I OSK 993/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzje organów administracji dotyczące zasiłku pielęgnacyjnego dla I. K. Problem wynikał z faktu, że I. K., po ukończeniu 75 lat, nabyła prawo do dodatku pielęgnacyjnego, co zgodnie z art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wyłącza prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Organy administracji zmieniły decyzję przyznającą zasiłek na czas nieokreślony, ograniczając go do maja 2007 r., opierając się głównie na ogólnym piśmie ZUS z 2010 r. WSA w Łodzi uznał, że organy nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego, nie ustaliły, czy skarżąca faktycznie otrzymała dodatek pielęgnacyjny i od kiedy, ani czy została prawidłowo pouczona o konkurencyjności świadczeń. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną SKO, podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że pismo ZUS nie mogło stanowić podstawy do zmiany decyzji, a organy miały obowiązek wykazać, że skarżąca była świadoma braku prawa do zasiłku. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wyrok WSA był prawidłowy, a organy administracji nie wykazały podstaw do zmiany decyzji ostatecznej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego, obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego, charakter prawny i skutki decyzji administracyjnych, możliwość zmiany decyzji z mocą wsteczną.
Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego oraz sposobu postępowania organów w takich przypadkach. Interpretacja skutków wstecznych decyzji może być szersza, ale wymaga analizy konkretnego stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji może zmienić ostateczną decyzję przyznającą zasiłek pielęgnacyjny na czas nieokreślony z mocą wsteczną, po tym jak strona ukończyła 75 lat i nabyła prawo do dodatku pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zmiana decyzji może mieć skutek wsteczny, ale tylko po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego i dowodowego, co w tej sprawie nie miało miejsca.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że choć zmiana decyzji może mieć skutek wsteczny, organy administracji nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego, opierając się na nieodpowiednich dokumentach i nie wyjaśniając, czy strona była świadoma braku prawa do zasiłku po ukończeniu 75 lat.
Czy ogólne pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczące interpretacji przepisów o dodatku pielęgnacyjnym może stanowić podstawę do zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej przyznającej zasiłek pielęgnacyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie pismo nie może stanowić podstawy do zmiany decyzji, ponieważ nie zostało sporządzone w indywidualnej sprawie strony i ma charakter wyłącznie informacyjny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pismo ZUS nie miało waloru dokumentu urzędowego w indywidualnej sprawie i nie mogło być podstawą do stwierdzenia, że skarżącej przyznano dodatek pielęgnacyjny.
Jaki jest charakter prawny decyzji zmieniającej lub uchylającej decyzję ostateczną w przedmiocie świadczeń rodzinnych i czy może ona wywoływać skutki ex tunc?
Odpowiedź sądu
Decyzje weryfikujące mogą mieć skutek wsteczny (ex tunc), zwłaszcza gdy działa to na korzyść strony, jednak wymaga to prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.
Uzasadnienie
NSA skorygował stanowisko WSA, wskazując, że akty konstytutywne mogą działać z mocą wsteczną, ale podkreślił, że w tej konkretnej sprawie kluczowe było niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego przez organy.
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.ś.r. art. 32 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 16 § ust. 6
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.ś.r. art. 2 § pkt. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 23
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 24 § ust. 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 30 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 163
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
u.e.r.f.u.s. art. 75
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy skarżąca była świadoma braku prawa do zasiłku pielęgnacyjnego po ukończeniu 75 lat. • Ogólne pismo ZUS nie może stanowić podstawy do zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej. • WSA prawidłowo uchylił decyzje organów z powodu naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.).
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna SKO zarzucająca WSA naruszenie prawa materialnego i procesowego. • Argumentacja SKO o możliwości zmiany decyzji ostatecznej z mocą wsteczną bez względu na stan faktyczny. • Argumentacja SKO o dopuszczalności zmiany decyzji ex nunc, gdy świadczenie było przyznane na czas nieokreślony.
Godne uwagi sformułowania
Organy traktując w niniejszej sprawie pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 stycznia 2010 r. jako dokument urzędowy, poświadczający wiek skarżącej niewątpliwie naruszyły przepisy kodeksu postępowania administracyjnego • Nie ulega żadnej wątpliwości, iż pismo to nie zostało sporządzone w indywidualnej sprawie skarżącej oraz, że ma charakter wyłącznie informacyjny • Akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji konstytutywna decyzja (akt) może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną
Skład orzekający
Irena Kamińska
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Rajewska
członek
Jacek Fronczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego, obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego, charakter prawny i skutki decyzji administracyjnych, możliwość zmiany decyzji z mocą wsteczną."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego oraz sposobu postępowania organów w takich przypadkach. Interpretacja skutków wstecznych decyzji może być szersza, ale wymaga analizy konkretnego stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy świadczeń socjalnych dla osób starszych i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe postępowanie dowodowe organów administracji. Pokazuje też subtelności prawne związane z różnymi świadczeniami.
“Czy po 75. urodzinach można stracić zasiłek pielęgnacyjny? NSA wyjaśnia, jak urzędy muszą badać fakty.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.