I OW 1/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA wskazał Burmistrza Miasta Klimontów jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej, uznając Klimontów za miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.
Burmistrz Miasta Świebodzice zwrócił się do NSA o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Burmistrzem Miasta Klimontów w sprawie wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej. Osoba wnioskująca, zameldowana na stałe w Świebodzicach, od ponad 3 lat faktycznie przebywała u siostry w Klimontowie, gdzie była czasowo zameldowana. NSA, opierając się na definicji miejsca zamieszkania jako centrum interesów życiowych, uznał Klimontów za właściwą gminę.
Spór o właściwość powstał między Burmistrzem Miasta Świebodzice a Burmistrzem Miasta Klimontów w przedmiocie ustalenia organu właściwego do rozpoznania wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej. Osoba wnioskująca, mimo stałego zameldowania w Świebodzicach, od ponad trzech lat faktycznie przebywała u siostry w Klimontowie, gdzie od kwietnia 2023 r. była zameldowana czasowo. Burmistrz Świebodzic uważał się za niewłaściwego, wskazując na Klimontów, podczas gdy Burmistrz Klimontów kwestionował swoją właściwość. Naczelny Sąd Administracyjny, odwołując się do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o pomocy społecznej, podkreślił, że właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, miejsce zamieszkania to miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu i gdzie koncentruje swoje interesy życiowe. Sąd uznał, że długotrwały pobyt osoby w Klimontowie, mimo czasowego charakteru zameldowania, świadczy o tym, że tam znajduje się jej centrum życiowych interesów. W związku z tym, NSA postanowił wskazać Burmistrza Miasta Klimontów jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, które należy rozumieć jako miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu i gdzie aktualnie koncentrują się jej osobiste i majątkowe interesy, a nie tylko na podstawie miejsca zameldowania.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na definicji miejsca zamieszkania z art. 25 Kodeksu cywilnego oraz utrwalonym orzecznictwie, wskazując, że faktyczne przebywanie i centrum życiowych interesów decydują o właściwości, a nie samo zameldowanie, zwłaszcza gdy pobyt w innej miejscowości ma charakter długotrwały.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego.
p.p.s.a. art. 15 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Właściwy w sprawach sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego jest Naczelny Sąd Administracyjny.
k.p.a. art. 22 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Spór o właściwość między jednostkami samorządu terytorialnego, które nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest rozstrzygany przez sąd administracyjny.
u.p.s. art. 59 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla osoby w dniu jej kierowania.
u.p.s. art. 101 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 15 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 25
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Definicja miejsca zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczne przebywanie osoby wnioskującej w Klimontowie od ponad 3 lat, z zameldowaniem czasowym od kwietnia 2023 r., świadczy o koncentracji jej interesów życiowych w tej miejscowości, co decyduje o właściwości miejscowej gminy Klimontów.
Godne uwagi sformułowania
przez miejsce zamieszkania – w świetle ogólnej definicji zawartej w art. 25 ustawy Kodeks cywilny – należy rozumieć miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje takie przebywanie na danym terenie, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów.
Skład orzekający
Piotr Niczyporuk
przewodniczący
Karol Kiczka
sprawozdawca
Joanna Skiba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej gminy w sprawach pomocy społecznej, gdy miejsce zameldowania różni się od faktycznego miejsca zamieszkania i centrum interesów życiowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporów o właściwość między organami samorządowymi w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o właściwości miejscowej w kontekście pomocy społecznej, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.
“Gdzie mieszka osoba potrzebująca pomocy? NSA rozstrzyga spór o właściwość gminy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OW 1/24 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-04-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-01-03 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Skiba Karol Kiczka /sprawozdawca/ Piotr Niczyporuk /przewodniczący/ Symbol z opisem 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Burmistrz Miasta Treść wyniku Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 oraz § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) sędzia del. WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta Świebodzice o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta Świebodzice a Burmistrzem Miasta Klimontów przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku [...] o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej postanawia: wskazać Burmistrza Miasta Klimontów jako organ właściwy w sprawie. Uzasadnienie Burmistrz Miasta Świebodzice wnioskiem z dnia 22 grudnia 2023 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego między tym organem, a Burmistrzem Miasta Klimontów przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku [...] o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej. W uzasadnieniu wniosku Burmistrz Miasta Świebodzice - powołując się na art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej - stwierdził, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku [...] jest Burmistrz Miasta Klimontów. Wskazał, że dnia 11 grudnia 2023 r. [...] zam. [...], 27-640 Klimontów złożyła do Ośrodka Pomocy Społecznej w Klimontowie wniosek o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej w Przepiórowie k/Iwanisk woj. świętokrzyskie. W dniu 14 grudnia 2023 r. Burmistrz Miasta Klimontów przekazał do Ośrodka Pomocy Społecznej w Świebodzicach podanie [...] do załatwienia według właściwości. Z poczynionych ustaleń wynika, że [...] jest zameldowana na pobyt stały w Świebodzicach przy ul. [...], jednakże od ponad 3 lat, jak sama wskazuje we wniosku zamieszkuje u swojej siostry [...] w [...], 27-640 Klimontów, gdzie od 24 kwietnia 2023 r. zameldowana jest na pobyt czasowy. Do maja 2019 r. korzystała ze świadczeń pomocy społecznej, z których zrezygnowała z powodu wyjazdu do siostry. Burmistrz Miasta Klimontów w odpowiedzi z dnia 29 stycznia 2024 r. na ww. wniosek o rozstrzygnięcie sporu wskazał, że w jego ocenie nie jest organem właściwym do rozpoznania ww. wniosku. W dniu 11 grudnia 2023 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w Klimontowie wpłynęło podanie wraz z dokumentami [...] przebywającej pod adresem [...], 27-640 Klimontów z prośbą o umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej, z którego wynika że [...] jest osobą w starszym wieku, nie ma dzieci, całe życie zamieszkiwała w Świebodzicach pod adresem ul. [...], gdzie jest także zameldowana na stałe. Od około 3 lat czasowo przebywa u siostry pod adresem [...]. W myśl art 101. ust. 1 ustawy o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z regulacją zawartą w przepisie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Spór o właściwość między jednostkami samorządu terytorialnego, które nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem rozstrzyganym przez sąd administracyjny - art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.). Wedle brzmienia art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. właściwy w tych sprawach jest Naczelny Sąd Administracyjny. Przez spór kompetencyjny, a także o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia danej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny), zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2022, s. 211–223. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z negatywnym sporem o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta Świebodzice i Burmistrzem Miasta Klimontów w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku [...] o skierowanie do domu pomocy społecznej. W sprawach dotyczących ustalenia organu właściwego do rozpoznania wniosku o przyznanie pomocy w formie skierowania i dofinansowania do domu pomocy społecznej podstawowe znaczenie posiada art. 59 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którym decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Z kolei art. 101 ust. 1 u.p.s. określa właściwość miejscową gminy do prowadzenia postępowania w sprawie świadczeń z pomocy społecznej. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie definiują pojęcia "miejsce zamieszkania", o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.p.s. Jednakże w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym przez miejsce zamieszkania – w świetle ogólnej definicji zawartej w art. 25 ustawy Kodeks cywilny – należy rozumieć miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje takie przebywanie na danym terenie, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów (postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OW 212/21). Na gruncie niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości wynikający ze zgromadzonej dokumentacji adres zameldowania [...] na pobyt stały w Świebodzicach przy ul. [...]. Samo zameldowanie, będące instytucją prawa administracyjnego, nie przesądza o zamieszkaniu w rozumieniu prawa cywilnego. Miejscem takim zatem jest miejsce, gdzie dana osoba faktycznie przebywa oraz gdzie aktualnie koncentrują się jej sprawy życiowe (zob. E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Zarys prawa cywilnego, Warszawa 2024, s. 38–39). Nie jest także spornym fakt przebywania [...] od ponad 3 lat, jak sama wskazuje we wniosku, u swojej siostry w [...], 27-640 Klimontów, gdzie od 24 kwietnia 2023 r. dodatkowo zameldowana jest na pobyt czasowy. W okolicznościach niniejszej sprawy należy dojść do wniosku, że pobyt [...] w [...], choć czasowy, to jednak nie ma znamion krótkotrwałości. To tu mieszka od około 3 lat (zaś od około roku - od 24 kwietnia 2023 r. - jest pod tym adresem zameldowana na pobyt czasowy). Skoro zatem miejscem zamieszkania [...] jest [...], to organem właściwym do rozpoznania wniosku o skierowanie jej do domu pomocy społecznej powinien być Burmistrz Miasta Klimontów. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI