I OSK 997/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Spółdzielni S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółdzielni na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. SKO stwierdziło nieważność decyzji z 1988 r. Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami, która uchyliła punkt decyzji z 1969 r. i ustaliła Spółdzielni S. opłaty roczne z tytułu użytkowania gruntu. Spółdzielnia zarzucała naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa (wydanie decyzji bez podstawy prawnej) i art. 156 § 2 Kpa (nieodwracalne skutki prawne), twierdząc, że decyzja z 1988 r. potwierdzała jej prawo do użytkowania gruntu i ustalenie opłat było zgodne z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że WSA prawidłowo stwierdził, iż decyzja z 1988 r. została wydana bez podstawy prawnej, ponieważ art. 163 Kpa nie jest samodzielną podstawą do zmiany decyzji, a wskazany art. 101 ustawy o gospodarce gruntami nie mógł stanowić podstawy do zmiany opłat. Ponadto, decyzja z 1969 r. jedynie określała wysokość opłat, a nie ustanawiała prawa użytkowania gruntu, co oznaczało, że decyzja z 1988 r. nie tworzyła praw nabytych i nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 Kpa. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez WSA, wskazując, że dotyczą one postępowania przed organami administracji, a nie przed sądem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 163 Kpa jako przepisu odsyłającego, a nie samodzielnej podstawy prawnej do zmiany decyzji; ustalenie, kiedy decyzja administracyjna jest wydana bez podstawy prawnej; definicja nieodwracalnych skutków prawnych w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z przepisami o gospodarce gruntami z lat 80. i 90. XX wieku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja administracyjna ustalająca opłaty roczne z tytułu użytkowania gruntu, wydana na podstawie art. 163 Kpa w związku z art. 101 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, może zostać uznana za wydaną bez podstawy prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja taka może zostać uznana za wydaną bez podstawy prawnej, jeśli organ nie wykazał zaistnienia przesłanek z art. 163 Kpa, a wskazane przepisy materialne nie stanowiły samodzielnej podstawy do zmiany decyzji.
Uzasadnienie
Art. 163 Kpa nie jest samodzielną podstawą do zmiany lub uchylenia decyzji, a jedynie normą odsyłającą do przepisów prawa materialnego. Przepis art. 101 ustawy o gospodarce gruntami, dotyczący wejścia w życie przepisów o opłatach, nie mógł stanowić podstawy do zmiany opłat za istniejące użytkowanie.
Czy decyzja administracyjna, która jedynie określa wysokość opłat rocznych z tytułu użytkowania gruntu, ustanawia prawo użytkowania tego gruntu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo określenie wysokości opłat nie oznacza ustanowienia prawa użytkowania gruntu.
Uzasadnienie
Decyzja z 1969 r. jedynie określała wysokość opłat rocznych z tytułu użytkowania gruntu, nie stanowiła natomiast decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania gruntu na rzecz spółdzielni.
Czy stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest dopuszczalne, gdy jej stosowanie wywołało nieodwracalne skutki prawne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzenie nieważności decyzji nie jest dopuszczalne, jeśli wystąpiły nieodwracalne skutki prawne.
Uzasadnienie
Nieodwracalność skutków prawnych wiąże się ze zdarzeniem prawnym powstałym po wydaniu kwestionowanego aktu, którego organ administracji nie może odwrócić w granicach swoich kompetencji, lub brakiem przepisów prawnych umożliwiających cofnięcie skutków.
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kpa art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie prawa polegające na wydaniu decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Kpa art. 156 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Stwierdzenie nieważności decyzji nie jest dopuszczalne po upływie 5 lat od jej doręczenia lub ogłoszenia, jeżeli od tej chwili upłynął termin do wniesienia odwołania, a decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Pomocnicze
Kpa art. 163
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis odsyłający do przepisów prawa materialnego, nie stanowiący samodzielnej podstawy do zmiany lub uchylenia decyzji.
u.g.g. art. 101
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Przepis dotyczący wejścia w życie ustawy i nowych zasad ustalania opłat za użytkowanie gruntu od 1 stycznia 1986 r., nie mógł stanowić podstawy do zmiany opłat w decyzji z 1988 r.
u.g.g. art. 87
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
u.g.t.m.o. art. 8 § 4
Ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach
u.g.g. art. 39
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
u.g.g. art. 47 § 1
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja z 1988 r. została wydana bez podstawy prawnej, ponieważ art. 163 Kpa nie jest samodzielną podstawą do zmiany decyzji, a art. 101 ustawy o gospodarce gruntami nie mógł być podstawą do zmiany opłat. • Decyzja z 1969 r. jedynie określała wysokość opłat, a nie ustanawiała prawa użytkowania gruntu. • Decyzja z 1988 r. nie tworzyła praw nabytych i nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 Kpa.
Odrzucone argumenty
Decyzja z 1988 r. była podstawą do ustalenia opłat i potwierdzała prawo spółdzielni do użytkowania gruntu. • Uchylenie decyzji z 1988 r. wywołałoby nieodwracalne skutki prawne z uwagi na upływ czasu i funkcjonowanie decyzji w obrocie prawnym. • Wskazana podstawa prawna (art. 163 Kpa i art. 101 u.g.g.) była wystarczająca do zmiany opłat za użytkowanie wieczyste. • Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez WSA (art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 80, 107 § 3 Kpa).
Godne uwagi sformułowania
Art. 163 Kpa nie stanowi samodzielnej podstawy do zmiany lub uchylenia decyzji, jest tylko normą odsyłającą do innych przepisów i nie określa przesłanek zmiany lub uchylenia decyzji. • Nieodwracalność skutków prawnych wiązana jest ze zdarzeniem prawnym powstałym po wydaniu kwestionowanego aktu, którego organ administracji nie może odwrócić działając w granicach przysługujących mu kompetencji.
Skład orzekający
Anna Lech
sprawozdawca
Izabella Kulig - Maciszewska
przewodniczący
Joanna Runge - Lissowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 163 Kpa jako przepisu odsyłającego, a nie samodzielnej podstawy prawnej do zmiany decyzji; ustalenie, kiedy decyzja administracyjna jest wydana bez podstawy prawnej; definicja nieodwracalnych skutków prawnych w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z przepisami o gospodarce gruntami z lat 80. i 90. XX wieku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze stwierdzaniem nieważności decyzji administracyjnych i interpretacją przepisów Kpa, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy decyzja administracyjna jest nieważna? Kluczowa interpretacja NSA dotycząca podstaw prawnych i skutków.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.