I OSK 993/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie komunalizacji mienia, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo uchylił decyzje organów administracji z powodu niewystarczającego wyjaśnienia stanu faktycznego dotyczącego tytułu prawnego do nieruchomości.
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości, która rzekomo pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzje organów administracji, wskazując na niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego i naruszenie przepisów k.p.a. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 134 § 1 p.p.s.a. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że zarzuty są przedwczesne, ponieważ stan faktyczny nieruchomości na kluczową datę nie został dostatecznie wyjaśniony przez organy administracji.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzje Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej i Wojewody odmawiające stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości. Gmina W. wniosła o stwierdzenie nabycia nieruchomości w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., twierdząc, że stanowiła ona własność Skarbu Państwa i pozostawała w prawidłowo ustanowionym zarządzie przedsiębiorstwa państwowego. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nabycia, uznając, że przedsiębiorstwo państwowe posiadało tytuł prawny do nieruchomości. WSA uchylił te decyzje, stwierdzając, że stan faktyczny sprawy nie został dostatecznie wyjaśniony, a organy naruszyły przepisy k.p.a. (art. 7 i 77 § 1). Skarżąca Spółka Akcyjna [...] wniosła skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie art. 16 ustawy o przedsiębiorstwie państwowym [...] i art. 5 ust. 1 ustawy wprowadzającej, co miało prowadzić do błędnego uchylenia decyzji. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za przedwczesne. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, ale jest związany granicami sprawy administracyjnej, które wyznacza żądanie strony. W tej sprawie kluczowe było ustalenie stanu faktycznego nieruchomości na dzień 1 maja 1990 r. i podstawy prawnej jej władania przez przedsiębiorstwo państwowe. NSA stwierdził, że WSA prawidłowo uchylił decyzje organów administracji z powodu niewystarczającego wyjaśnienia stanu faktycznego i naruszenia przepisów k.p.a. Dopiero po wszechstronnym wyjaśnieniu stanu faktycznego możliwe będzie rozważenie przesłanek komunalizacji i ewentualnego zastosowania art. 16 ustawy o przedsiębiorstwie państwowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, samo posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorstwo państwowe nie wyłącza komunalizacji z mocy prawa, jeśli stan faktyczny i tytuł prawny do nieruchomości nie zostały dostatecznie wyjaśnione i udowodnione zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 16 ustawy o przedsiębiorstwie państwowym są przedwczesne, ponieważ kluczowe jest najpierw wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego nieruchomości na dzień 1 maja 1990 r. i podstawy prawnej jej władania przez przedsiębiorstwo państwowe. WSA prawidłowo uchylił decyzje organów administracji z powodu niewystarczającego wyjaśnienia tych kwestii.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 5 § 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "[...] art. 16
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 61
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 63 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 38
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 87 § 2
Ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach
Ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach art. 87 § 1
Dekret z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich art. 2
Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych § 9
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego przez organy administracji co do tytułu prawnego do nieruchomości. Naruszenie przez organy administracji przepisów k.p.a. (art. 7 i 77 § 1) przy ustalaniu stanu faktycznego. Zarzuty skargi kasacyjnej są przedwczesne, gdyż najpierw należy wyjaśnić stan faktyczny.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skargi kasacyjnej, że sąd pierwszej instancji naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie art. 16 ustawy o przedsiębiorstwie państwowym i art. 5 ust. 1 ustawy wprowadzającej. Argumentacja skargi kasacyjnej, że sąd pierwszej instancji naruszył art. 151 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi Prezydenta Miasta W.
Godne uwagi sformułowania
granice sprawy administracyjnej wyznacza zgłoszone do organu administracji żądanie strony błędne wskazanie podstawy prawnej przez stronę, a także przez organ administracji – w zaskarżonym do sądu rozstrzygnięciu, nie wiąże wojewódzkiego sądu administracyjnego organy orzekające nie wyjaśniły dostatecznie jaki był status spornego mienia na datę [...] i na jakiej podstawie pozostawał on we władaniu [...] zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. jest przedwczesny
Skład orzekający
Joanna Banasiewicz
sprawozdawca
Ludwik Żukowski
przewodniczący
Małgorzata Borowiec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie stanu faktycznego i prawnego nieruchomości w sprawach o komunalizację mienia, stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu administracyjnym, granice kognicji sądów administracyjnych w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komunalizacją mienia przedsiębiorstw państwowych w okresie transformacji ustrojowej. Konieczność dokładnego udokumentowania tytułu prawnego do nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonego zagadnienia komunalizacji mienia państwowego w okresie transformacji, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym. Pokazuje, jak ważne jest dokładne udokumentowanie stanu prawnego.
“Komunalizacja mienia: Jak udowodnić tytuł prawny do nieruchomości?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 993/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-06-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-06-25 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Banasiewicz /sprawozdawca/ Ludwik Żukowski /przewodniczący/ Małgorzata Borowiec Symbol z opisem 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę Hasła tematyczne Komunalizacja mienia Sygn. powiązane I SA/Wa 812/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-10-30 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art.134 § 1, art.151, art.145§ 1 pkt 1 lit c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art.61 i 63,7,77 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 1990 nr 32 poz 191 art.5 ust.1 Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ludwik Żukowski Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) NSA Małgorzata Borowiec Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółka Akcyjna w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 812/06 w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 października 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 812/06, po rozpoznaniu skargi Prezydenta Miasta W., uchylił zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...], nr [...] oraz decyzję Wojewody D. z dnia [...], nr [...] wydane w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Decyzją z dnia [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta W., utrzymała w mocy decyzję Wojewody D. z dnia [...]., odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę Miejską W. własności nieruchomości położonej we W. przy ul. [...] róg ul. [...][...], oznaczonej w ewidencji gruntów obrębie P. jako działka nr [...][...]i opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że Gmina wystąpiła do Wojewody D. o stwierdzenie nabycia z mocy prawa w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) zabudowanej działki nr [...] opisanej bliżej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. Sprawa ta była przedmiotem postępowania administracyjnego, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 października 2004 r., sygn. akt I SA 316/03 uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] o stwierdzeniu nabycia przez Gminę miejską W. przedmiotowego mienia. Następnie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła decyzję pierwszoinstancyjną i przekazała sprawę Wojewodzie D. do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda D. decyzją z dnia [...] odmówił stwierdzenia nabycia przez Gminę W. przedmiotowego mienia, zaś Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podzielając stanowisko, że z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika, że w dniu [...] przedsiębiorstwo państwowe [...] legitymowało się tytułem prawnym do spornej nieruchomości w formie prawem przewidzianej utrzymała tę decyzję w mocy. Skargę na powyższą decyzję wniosła Gmina W., zarzucając naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. poprzez przyjęcie, że cała nieruchomość położona w W. przy ul. [...] róg ul. [...][...], oznaczona jako działka nr [...] znajdowała się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego [...][...] Dyrekcji Okręgowej [...] w W. Według skarżącej Gminy powołane w decyzji dokumenty nie potwierdzają, że w dniu [...] przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w prawidłowo ustanowionym zarządzie przedsiębiorstwa państwowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą stwierdził, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona. Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku przypomniał, że organy związane były oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2004 r., sygn. akt I SA 316/03. Jednakże stan faktyczny sprawy nie został wszechstronnie wyjaśniony, w konsekwencji czego zaskarżona decyzja uległa uchyleniu. Sąd podkreślił, że w dniu [...] sporna nieruchomość stanowiła działkę oznaczoną w ewidencji gruntów w obrębie P. jako nr [...][...] o powierzchni [...] m2. Działka ta powstała w wyniku odnowy operatu ewidencji gruntów w [...] r. z działek o numerach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]i [...]. Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty świadczą o tym, iż cały obszar działki nr [...] był przed dniem [...] w prawidłowo ustanowionym zarządzie [...]. Sąd przyznał rację organowi odwoławczemu, że w odniesieniu do decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] jako dokumentu, z którego bezspornie wynika tytuł prawnorzeczowy [...] Spółka Akcyjna i zauważył, że decyzja ta dotyczy jedynie działek nr [...],[...] i [...]. W odniesieniu do pozostałych działek składających się na działkę nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazuje protokoły zdawczo odbiorcze jako dokumenty mające potwierdzić tytuł prawnorzeczowy [...] Spółka Akcyjna do tej części nieruchomości. Protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [...] przekazania Dyrekcji Okręgowej [...] w W. nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] nr [...], z którego wynika, że przekazanie tej nieruchomości nastąpiło na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej miasta W. Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...]., dotyczy działek nr [...],[...],[...]i [...]. Nie oceniając legalności tej decyzji Sąd stwierdził, że jeśli nie została ona w sposób prawem przewidziany podważona i pozostaje w obrocie prawnym, to wywołuje określone skutki prawne w postaci tytułu prawnego [...] do omawianych działek. Protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [...] przekazania – przyjęcia nieruchomości położonych przy ul. [...] nr [...],[...] i [...] Dyrekcji Okręgowej [...] w W. dotyczy działek nr [...],[...] i [...]. Dokument ten sporządzony został na podstawie pisma Prezydium Dzielnicy Rady Narodowej W. – K. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...]. Organ odwoławczy w ogóle nie zawarł oceny, czy ten dokument mógł być podstawą prawną przekazania mienia. Sąd wskazał, że protokół zdawczo-odbiorczy dokumentował jedynie przekazanie-przejęcie mienia i nie może zastąpić dokumentu, na podstawie którego powstawał, zgodnie z przepisami prawa, skutecznie zarząd. Sąd podniósł, że organy orzekające w ogóle pominęły kwestię udokumentowania istnienia prawa zarządu na rzecz [...] w odniesieniu do działek nr [...],[...] i [...]. W aktach sprawy znajduje się pismo z dnia [...] (dotyczące działek nr [...] i [...]), z którego wynika, że parcele w nim wymienione stanowią własność Skarbu Państwa i Dzielnicowy Zarząd Budynków Mieszkalnych – K. nie stawia przeszkód w przekazaniu powyższych parceli dla Dyrekcji OKP W. na cele zabudowy parceli po budynkach zniszczonych – w trwały zarząd i użytkowanie. Zaś z pism z dnia [...] i [...]. dotyczących działki nr [...] wynika, że nieruchomość ta stanowiła własność Skarbu Państwa i została przekazana w zarząd i użytkowanie Dyrekcji Okręgowej [...] w W., a tytuł własności Skarbu Państwa wynika z art. 2 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz.U. Nr 13, poz. 87). Działka nr [...] została przekazana w zarząd i użytkowanie na podstawie uchwały Prezydium Rządu z dnia [...] w sprawie rozdysponowania mienia nierolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych i b. W. M. Gdańska. Przekazanie to nastąpiło w dniu, w którym obowiązywał dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. Nr 27, poz. 197) oraz wydane na jego podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. Nr 47, poz. 354), które to akty prawne określały procedurę przekazywania nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa wykonawcom narodowych planów gospodarczych – na własność, w zarząd lub użytkowanie. Z przepisu § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. wynikało, że przekazanie nieruchomości w zarząd lub użytkowanie następowało, w zależności od sytuacji, w formie protokołu zdawczo-odbiorczego albo w drodze umowy prawem przewidzianej. W dacie kiedy doszło do komunalizacji z mocy prawa, obowiązywała ustawa z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99 ze zm.), która przewidywała powstanie zarządu do gruntów w sposób ściśle określony w art. 38 tej ustawy. Dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być: 1) decyzja o uzyskaniu tytułu prawnego do gruntu – zarządu, 2) zawarta za zezwoleniem organu administracji państwowej umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź 3) umowa o nabyciu nieruchomości. Tym jednostkom, które nie legitymowały się dokumentami o przekazaniu gruntów wydanymi w formie prawem przewidzianej, a były posiadaczami gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa w dniu 1 sierpnia 1988 r., przepis art. 87 ust. 2 ww. ustawy (według ówczesnej numeracji), na wniosek lub z urzędu, pozwalał uregulować stan prawny do posiadanego gruntu. Oznacza to, że określonego rodzaju prawo do gruntu państwowego przewidziane ustawą z 29 kwietnia 1985 r., tzn. zarząd, użytkowanie, użytkowanie wieczyste, nie mogło powstać w sposób dorozumiany. Także pod rządami ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, którą zastąpiła ustawa z 29 kwietnia 1985 r., państwowe jednostki organizacyjne tytuł prawny do gruntu w postaci użytkowania mogły uzyskać na podstawie decyzji administracyjnej bądź na podstawie przekazania terenu między jednostkami państwowymi bez zmiany sposobu użytkowania. Użytkowanie to z dniem wejścia w życie ustawy z 29 kwietnia 1985 r. w myśl jej art. 87 ust. 1 przekształciło się w prawo zarządu. W stanie prawnym obowiązującym w zakresie gospodarki gruntami w dniu [...] opłaty za korzystanie z gruntu państwowego były pochodną od prawa posiadanego przez określony podmiot do rzeczy (gruntu) i sama decyzja o ustaleniu opłat za zarząd gruntami nie mogła stanowić o powstaniu tego prawa. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że organy orzekające w niniejszej sprawie obowiązane były wyjaśnić status mienia pozostającego we władaniu [...], poprzez zbadanie na jakiej podstawie pozostawało ono w jego władaniu w dniu [...], szczególnie w sytuacji, gdy organem założycielskim tego przedsiębiorstwa był naczelny organ administracji państwowej, a status tego przedsiębiorstwa był uregulowany ustawowo. W odniesieniu do części działek Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie wykazała jednak na jakim tytule prawnym użytkowanie było oparte. Nie można zatem uznać za udowodniony faktu, iż nieruchomość ta nie podlegała komunalizacji, albowiem pozostawała w zarządzie [...], skoro powołane w uzasadnieniu decyzji organów orzekających dowody na to nie wskazują, a organ nie wyjaśnił, na jakiej podstawie oparł swoje ustalenia. Sąd stwierdził, że organy orzekające w przedmiocie komunalizacji przeprowadziły postępowanie z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a., co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] S.A. w W., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie: 1) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i pominiecie przy wydaniu zaskarżonego wyroku art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 o przedsiębiorstwie państwowym "[...]" w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, który pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż sporna nieruchomość stanowi mienie, co do którego skarżąca wykonywała wszelkie uprawnienia, a tym samym mienie to nie mogło zostać skomunalizowane z mocy prawa, podczas gdy zgodnie ze wskazanym przepisem Sąd nie będąc związany granicami skargi zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze; 2) art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i uwzględnienie skargi Prezydenta Miasta W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej nr [...], a następnie uchylenie wskazanej decyzji wskutek przyjęcia, iż przy jej wydaniu organ administracyjny dopuścił się naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a., podczas gdy w wyniku zastosowania art. 151 p.p.s.a. powinno dojść do nieuwzględnienia skargi i jej oddalenia, gdyż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa procesowego, jak i materialnego, bowiem nie sposób przyjąć, aby postępowanie dowodowe w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone w nienależyty sposób, gdyż na podstawie zgromadzonego przez organ administracyjny materiału dowodowego przy zastosowaniu art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 o przedsiębiorstwie państwowym "[...]" w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, należy jednoznacznie stwierdzić, iż sporna nieruchomość stanowi mienie, co do którego skarżąca wykonywała wszelkie uprawnienia, a tym samym mienie to nie mogło zostać skomunalizowane z mocy prawa. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych przez Sąd przepisów k.p.a. Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną Spółki z przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 o przedsiębiorstwie państwowym "[...]", w szczególności zaś z uregulowań objętych art. 16 tej ustawy wynika, iż mienie [...] stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego. Ustęp 2 tegoż artykułu stanowił, iż mieniem [...] są środki będące w jego dyspozycji w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 9 maja 1989 r.) oraz środki nabyte przez [...] w toku jego działalności. Kolejny ustęp stanowił, że [...], gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem zapewnia jego ochronę oraz racjonalne wykorzystanie. Natomiast w ustępie 4 wskazano, że [...] wykonuje wszelkie uprawnienia w stosunku do mienia będącego w jego dyspozycji, z wyjątkiem uprawnień wyłączonych w przepisach ustawowych. Skarżąca dysponowała przedmiotową nieruchomością w dniu wejścia w życie ww. ustawy w związku z czym sporna nieruchomość stała się jej mieniem, co do którego wykonywała wszelkie uprawnienia i nieruchomość ta nie mogła należeć do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, nie została więc spełniona przesłanka przewidywana w normie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, tym samym sporna nieruchomość nie mogła zostać skomunalizowana z mocy prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu wynikająca z art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd ten, poza przypadkami wskazanymi enumeratywnie w art. 183 § 2 powołanej ustawy, których występowania w sprawie niniejszej nie stwierdzono, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzuconego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. [...] Spółka Akcyjna w W. wniesioną skargę kasacyjną oparły na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to jest naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach powyższej podstawy w pierwszej kolejności zarzucono naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie przy wydaniu zaskarżonego wyroku art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "[...]" w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Powyższy zarzut nie mógł być uznany za uzasadniony. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że wojewódzki sąd administracyjny przy rozpoznawaniu skargi nie jest wprawdzie związany jej granicami, ale jest związany granicami sprawy administracyjnej. Stosownie zaś do art. 61 i art. 63 § 2 k.p.a. granice sprawy administracyjnej wyznacza zgłoszone do organu administracji żądanie strony. Zakres żądania strony identyfikujący sprawę administracyjną, w tym przedmiot postępowania administracyjnego, a w konsekwencji także granice sprawy sądowoadministracyjnej (art. 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a.), wynika przede wszystkim z podstawy faktycznej żądania opisanej w podaniu strony. Prawidłowa zaś podstawa prawna żądania strony wynika z przedstawionej przez nią podstawy faktycznej żądania, co oznacza, że błędne wskazanie podstawy prawnej przez stronę, a także przez organ administracji – w zaskarżonym do sądu rozstrzygnięciu, nie wiąże wojewódzkiego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 134 § 1, który jednak zawsze związany jest granicami danej sprawy wynikającymi z przedstawionych przez strony okoliczności faktycznych (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2006 r., sygn. akt II GSK 32-/05, niepubl.). Zgłoszony w sprawie niniejszej przez Gminę W. w dniu [...] wniosek dotyczył stwierdzenia nabycia przez tę Gminę z mocy prawa w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) własności położonej w W. zabudowanej działki nr [...] [...] opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. Z twierdzeń strony wynikało, że w dniu [...], to jest w dacie wejścia w życie powołanej ustawy działka nr [...][...] stanowiła własność Skarbu Państwa i pozostawała w prawidłowo ustanowionym zarządzie innej niż Państwo państwowej osoby prawnej, wobec czego podlegała komunalizacji z mocy prawa. Takim twierdzeniom zaprzecza skarżąca kasacyjnie Spółka. W tym miejscu zauważyć należy, że dla każdego postępowania podstawowe znaczenie ma prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, dla którego można zastosować przepisy prawa materialnego. Jak słusznie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając – po raz drugi – wydane w sprawie decyzje organy orzekające nie wyjaśniły dostatecznie jaki był status spornego mienia na datę [...] i na jakiej podstawie pozostawał on we władaniu [...]. Obszerne wywody w tym względzie zawarte w motywach zaskarżonego wyroku i odwołujące się do materiału zgromadzonego w aktach sprawy nie budzą wątpliwości co do zajętego przez Sąd I instancji stanowiska. Słusznie stwierdzono, że wskazana decyzja wydana została z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. i w konsekwencji zasadnie uchylono wydane w sprawie decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., uznając, że odmowa komunalizacji nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym sporządzonym przez organy administracji. Również więc podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i uwzględnienie skargi jest nietrafny. Dopiero wówczas, gdy stan nieruchomości na dzień [...] zostanie wszechstronnie wyjaśniony dokonane ustalenia faktyczne stanowić będą mogły podstawę do oceny spełnienia przesłanek komunalizacji w oparciu o art. 5 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Wówczas to możliwe też będzie m.in. rozważenie, czy komunalizacji z mocy prawa przedmiotowego mienia nie stoi na przeszkodzie powołany w skardze kasacyjnej art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "[...]". Powyższe oznacza, że podniesiony w tym zakresie zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. jest przedwczesny, skoro w postępowaniu zakończonym zaskarżonym wyrokiem – z uwagi na braki w sporządzonym materiale dowodowym – kwestie zasadności wniosku komunalizacyjnego Gminy W. nie mogły być rozważane. Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI