terenie powiatu kozienickiego, a gmina Wierzbica na terenie powiatu radomskiego, a zatem Burmistrz Gminy Kozienice i Wójt Gminy Wierzbica są organami jednostek samorządu terytorialnego, dla których wspólnym organem wyższego stopnia jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Radomiu. W świetle powołanego art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a. brak jest zatem kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozpoznania wniosku w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku B. W. o przyznanie zasiłku stałego oraz przyznanie pomocy w formie schronienia i wyżywienia, a właściwym organem do rozpoznania sporu zaistniałego pomiędzy tymi organami jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Radomiu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 i art. 15 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia.
O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od wniosku orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI