I OSK 993/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-10-20
NSAAdministracyjneŚredniansa
ABWfunkcjonariuszuposażenieprawo pracystosunek służbowyNSApostępowanie administracyjneprawo materialnewykładnia przepisów

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając błędną wykładnię przepisów dotyczących prawa do uposażenia funkcjonariusza ABW.

Sprawa dotyczyła prawa funkcjonariusza ABW do uposażenia za okres, w którym formalnie pozostawał w służbie, ale nie wykonywał obowiązków. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, opierając się na przepisach dotyczących braku gotowości do służby. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na błędną wykładnię przepisów materialnych i podkreślając, że samo mianowanie na stanowisko służbowe, przy braku obowiązku wykonywania zadań, może rodzić prawo do uposażenia.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego odmawiającą wypłaty uposażenia za okres od 1 września 2002 r. do 11 lipca 2004 r. W tym czasie skarżący, mimo zwolnienia ze służby, które okazało się nieskuteczne, został ponownie mianowany na niższe stanowisko bez ponownego przyjęcia. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżącemu nie przysługuje uposażenie, powołując się na przepisy pozbawiające uposażenia nieobecnego w służbie funkcjonariusza oraz na wyrok dotyczący braku gotowości do podjęcia służby. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, uznając skargę kasacyjną za uzasadnioną. Sąd wskazał na błędną wykładnię art. 114 ust. 1 ustawy o ABW, który stanowi, że prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania na stanowisko służbowe. Kluczowe znaczenie miało zaświadczenie Biura Kadr ABW, które potwierdziło, że w spornym okresie skarżący nie był obowiązany realizować obowiązków służbowych i nie ewidencjonowano go jako nieobecnego w służbie, a także nabył prawo do urlopu i świadczeń pieniężnych. Sąd uznał, że istnienie stosunku służbowego, przy braku obowiązku wykonywania zadań, może uzasadniać prawo do uposażenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli istnienie stosunku służbowego nie jest kwestionowane, a funkcjonariusz nie był zobowiązany do wykonywania zadań służbowych, prawo do uposażenia może powstać z dniem mianowania na stanowisko służbowe, nawet jeśli nie wykonywał faktycznie obowiązków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 114 ust. 1 ustawy o ABW, stanowiący, że prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania, nie może być interpretowany w oderwaniu od faktycznego stanu rzeczy. Kluczowe jest zaświadczenie potwierdzające brak obowiązku wykonywania zadań służbowych w spornym okresie, co odróżnia sprawę od sytuacji braku gotowości do podjęcia służby.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

PPSA art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 203 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ABW i AW art. 114 § 1

Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

Prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe.

Pomocnicze

u.ABW i AW art. 141 § 2

Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

Przepis pozbawiający uposażenia nieobecnego w służbie funkcjonariusza.

u.ABW i AW art. 121 § 3

Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

Przepis dotyczący prawa do uposażenia za czas pozostawania w stosunku służbowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia art. 114 ust. 1 ustawy o ABW przez sąd pierwszej instancji. Zaświadczenie potwierdzające, że skarżący nie był zobowiązany do wykonywania obowiązków służbowych w spornym okresie. Istnienie stosunku służbowego, nawet bez wykonywania obowiązków, może rodzić prawo do uposażenia.

Odrzucone argumenty

Argumentacja sądu pierwszej instancji oparta na braku gotowości do podjęcia służby. Zastosowanie art. 141 ust. 2 ustawy o ABW jako podstawy do odmowy wypłaty uposażenia.

Godne uwagi sformułowania

prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe nie może być rozumiany w ten sposób, iż sam fakt mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe powoduje obowiązek wypłaty uposażenia w oderwaniu od wykonywania przez niego powierzonych mu zadań czy obowiązków albo w oderwaniu od gotowości do podejmowania służby z literalnego brzmienia przepisu art. 114 ust. 1 oraz art. 121 ust. 3 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego ... nie wynika uzależnienie prawa do wynagrodzenia od pozostawania w gotowości do pełnienia służby

Skład orzekający

Izabella Kulig - Maciszewska

przewodniczący

Leszek Włoskiewicz

sprawozdawca

Małgorzata Pocztarek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do uposażenia funkcjonariuszy służb mundurowych w sytuacjach nietypowych, gdy formalnie pozostają w służbie, ale nie wykonują obowiązków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy ABW i AW, ale może być pomocne w analogicznych sprawach dotyczących innych służb, pod warunkiem podobnego stanu faktycznego i prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów prawa pracy i służbowego, nawet w nietypowych sytuacjach. Pokazuje, że formalne pozostawanie w stosunku pracy/służby może mieć konsekwencje finansowe.

Czy można dostać pensję, nie pracując? NSA rozstrzyga w sprawie funkcjonariusza ABW.

Dane finansowe

WPS: 180 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 993/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Kulig - Maciszewska /przewodniczący/
Leszek Włoskiewicz /sprawozdawca/
Małgorzata Pocztarek
Symbol z opisem
6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne
Służba Bezpieczeństwa
Skarżony organ
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Izabella Kulig-Maciszewska Sędziowie NSA Leszek Włoskiewicz (spr.) Małgorzata Pocztarek Protokolant Iwona Sadownik po rozpoznaniu w dniu 20 października 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2005r. sygn. akt II SA/Wa 2294/04 w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wypłacenia uposażenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na rzecz P. S. kwotę 180 zł. /sto osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lutego 2005 r. II SA/Wa 2294/04 oddalił skargę P. S. a decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] [...], którą – z powołaniem na art. 141 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm.) – odmówiono skarżącemu wypłaty uposażenia za okres od dnia 1 września 2002 r. do dnia 11 lipca 2004 r.
W tym okresie, skarżący pozostawał poza służbą (a nawet od 18 lipca 2002 r. do 11 lipca 2004 r. był zatrudniony w Najwyższej Izbie Kontroli), gdyż został z niej zwolniony, jednak nieskutecznie, jeżeli następnie – przede wszystkim w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2004 r. K.45/02 (OTK-A 2004/4/30) – bez ponownego przyjęcia do służby mianowano go na niższe stanowisko od dnia 12 lipca 2004 r., i właśnie dlatego domagał się uposażenia za czas, przez który zachował status funkcjonariusza.
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, odmawiając wypłaty uposażenia, powołał się na przepis (art. 141 ust. 2) pozbawiający uposażenia nieobecnego w służbie funkcjonariusza, natomiast sąd uznał, że zastosowanie znajduje art. 114 ust. 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, który "nie może być rozumiany w ten sposób, iż sam fakt mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe powoduje obowiązek wypłaty uposażenia w oderwaniu od wykonywania przez niego powierzonych mu zadań czy obowiązków albo w oderwaniu od gotowości do podejmowania służby" – jak to (wprawdzie w odniesieniu do funkcjonariusza Służby Granicznej) stwierdzono w wyroku z dnia 9 kwietnia 2001 r. II SA 94/01 (LEX nr 53775) – skarżący zaś, ani nie podejmował służby, ani nie pozostawał w gotowości do jej wykonywania.
Wnosząc skargę kasacyjną P. S. jako jej podstawę przytoczył "naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie: – art. 114 ust. 1 oraz art. 121 ust. 3 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm.) poprzez uznanie, iż skarżącemu nie przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania w stosunku służbowym przyjmując, iż ww. przepisy wymagają dla ustalenia prawa do wynagrodzenia istnienia stanu gotowości do służby i stan ten nie zaistniał w przypadku skarżącego".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono przede wszystkim, że – jeżeli skarżący pozostawał w stosunku służbowym, jak wprost przyjął sąd – jego prawo do uposażenia nie wygasło (art. 121 ust. 3), i "z literalnego brzmienia przepisu art. 114 ust. 1 oraz art. 121 ust. 3 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego ... nie wynika uzależnienie prawa do wynagrodzenia od pozostawania w gotowości do pełnienia służby" a rozstrzygające znaczenie przy ocenie prawa do wynagrodzenia ma istnienie stosunku służbowego.
W toku postępowania kasacyjnego skarżący przedstawił, wydane na podstawie art. 217 § 1 k.p.a., zaświadczenie z dnia 27 kwietnia 2006 r. o następującej treści:
" ... stwierdza się, że z posiadanej przez Biuro Kadr Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego dokumentacji nie wynika, aby okres od dnia 01 września 2002 roku do dnia 11 lipca 2004 roku ewidencjonowany był jako nieusprawiedliwiona nieobecność Pana P. S. w służbie.
Z posiadanej dokumentacji nie wynika również, aby w przedmiotowym okresie wszczęto wobec Pana P. S. postępowanie dyscyplinarne, czy też podjęto decyzję o zawieszeniu wypłaty uposażenia.
Jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji, Pan P. S. zobowiązał się podjąć służbę w dniu 12 lipca 2004 roku. Termin podjęcia służby nie był wyznaczony przez organ.
W okresie od dnia 01 września 2002 roku do dnia 11 lipca 2004 roku Pan P. S. nabył prawo do urlopu wypoczynkowego oraz prawo do świadczeń pieniężnych i równoważników pieniężnych wypłacanych w zamian za świadczenia rzeczowe określone w ustawie o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu.
Stwierdza się ponadto, że we wskazanym wyżej okresie Pan P. S. nie był obowiązany realizować zakres obowiązków służbowych wyznaczonych w marcu 2002 roku".
W piśmie procesowym z dnia 20 października 2006 r., będącym spóźnioną odpowiedzią na skargę kasacyjną, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego – powołując się na zaspokojenie roszczeń innych funkcjonariuszy ABW, pozostających w podobnej sytuacji, oraz deklarując możliwość częściowego zaspokojenia roszczeń skarżącego – wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wprawdzie zgodne stanowisko skarżącego oraz orzekającego w sprawie organu nie wystarcza do uwzględnienia skargi kasacyjnej, jednak za uchyleniem zaskarżonego wyroku przemawia zaświadczenie z dnia 27 kwietnia 2006 r., które wprost potwierdza, że w okresie od 1 września 2002 r. do 11 lipca 2004 r. skarżący nie był obowiązany realizować obowiązków służbowych, sama zaś skarga kasacyjna znajduje usprawiedliwioną podstawę, kiedy zarzuca błędną wykładnię art. 114 ust. 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu.
Sąd bowiem – uznając, że art. 114 ma zastosowanie w sprawie i na uzasadnienie swego poglądu powołując orzeczenie dotyczące szczególnej sytuacji funkcjonariusza, który nie zgłosił gotowości do podjęcia służby, chociaż decyzje o zwolnieniu zostały uchylone – dokonał wykładni nieznajdującej odniesienia w treści tego przepisu stanowiącego tylko, że prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI