I OSK 990/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA w sprawie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, uznając, że interpretacja przepisów przez sąd niższej instancji była błędna i wymaga ponownego rozpoznania.
Sprawa dotyczyła prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, przyznawanego z wyrównaniem od daty wcześniejszej niż złożenie wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego za wydaną z rażącym naruszeniem prawa i uchylił ją. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że interpretacja przepisów przez sąd pierwszej instancji była błędna, a zarzut rażącego naruszenia prawa nie był uzasadniony, co wymaga ponownego rozpoznania sprawy przez WSA.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, przyznawanego z wyrównaniem od daty wcześniejszej niż złożenie wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 70a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd pierwszej instancji argumentował, że dodany przepis zmienia zasady przyznawania świadczeń i pozwala na uzyskanie świadczenia z mocą wsteczną, niezależnie od daty złożenia wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie prawa materialnego i procesowego. Kolegium kwestionowało wykładnię art. 70a ustawy o świadczeniach rodzinnych przez WSA, wskazując, że przepis ten jest przepisem przejściowym i nie zmienia zasad przyznawania świadczeń wynikających z art. 24 ust. 2 ustawy, który uzależnia prawo do świadczeń od daty złożenia wniosku. Kolegium podnosiło również, że WSA błędnie przyjął rażące naruszenie prawa, podczas gdy sprawa dotyczyła jedynie błędnej wykładni przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał za zasadny zarzut naruszenia przez WSA art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez błędne przyjęcie rażącego naruszenia prawa. NSA stwierdził, że treść art. 70a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie jest oczywista i wymaga wykładni, a błąd w wykładni nie może być uznany za rażące naruszenie prawa. Sąd podkreślił, że celem art. 70a było zapewnienie ochrony dzieciom w okresie przejściowym po likwidacji funduszu alimentacyjnego. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że interpretacja przepisów przez sąd pierwszej instancji była błędna, a zarzut rażącego naruszenia prawa nie był uzasadniony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W przypadku art. 70a ustawy, interpretacja NSA wskazuje, że data złożenia wniosku pozostaje bez wpływu na ustalanie prawa do świadczenia przewidzianego w tym przepisie, co oznacza możliwość przyznania świadczenia z wyrównaniem od daty wcześniejszej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 70a ustawy o świadczeniach rodzinnych jest przepisem przejściowym, mającym na celu ochronę osób, które mogłyby utracić świadczenia po likwidacji funduszu alimentacyjnego. Interpretacja tego przepisu przez NSA wskazuje, że jego celem było zapewnienie wsparcia niezależnie od daty złożenia wniosku, co odróżnia go od ogólnej zasady z art. 24 ust. 2 ustawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.ś.r. art. 24 § 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 70a § 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 12 § 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 70a ustawy o świadczeniach rodzinnych przez WSA. Brak rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczące interpretacji art. 70a, 24 ust. 2 i art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczące art. 145 § 1 pkt 2, art. 147 § 1, art. 138, art. 141 § 4, art. 152, art. 134 § 1 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
Rażące naruszenie prawa stanowi kwalifikowaną formę naruszenia prawa. Błąd w wykładni prawa nie może zostać uznany za rażące naruszenie prawa. Treść normy prawnej zawartej w art. 70a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie jest oczywista.
Skład orzekający
Anna Łuczaj
sprawozdawca
Janina Antosiewicz
przewodniczący
Wojciech Chróścielewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących świadczeń rodzinnych, rozróżnienie między błędem w wykładni a rażącym naruszeniem prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją ustawy o świadczeniach rodzinnych i likwidacją funduszu alimentacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych i rozróżnienia między błędem w wykładni a rażącym naruszeniem prawa, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“NSA wyjaśnia: Błąd w wykładni prawa to nie to samo co rażące naruszenie!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 990/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-03-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-08-31 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Łuczaj /sprawozdawca/ Janina Antosiewicz /przewodniczący/ Wojciech Chróścielewski Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane II SA/Łd 44/05 - Wyrok WSA w Łodzi z 2005-04-22 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 185 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędziowie NSA Wojciech Chróścielewski, , Anna Łuczaj (spr.), Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SA/Łd 44/05 w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] w części dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego do czasu uprawomocnienia się wyroku. Uzasadniając powyższy wyrok Sąd pierwszej instancji podał, że w dniu 30 lipca 2004r. Zbigniew Stępień wystąpił do Urzędu Miasta [...] z wnioskiem o ustalenie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Zbigniew Stępień wskazał, iż jest ojcem Agnieszki Stępień ur. 10 kwietnia 1990 r.; z żoną ( matką dziecka ) pozostaje w faktycznej separacji; w kwietniu 2004 r. pobrał świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie 400 zł. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta [...] przyznał Z. S. zasiłek rodzinny na dziecko na okres od 1 lipca 2004 roku do dnia 31 sierpnia 2005 r. w wysokości 43 zł. miesięcznie oraz dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka - Agnieszki Stępień na okres od dnia 1 lipca 2004 r. do dnia 30 kwietnia 2005 r. w kwocie 170zł. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta [...] zmienił decyzję z dnia [...] i orzekł o przyznaniu Z. S. dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres od dnia 1 lipca 2004 r. do dnia 30 kwietnia 2005 r. w wysokości: od 1 listopada 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. w kwocie 280 zł., od 1 stycznia 2005 r. do dnia 30 kwietnia 2005 r. w kwocie 170 zł. oraz jednorazowego wyrównania za okres od dnia 1 lipca 2004 r. do dnia 31 października 2004 r. w kwocie 440 zł. Od powyższej decyzji odwołał się Zbigniew Stępień wnosząc o przyznanie i wypłatę dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka za miesiące maj i czerwiec 2004r. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium podniosło, iż zgodnie z art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255) osoba pozostająca w związku małżeńskim otrzymująca na dzieci, do dnia wejścia w życie ustawy, świadczenie z funduszu alimentacyjnego nabywa prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka przez okres jednego roku, jeżeli spełnia warunki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 12 ust. 1 i 3 ustawy dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Dodatek przysługuje w wysokości 170 zł. na dziecko. W myśl art. 70a ust. 1, 3, 4 i 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych osobie otrzymującej dodatek, o którym mowa w art. 12, a która do dnia 30 kwietnia 2004 r. pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego, ustala się w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. prawo do tego dodatku w wysokości 70% świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługującego w kwietniu 2004 r. Dodatek nie może być niższy niż 170 zł. na dziecko albo 250 zł. na dziecko, o którym mowa w art. 12 ust. 4. Dodatek, o którym mowa w ust. 1 i 2 nie może być wyższy niż 300 zł. na dziecko. Osobie, o której mowa w ust. 1 wysokość dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka ustala się z uwzględnieniem wypłaconych po dniu 1 maja 2004 r. dodatków, o których mowa w art. 12. Wysokość dodatku ustala się z urzędu, po dołączeniu zaświadczenia o wysokości przysługującego w kwietniu 2004 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Zmiana decyzji w sprawie wysokości dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka w przypadku osób, o których mowa w ust. 1 nie wymaga zgody strony. Zgodnie z art. 24 ust. 2 powołanej ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Zatem zdaniem Kolegium, jednym z warunków wymaganych do nabycia prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami jest złożenie wniosku. Postępowanie w zakresie świadczeń rodzinnych stanowi postępowanie na wniosek uprawnionej osoby i datą wszczęcia postępowania będzie data złożenia wniosku w odpowiednim organie administracji. Dla organu stanowi to podstawę przeprowadzenia postępowania i odpowiednio do poczynionych ustaleń wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zbigniew Stępień wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego złożył w organie I instancji w dniu 30 lipca 2004 r. Wnioskodawca nabył więc prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka od dnia 1 lipca 2004 r. do dnia 30 kwietnia 2005 r. Wobec tego stronie nie przysługuje wyrównanie do zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka za miesiąc maj i czerwiec 2004 r. Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Zbigniew Stępień, wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący wskazał, iż nie kwestionuje wysokości wypłaty miesięcznej z tytułu dodatku do zasiłku rodzinnego, a jedynie okres za jaki zostało przyznane powyższe świadczenie. W ocenie skarżącego, wypłata dodatku powinna nastąpić zgodnie z zasadami określonym w art. 26 ustawy o świadczeniach rodzinnych z wyrównaniem od dnia 1 maja 2004 r., niezależnie od miesiąca, w którym został złożony wniosek. Osoby, o których mowa w art. 70a ust. 1 ustawy za miesiące poprzedzające datę złożenia wniosku otrzymują różnicę pomiędzy nową kwotą dodatku, a dotychczas otrzymywaną. Dlatego krzywdzące i niezrozumiałe jest pozbawienie skarżącego prawa do przedmiotowego świadczenia za miesiące maj i czerwiec 2004 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty tożsame z zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W pisemnych motywach wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że ustawą z dnia 30 lipca 2004 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 192, poz. 1963), która weszła w życie w dniu 1 października 2004 r., dodano do ustawy o świadczeniach rodzinnych między innymi art. 70a. Sąd przytoczył treść tego przepisu i podkreślił, iż ustawa o świadczeniach rodzinnych dla potrzeb przyznania świadczenia jako zasadę przyjęła w art. 24 ust.2 wniosek osoby zainteresowanej jako datę początkową świadczenia. Jednak dodany, ustawą z dnia 30 lipca 2004 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 192, poz. 1963), art. 70a zmienił zasady przyznawania dodatków do zasiłku rodzinnego dla osób wymienionych w tym przepisie. Zmiana przepisów nastąpiła z dniem 1 października 2004 r. dla osób otrzymujących świadczenia z funduszu alimentacyjnego i z tytułu samotnego wychowywania dziecka, i to z mocą wsteczną od dnia 1 maja 2004 r. Do takiego wniosku Sąd pierwszej instancji doszedł w wyniku analizy przepisu art. 70a. Sąd stwierdził, iż w części pierwszej ust. 1 art. 70a ustawodawca pisze wprost, że przepis ten dotyczy osób, które nie otrzymywały po dniu 1 maja 2004 r. dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, a jedynie świadczenie z funduszu alimentacyjnego i wprowadza zapis: "ustala się w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. prawo do tego dodatku w wysokości 70% przysługującego w kwietniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego". Również w przepisie art. 70a ust. 2 ustawodawca pisze wprost, że przepis ten dotyczy osób, które otrzymywały do 30 kwietnia 2004 r. świadczenie alimentacyjne i po dniu 1 maja 2004 r. nie otrzymywały dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i wprowadza do ustawy nabycie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, używając słów: "(...) nabywa w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. (...)" - w dalszej jednak części tego przepisu ustawodawca wymaga złożenia wniosku, aby świadczenie to przyznać. W ocenie Sądu pierwszej instancji przepis art. 70a zmienia zasady przyznawania świadczeń wynikające z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż przesuwa możliwość uzyskania świadczenia za okres wcześniejszy, z mocy samego prawa i to niezależnie od daty złożenia wniosku, maksymalnie począwszy od dnia 1 maja 2004 r. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi inne rozumienie – wykładnia tego przepisu, w kontekście daty uchwalenia ustawy zmieniającej z dnia 30 lipca 2004 r. i daty jej wejścia w życie, to jest w dniu 1 października 2004 r., byłoby pozbawione racjonalności. Nigdy nie spełniłby się warunek skutecznego złożenia wniosku do otrzymania świadczenia z tytułu samotnego wychowywania dziecka w podstawowej i w podwyższonej wysokości za miesiące maj – wrzesień 2004 roku, gdyż w tym czasie ustawa jeszcze nie obowiązywała. W rozpoznawanej sprawie uzasadniona jest więc teza, iż wypłata dodatku powinna nastąpić zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z wyrównaniem od 1 maja 2004 r. niezależnie od miesiąca, w którym wniosek został złożony. Sąd zaznaczył, że decyzja organu I instancji, utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego, oparta była na podstawie art. 70a ust. 1, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyznawała podwyższone świadczenie z tytułu samotnego wychowywania dziecka z wyrównaniem od miesiąca lipca 2004 roku. Powołując się na dokonaną analizę prawną i wykładnię przepisów, Sąd pierwszej instancji uznał, iż w zaskarżonej decyzji doszło do rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie art. 70a ust. 1 powołanej ustawy zmieniającej ustawę o świadczeniach rodzinnych, a tym samym pozbawiono świadczenia osobę uprawnioną. Powołane jako podstawa prawna ust. 1, 3, 4, i 5 przepisu art. 70a dawały możliwość zmiany pierwotnej decyzji administracyjnej i przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i to w kwocie podwyższonej począwszy od 1 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że do rażącego naruszenia prawa może dojść na skutek naruszenia przepisów prawa materialnego, prawa procesowego, jak i przepisów prawa ustrojowo-kompetencyjnego. Tak więc naruszenie to jest rozumiane bardzo szeroko. W końcowej części uzasadnienia wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, iż mając powyższe na uwadze jak i fakt, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z rażącym naruszeniem przytoczonych wcześniej przepisów prawa materialnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w zakresie orzeczenia dotyczącego dodatku do zasiłku rodzinnego i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie przepisu art. 152 ustawy o u.p.s.a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 kwietnia 2005 roku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], zaskarżając wyrok w całości, zarzuciło: 1) naruszenie prawa materialnego: a) art. 70a ust. 1 i ust. 5 w związku z art. 24 ust. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie i pominięcie obowiązującej przy przyznawaniu zasiłku rodzinnego i dodatków z nim związanych zasady, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami oraz przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że można nabyć uprawnienie do dodatku w podwyższonej wysokości za okres, w którym strona nie posiadała uprawnienia do zasiłku rodzinnego i dodatków z nim związanych, a zatem, że nie ma związku pomiędzy zasiłkiem rodzinnym a dodatkami, b) art. 70a ust. 1 i art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez błędną wykładnię i pominięcie związku między uprzednim otrzymywaniem dodatku w rozumieniu art. 12 tej ustawy, a więc decyzją o przyznaniu świadczenia i okresem z nim związanym a możliwością przyznania dodatku w rozumieniu art. 70a ust. 1 powołanej ustawy; 2) naruszenie przepisów postępowania, które to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez błędne przyjęcie, iż w rozpoznawanej sprawie ma miejsce rażące naruszenie prawa, gdy rażące naruszenie prawa ma miejsce jedynie w sytuacji, w której doszło do przekroczenia prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, a nie w wypadku ewentualnego błędu w wykładni, co uzasadniałoby zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a., b) art. 135 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że norma ta w tym przypadku może mieć zastosowanie, zwłaszcza, że jej powołanie nie przystaje do sentencji wyroku, c) art. 138 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez oczywistą sprzeczność pomiędzy sentencją wyroku a jego uzasadnieniem, d) art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez błędne przyjęcie - przy założeniu, że ma miejsce rażące naruszenie prawa - iż wadą tą obarczona jest tylko decyzja organu odwoławczego, e) art. 152 w związku z art. 134 § 2 p.p.s.a. przez wydanie orzeczenia na niekorzyść strony, bowiem orzeczenie, że decyzja nie podlega wykonaniu w części dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego nie daje podstaw organowi administracji do wypłaty dodatku do czasu uprawomocnienia się wyroku, nadto pozbawia stronę tego dodatku - przy czym w sytuacji, gdy świadczenie zostało przyznane na czas określony, orzekanie w tym zakresie wydaje się bezprzedmiotowe, f) art. 134 § 1 w związku z art. 138 p.p.s.a. przez błędne oznaczenie przedmiotu postępowania, a następnie wydanie wyroku, którego sentencja jest wadliwa, bowiem skoro orzeczono w części to koniecznym jest także rozstrzygnięcie o pozostałej części, a taka sytuacja nie ma miejsca. Wskazując na powyższe zarzuty Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi Z. S., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz o orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Kolegium podniosło, iż wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji, nie ma art. 70a ust. 1, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 192, poz. 1963). Ustawa ta nie zawiera siedemdziesięciu, lecz jedynie dwa artykuły i można co najwyżej twierdzić, że art. 1 pkt 7 tej ustawy dodano do ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) art. 70a. Zatem twierdzenie Sądu I instancji o oparciu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 70a ust. 1, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych jest błędne. Zdaniem Kolegium wykładnia art. 70a ustawy o świadczeniach rodzinnych dokonana przez Sąd I instancji jest błędna i nie przystaje do zasad zawartych w tej ustawie. Norma prawna zawarta w art. 70a ustawy o świadczeniach rodzinnych jest przepisem przejściowym, na co wskazuje wprost jej usytuowanie w rozdziale 9 tej ustawy – Przepisy przejściowe i dostosowujące. Przyznanie decyzją ostateczną z dnia [...] zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku od dnia 1 lipca 2004 r. było konsekwencją zastosowania normy zawartej w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Brak jest podstaw do twierdzenia, że norma zawarta w art. 70a ustawy o świadczeniach rodzinnych zmieniła zasady przyznawania dodatku. Ponadto, co zostało pominięte przez Sąd pierwszej instancji, norma ta po pierwsze dotyczy osób, które otrzymywały dodatek, po drugie nie mogła zmienić relacji z art. 8 ustawy. Prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka nie wynika z mocy prawa, lecz jest konsekwencją uprzedniego złożenia wniosku przez osobę uprawnioną, a następnie wydania decyzji administracyjnej o przyznaniu zasiłku rodzinnego wraz z określonymi dodatkami na określony czas. Tym samym, jeżeli osoba uprawniona do zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka uzyskała na mocy decyzji administracyjnej stosowne uprawnienie, to uprawnienie do podwyższonego dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka może być określone wyłącznie jako pochodna uprzednio nabytego uprawnienia zwłaszcza, że dotyczy ono wyłącznie wysokości dodatku. Za słusznością takiego stanowiska przemawia użycie przez ustawodawcę w treści art. 70a ust. 1 zwrotu "osobie otrzymującej dodatek". Ustawodawca zarówno w art. 24 ust. 2, jak i w art. 70a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych używa zwrotu "prawo do świadczeń rodzinnych ustala się", "ustala się (...) prawo do tego dodatku". Trudno przy takim brzmieniu norm wywodzić, iż z mocy samego prawa ustawodawca określił, że dodatek w podwyższonej wysokości należy się każdej osobie uprawnionej, niezależnie kiedy uprzednio nabyła prawo do zasiłku rodzinnego i dodatku. Zgodnie z art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatek nie może pozostawać w oderwaniu od samego zasiłku. A zatem, w przypadku art. 70a ust. 1 ustawy kwestia złożenia wniosku przez stronę nie ma w istocie żadnego znaczenia, gdyż w tym przypadku organ co do zasady działa z urzędu (ewentualnie na wniosek), a dodatek w podwyższonej wysokości może być jedynie przyznany począwszy od miesiąca, w którym uprzednio strona nabyła prawo do zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Nadto Kolegium podniosło, iż Sąd I instancji błędnie stwierdza, że "w pierwszej części ust. 1 art. 70a pisze wprost, że przepis ten dotyczy osób, które nie otrzymywały po dniu 1 maja 2004 r. dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka", gdyż norma ta dotyczy właśnie osób, które otrzymywały dodatek. Powołując się na poglądy doktryny oraz utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego Kolegium wskazało, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Nie chodzi tu bowiem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 1987 roku, sygn. akt II SA 2145/86, niepubl.). Nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdy istnieją możliwości różnej interpretacji przepisów prawnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 1989 roku, sygn. akt I SA 1034/88, niepubl.). Jeżeli Sąd dokonał analizy prawnej i wykładni przepisów odmiennej od organów administracji to nie może wywodzić, iż ma miejsce rażące naruszenie prawa. Jeśli faktycznie przyjąć, iż organ odwoławczy dokonał wadliwej wykładni art. 70a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, to nie ma podstaw do przyjęcia, że ma miejsce rażące naruszenie prawa, a co najwyżej naruszenie przepisów prawa materialnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. dające podstawę do uchylenia decyzji organu administracji, nie zaś stwierdzenia jej nieważności. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie ma podstaw do twierdzenia, iż w sprawie faktycznie została zastosowana norma z art. 135 p.p.s.a. Jeżeli art. 135 p.p.s.a. ma zastosowanie to w takim przypadku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi winien orzec nie tylko jak w sentencji zaskarżonego wyroku, lecz orzec również np. o uchyleniu, stwierdzeniu nieważności decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków z nim związanych. Autor skargi kasacyjnej podniósł również, iż Sąd I instancji w sentencji wyroku stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego, zaś w uzasadnieniu tego wyroku stwierdził, że "zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z rażącym naruszeniem przytoczonych wcześniej przepisów prawa materialnego" i z tego powodu "Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w zakresie orzeczenia, dotyczącego dodatku do zasiłku rodzinnego". Nie może zatem budzić wątpliwości oczywista sprzeczność pomiędzy sentencją wyroku a jego uzasadnieniem i nie jest wiadomym, jakie właściwie rozstrzygnięcie podjął Sąd I instancji. W skardze kasacyjnej podniesiono także, iż Kolegium zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję zmieniającą decyzję ostateczną w zakresie wysokości uprzednio przyznanego dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, a zatem nie jest to – jak przyjął Sąd I instancji – decyzja w sprawie zasiłku rodzinnego i dodatków rodzinnych. Nadto, skoro Sąd I instancji orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji ostatecznej w części, to winien orzec w pozostałym zakresie, tj. o oddaleniu skargi w pozostałej części bądź inaczej. Jeśli Sąd nie rozstrzygnął o całości prowadzonego przed nim postępowania to niewątpliwie naruszył powołane w podstawie kasacyjnej normy prawa. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik Kolegium cofnął wniosek o zasadzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy zaskarżenia, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzucono zarówno naruszenie prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania – art. 135, art. 138, art. 141 ust. 4 p.p.s.a. a to z uwagi na rozbieżności między treścią sentencji wyroku a jego uzasadnieniem. Niewątpliwie sprzeczność taka występuje, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sentencji wyroku orzekł o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji / w części dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego / podczas, gdy w uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż stwierdził nieważność / w części dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego / zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zasadne jest twierdzenie, iż Sąd I instancji nie zastosował art. 135 p.p.s.a., aczkolwiek powołał ten przepis w uzasadnieniu wyroku. Wskazuje na to jednoznacznie sentencja wyroku wydanego w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Zawarte w sentencji wyroku sądu administracyjnego rozstrzygnięcie, ujęte w odpowiedniej formule procesowej, jest rezultatem przeprowadzenia przez Sąd kontroli administracji publicznej. W ujęciu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podstawę prawną wyroku sądu administracyjnego stanowią te jej przepisy, które określają sposób rozstrzygnięcia sprawy w zależności od wyników postępowania sądowego. (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgóda-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, str. 332). Przedstawienie podstawy prawnej wyroku oraz jej wyjaśnienie polega na wskazaniu nie tylko przepisów regulujących rozpatrywany stan faktyczny, ale także na wyjaśnieniu, dlaczego w konkretnej sytuacji prawnej mają zastosowanie powołane przepisy. Z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. mamy do czynienia zarówno w przypadku, gdy brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, jak i w przypadku, gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia, przy czym nie każde naruszenie tego przepisu może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Komparycja i sentencja zaskarżonego wyroku zdają się wskazywać na niezrozumienie zakresu rozstrzygnięcia podjętego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] i organ I instancji w decyzji z dnia [...]. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta [...] zmienił decyzję z dnia [...] o przyznaniu Z. S. zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego jedynie w zakresie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], a więc decyzję rozstrzygającą jedynie w zakresie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Przedmiotem zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji był zatem dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka. W tym stanie rzeczy należy uznać, iż Sąd I instancji zbyt szeroko określił przedmiot zaskarżonej decyzji. W wyniku takiego określenia w komparycji wyroku przedmiotu sprawy Sąd zawarł w sentencji wyroku rozstrzygnięcie o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji w części dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego. Powyższe świadczy o nieprawidłowym określeniu w wyroku przedmiotu zaskarżenia / art. 138 p.p.s.a. / tym nie mniej zarzut, iż Sąd I instancji naruszył przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. / rozstrzyganie w granicach danej sprawy / jest zbyt daleko idący. Podzielić natomiast należy zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez błędne przyjęcie, iż w rozpoznawanej sprawie ma miejsce rażące naruszenie prawa. "Rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa" Utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność decyzji, gdy ma charakter rażący. A zatem dla uznania, że wystąpiło to kwalifikowane "naruszenie prawa", konieczne jest stwierdzenie i wykazanie, iż miało ono charakter rażący. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 1988 r., II SA 981/88, ONSA 1988/2/96, z dnia 21 października 1992 r. sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993, z. 1, poz. 23, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 1994 roku, sygn. akt III ARN 15/94, OSNAP 1994/3/36 ) W odniesieniu do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] tego rodzaju sytuacja nie występuje. Sąd pierwszej instancji, powołując się na dokonaną analizę prawną i wykładnię przepisów uznał, iż w zaskarżonej decyzji doszło do rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. a to przez niewłaściwe zastosowanie art. 70a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem Sądu pierwszej instancji przepis art. 70a ustawy o świadczeniach rodzinnych zmienia zasady przyznawania świadczeń wynikające z art. 24 ust. 2 tej ustawy. Skoro jednak do takiego wniosku Sąd pierwszej instancji doszedł w następstwie dokonania wykładni przepisów ustawy, to nie można było jednocześnie uznać, iż przepis stanowiący podstawę prawną decyzji jest jasny i oczywisty a jego naruszenie nosi znamiona rażącego naruszenia prawa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego treść normy prawnej zawartej w art. 70a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie jest oczywista. Przepis ten nie odpowiada wprost na pytanie o zależność pomiędzy prawem do dodatku do zasiłku rodzinnego w wysokości określonej w tym przepisie a chwilą złożenia wniosku o zasiłek rodzinny. Wzajemną relację przepisu art. 24 ust. 2 i art. 70a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych można ustalić dopiero w drodze wykładni prawa i to nie jej sposobu podstawowego tj. wykładni gramatycznej, ale dopiero w następstwie posłużenia się wykładnią celowościową. Także Sąd pierwszej instancji dla ustalenia treści normy prawnej odwołał się do reguł wykładni prawa. Jak natomiast wyżej wskazano błąd w wykładni prawa nie może zostać uznany za rażące naruszenie prawa. Z powyższych względów za usprawiedliwiony należy uznać zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Chybiony jest natomiast zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 147 § 1 p.p.s.a. i art. 156 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przepis art. 147 § 1 określa formy wyroku uwzględniającego skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. W myśl art. 3 § 2 pkt 5 kontrola działalności administracyjnej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, zaś zgodnie z pkt 6 tego przepisu kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane sprawach z zakresu administracji publicznej. W rozważanej sprawie przedmiot skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi stanowi decyzja administracyjna nie zaś uchwała lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. W tej sytuacji Sądowi pierwszej instancji nie można skutecznie przypisać naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 147 § 1 p.p.s.a. i art. 156 § 1 pkt 2 p.p.s.a., albowiem Sąd nie stosował przepisu art. 147 § 1 p.p.s.a. i nie mógłby go zastosować w niniejszej sprawie. Nie można także podzielić zarzutu skargi kasacyjnej o naruszeniu art. 70a ust. 1 i ust. 5 w związku z art. 24 ust. 2 oraz art. 8 i art. 12 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie i pominięcie zasady, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami oraz przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że można nabyć uprawnienie do dodatku w podwyższonej wysokości za okres, w którym strona nie posiadała uprawnienia do zasiłku rodzinnego i dodatków z nim związanych, a zatem, że nie ma związku pomiędzy zasiłkiem rodzinnym a dodatkami. W myśl art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze. zm.) – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Stosownie zaś do art. 70a ust. 1 ustawy osobie otrzymującej dodatek, o którym mowa w art. 12, która do dnia 30 kwietnia 2004 r. pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego, ustala się w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. prawo do tego dodatku w wysokości 70 % przysługującego w kwietniu 2004 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Osoba natomiast, która do dnia wejścia w życie ustawy otrzymywała świadczenie z funduszu alimentacyjnego i po dniu 1 maja 2004 r. nie otrzymywała dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, nabywa w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r., na wniosek, prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości 70 % świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługującego w kwietniu 2004 r., jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 612 zł i rodzina spełnia pozostałe warunki określone w ustawie – art. 70a ust. 2. Artykuł 70a dodany z dniem 1 października 2004 roku przez art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 192, poz.1963) utwierdza w przekonaniu, że zamiarem ustawodawcy było ujednolicenie systemu pieniężnych świadczeń pozaubezpieczeniowych mających charakter świadczeń rodzinnych, przy zachowaniu określonych uprawnień. Pamiętać należy, iż z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze. zm.) utraciła moc ustawa z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym (Dz. U. z 1991 r. Nr 45, poz. 200, z późn. zm.) - na podstawie art. 71 pkt 1 i ustawa z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (Dz. U. z 1998 r. Nr 102, poz. 651, z późn. zm.) - na podstawie art. 71 pkt 2. Z dniem wejścia w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych fundusz alimentacyjny przeszedł w stan likwidacji – art. 63. Nie oznacza to jednak, że wejściu w życie powołanej wyżej ustawy towarzyszył zamiar pozbawienia osób uprawnionych jakiegokolwiek źródła utrzymania. Celem ustawy o świadczeniach rodzinnych jest budowa nowego, wyraźnie odrębnego od systemu pomocy społecznej, systemu pozaubezpieczeniowych świadczeń rodzinnych. Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze. zm.) pomoc finansowa państwa skierowana jest wyłącznie do rodzin z dziećmi na utrzymaniu (...). Zwiększenie zasiłku rodzinnego / dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka (art. 12) / zastąpi dotychczasowe świadczenie alimentacyjne z funduszu alimentacyjnego. Rozwiązanie to jest znacznie bardziej sprawiedliwe od realizowanego w ramach funduszu alimentacyjnego: wszystkie rodziny niepełne, których dochód nie przekracza progu ustalonego dla świadczeń rodzinnych, otrzymają wsparcie bez względu na fakt, czy otrzymują alimenty od osoby zobowiązanej do ich płacenia. Zwiększy się tym samym liczba dzieci w rodzinach niepełnych objętych pomocą państwa. Zasiłek rodzinny zwiększony z tego tytułu skierowany będzie do wszystkich rodziców, których sytuacja finansowa jest trudna i którzy samotnie wychowują dzieci do 16 roku życia lub do 21 roku życia, jeżeli się uczą w szkole, a w przypadku uczącej się młodzieży z orzeczonym co najmniej umiarkowanym stopniem niepełnosprawności - do 24 roku życia. / por. Sejm RP IV kadencji, Nr druku: 1555 - uzasadnienie projektu / Ustawa o świadczeniach rodzinnych rozwiązując fundusz alimentacyjny i wprowadzając w to miejsce świadczenia dla osób samotnie wychowujących dzieci - wbrew zamierzonym celom ustawy - spowodowała dla znacznej liczby rodzin dolegliwe, a nawet dramatyczne zmniejszenie dochodów. Stało tak się za sprawą określenia kryterium dochodowego w innej wysokości niż w ustawie o funduszu alimentacyjnym / art. 4 ust. 2, 7 i 7a tejże ustawy / a także wysokości zasiłku rodzinnego w kwocie często niższej niż pobierane uprzednio świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Wśród osób objętych dotychczasową pomocą funduszu alimentacyjnego były, oprócz dzieci, ucząca się młodzież oraz studenci. Dla wielu z nich radykalne ograniczenie pomocy mogłoby oznaczać konieczność zaniechania nauki. Z tych przyczyn ustawa zmieniająca z dnia 30 lipca 2004 r. wprowadziła zasadniczą zmianę do ustawy o świadczeniach rodzinnych, jaką jest przesunięcie wejścia w życie przepisów dotyczących dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka z 1 maja 2004 r. na 1 stycznia 2005 r. / por. Sejm RP IV kadencji, Nr druku: 2658 - uzasadnienie projektu ustawy z dnia 30 lipca 2004 roku o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych / Rozwiązanie to miało pozwolić na wypracowanie lepszego rozwiązania, które ograniczyłoby negatywne skutki likwidacji funduszu alimentacyjnego – czyli także zapobiegnie sytuacji, w której ustawa o świadczeniach rodzinnych nie spełni swojego głównego założenia. Przepis art. 70a ustawy o świadczeniach rodzinnych zmierza zatem do usunięcia zauważonych przez ustawodawcę wad tejże ustawy - do czasu wprowadzenia nowych rozwiązań. Przepis ten jest w założeniu przejściową regulacją, która ma zapewnić ochronę dzieciom / także pełnoletnim /, które na skutek likwidacji funduszu alimentacyjnego mogłyby taką ochronę utracić. Na skutek interpretacji prawa dokonanej w niniejszej sprawie przez organy administracji publicznej doszłoby do sytuacji, w której strona utraciłaby ochronę, pomimo, że ustawodawca zmierza do zagwarantowania tej ochrony. Wprawdzie jak stanowił art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki wyszczególnione w tym przepisie m.in. z tytułu samotnego wychowywania dziecka samotnego wychowywania dziecka, to jednak interpretując art. 70a ustawy należy mieć na uwadze cel wprowadzenia tego przepisu, który – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - przemawia za przyjęciem tezy, iż w tym przypadku nie można mówić o związaniu dodatku z art. 70a z zasiłkiem rodzinnym i okresem jego pobierania jak też datą złożenia wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego. Z tych względów podzielić należy pogląd zaprezentowany przez Sąd pierwszej instancji odnośnie wykładni art. 70 a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Trafne jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, iż data złożenia przez skarżącego wniosku o zasiłek rodzinny pozostaje bez wpływu na ustalanie prawa do świadczenia przewidzianego w art. 70a powołanej wyżej ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło w skardze kasacyjnej o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi Z. S., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. Pierwszy z tych wniosków nie mógł zostać uwzględniony, albowiem – stosownie do art. 188 p.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny może uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę, jeżeli nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI