I OSK 983/12

Naczelny Sąd Administracyjny2012-11-30
NSAAdministracyjneWysokansa
policjapomoc finansowalokal mieszkalnystan technicznystan sanitarnyprawo administracyjneprawo socjalnefunkcjonariuszzasoby mieszkaniowe

NSA oddalił skargę kasacyjną Komendanta Policji, uznając, że zły stan techniczny i sanitarny lokalu socjalnego policjanta może być podstawą do przyznania mu pomocy finansowej na uzyskanie innego lokalu.

Policjant T.B. ubiegał się o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, argumentując, że jego obecny lokal socjalny jest w fatalnym stanie technicznym i sanitarnym. Organy policji odmówiły, twierdząc, że lokal spełnia normy powierzchniowe. WSA uchylił decyzje, uznając, że zły stan techniczny lokalu powinien być brany pod uwagę. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że pomoc finansowa może być przyznana, jeśli lokal zajmowany przez policjanta nie spełnia wymogów technicznych i sanitarnych, nawet jeśli mieści się w normach powierzchniowych.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania policjantowi T.B. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Policjant zajmował lokal socjalny o powierzchni 16,81 m², który spełniał normy zaludnienia, jednak był w bardzo złym stanie technicznym i sanitarnym (brak centralnego ogrzewania, bieżącej wody, kanalizacji). Organy policji odmówiły pomocy, powołując się na art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi, że lokal nie jest przydzielany, jeśli policjant posiada lokal odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzje organów, uznając, że zły stan techniczny i sanitarny lokalu, o którym mowa w § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, powinien być brany pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku o pomoc finansową. NSA, oddalając skargę kasacyjną Komendanta Policji, potwierdził stanowisko WSA. Sąd podkreślił ścisły związek między uprawnieniem do przydziału lokalu a pomocą finansową, wskazując, że negatywne przesłanki z art. 95 ustawy o Policji, w tym wymóg dobrego stanu technicznego lokalu (choć expressis verbis odnoszący się do przydziału), powinny być stosowane również przy ocenie wniosku o pomoc finansową. NSA uznał, że policjant w służbie stałej, zamieszkujący w lokalu socjalnym w złym stanie technicznym i sanitarnym, nie może być pozbawiony pomocy finansowej tylko dlatego, że lokal ten spełnia normy powierzchniowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zły stan techniczny i sanitarny lokalu powinien być brany pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku o pomoc finansową, nawet jeśli lokal spełnia normy powierzchniowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pomoc finansowa jest substytutem prawa do lokalu, a przepisy dotyczące stanu technicznego lokali przydzielanych policjantom (choć expressis verbis odnoszące się do przydziału) powinny być stosowane również w kontekście pomocy finansowej, ze względu na ścisły związek tych uprawnień i celowościową wykładnię przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.o. Policji art. 94 § ust. 1

Ustawa o Policji

u.o. Policji art. 95 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o Policji

Pomocnicze

rozp. MSWiA art. 5

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów

Przepis ma zastosowanie nie tylko przy przydziale lokalu, ale również w odniesieniu do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu.

p.p.s.a. art. 183 § ust. 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o. Policji art. 88 § ust. 1

Ustawa o Policji

u.o. Policji art. 90

Ustawa o Policji

rozp. MSWiA

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zły stan techniczny i sanitarny lokalu mieszkalnego policjanta, mimo spełniania norm powierzchniowych, powinien być brany pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku o pomoc finansową. Negatywne przesłanki z art. 95 ustawy o Policji mają zastosowanie również do wniosków o pomoc finansową na uzyskanie lokalu.

Odrzucone argumenty

Policjant posiada lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, co wyklucza przyznanie pomocy finansowej. Przepis § 5 rozporządzenia MSWiA dotyczący stanu technicznego lokalu dotyczy wyłącznie przydziału lokalu, a nie pomocy finansowej. Stan techniczny prywatnych lokali posiadanych przez funkcjonariuszy nie jest przedmiotem zainteresowania organów prowadzących postępowania w sprawie pomocy mieszkaniowej.

Godne uwagi sformułowania

ścisły związek uprawnień do otrzymania lokalu mieszkalnego i pomocy finansowej na jego uzyskanie względy wykładni systemowej i celowościowej nakazują przyjęcie, że wymienione w tym przepisie przesłanki negatywne mają zastosowanie również w odniesieniu do uprawnienia do pomocy finansowej pomoc finansowa stanowi substytut realizacji prawa do lokalu mieszkalnego poprzez przydzielenie takiego lokalu

Skład orzekający

Joanna Banasiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Dzbeńska

sędzia

Ewa Kwiecińska

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy finansowej dla policjantów na uzyskanie lokalu, zwłaszcza w kontekście stanu technicznego i sanitarnego zajmowanego lokalu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i przepisów ustawy o Policji oraz powiązanych rozporządzeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważny jest stan faktyczny (stan techniczny lokalu) w kontekście stosowania przepisów prawa, nawet jeśli formalnie spełnione są inne kryteria. Pokazuje też, jak sądy potrafią interpretować przepisy w sposób celowościowy.

Czy policjant mieszkający w ruinie zasługuje na pomoc finansową na nowe mieszkanie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 983/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2012-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-04-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Dzbeńska
Ewa Kwiecińska
Joanna Banasiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
II SA/Bk 780/11 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2012-01-17
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
art. 94 ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) sędzia NSA Ewa Dzbeńska sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Podlaskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Bk 780/11 w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Podlaskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem dnia 17 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Bk 780/11, uchylił decyzją Podlaskiego Komendanta Policji w Białymstoku z dnia [...] września 2011 r. nr [...] oraz decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Grajewie z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] i stwierdził, że wymienione decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan faktyczny i ocenę prawną sprawy:
T. B. jako funkcjonariusz Policji wystąpił do Komendanta Powiatowej Policji w Grajewie w dniu 6 lipca 2011r. z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w R., przy ul. Z. [...]. Do wniosku dołączył zaświadczenie o stanie sanitarnym i technicznym dotychczas zajmowanego lokalu i umowę jego najmu oraz umowę przedwstępną kupna – sprzedaży mieszkania znajdującego się pod adresem R., ul. Z. [...].
Komendant Powiatowy Policji w Grajewie decyzją z [...] lipca 2011r. nr [...] odmówił przyznania wnioskowanej pomocy finansowej, argumentując, że wnioskodawca ma zaspokojoną potrzebę mieszkaniową i nie spełnia pozytywnej przesłanki do uzyskania lokalu mieszkalnego, a tym samym do otrzymania pomocy finansowej. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wnioskodawca posiada już lokal mieszkalny w R., przy ul. W. [...], o pow. 16,81 m², który spełnia normy obowiązującego w tym zakresie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. Nr 105, poz. 884 ze zm.).
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł T. B. Podał, że od 20 lat wynajmuje socjalny lokal z zasobów komunalnych o pow. 35,63 m². Lokal ten został zbudowany w latach 60-tych XX wieku i jest w fatalnym stanie technicznym (pękające ściany i sufit), brak centralnego ogrzewania, bieżącej wody i kanalizacji. Woda czerpana jest ze zbiorczej studni znajdującej się na zewnątrz budynku, także na zewnątrz jest wc, który nie spełnia podstawowych warunków sanitarnych. W ocenie wnoszącego odwołanie przedmiotowy lokal nie spełnia podstawowych warunków sanitarnych i technicznych, o jakich mowa w § 5 rozporządzenia, a mieszkanie w takich warunkach urąga godności człowieka, a tym bardziej policjanta.
Podlaski Komendant Wojewódzki w Białymstoku nie uwzględnił argumentów odwołania i decyzją z [...] września 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy przypominał, że zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu. Pomoc ta przysługuje jednak tylko temu policjantowi, który spełnia warunki z art. 95 ustawy. Jednym z takich warunków jest brak posiadania w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, lokalu albo domu odpowiadającego, co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej.
W przypadku wnioskodawcy przysługująca powierzchnia mieszkalna wg norm zaludnienia należnych policjantowi nieposiadającemu członków rodziny wynosi 14-20 m². Mieszkanie zajmowane dotychczas przez wnioskodawcę ma powierzchnię 16,81 m², więc mieści się w tym przedziale, a to oznacza, że potrzeby mieszkaniowe wnioskodawcy są zaspokojone. Organ przyznał jednocześnie, że zajmowany przez wnioskodawcę lokal mieszkalny jest w złym stanie sanitarnym i technicznym, ale mający zastosowanie w sprawie art. 95 ust. 1 ustawy nie odwołuje się do problemu złego stanu technicznego lub sanitarnego zajmowanego lokalu, a powołany w odwołaniu § 5 rozporządzenia nie dotyczy pomocy finansowej.
Skargę na powyższą decyzję wniósł T. B., powtarzając w całości zarzuty odwołania. Uzupełniająco wyjaśnił, że organ II instancji nie wziął pod uwagę złego stanu technicznego zajmowanego przez niego lokalu, który nie zaspokaja podstawowych potrzeb mieszkaniowych.
Komendant Wojewódzki Policji w Białymstoku w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
Sąd wskazał, że istota kontrolowanej sprawy sprowadza się do ustalenia, czy skarżącemu przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego przewidziana w art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.). Rozstrzygniecie tej kwestii wymaga zdaniem Sądu I instancji całościowego spojrzenia na przepisy dotyczące zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków tej formacji mundurowej. I tak zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Przepis art. 95 ust. 1 tej ustawy wymienia enumeratywnie negatywne przesłanki, których zaistnienie skutkuje odmową przydzielenia lokalu mieszkalnego policjantowi. Dla rozpoznania niniejszej sprawy istotne znaczenie ma pkt 2 tego przepisu, który stanowi, iż lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy. Wprawdzie art. 95 ust. 1 ustawy o Policji expressis verbis odnosi się do przydziału lokalu mieszkalnego, to jak słusznie wywodzi organ, wymienione w tym przepisie przesłanki negatywne mają zastosowanie również w odniesieniu do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, o której mowa w art. 94 ustawy.
Z powyższego wynika, że realizacja uprawnienie do uzyskania pomocy finansowej, zależy od tego, czy funkcjonariusz występujący o pomoc finansową w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej, ma lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Jednostkową normę powierzchni mieszkalnej, zwanej dalej: normą, określa § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów i wynosi ona od 7 do 10 m². Zgodnie z § 2 rozporządzenia policjantowi przysługują następujące normy: 1) posiadającemu rodzinę – po jednej normie zaludnienia dla policjanta i każdego członka jego rodziny, 2) samotnemu – dwie normy. W § 5 tego rozporządzenia określono jednocześnie, że przydzielony lokal mieszkalny powinien znajdować się w należytym stanie technicznym i sanitarnym.
Istota argumentacji organu sprowadzała się do twierdzenia, że skoro skarżący posiada lokal mieszkalny, który mieści się w wyznaczonej normie zaludnienia, to jego potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone. Skarżący podkreślał z kolei fakt, że posiadany przez niego lokal nie spełnia kryterium należytego stanu technicznego i sanitarnego, o jakim mowa w § 5 rozporządzenia. Oceniając powyższe stanowiska w świetle obowiązujących w tym zakresie przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku przyznał rację skarżącemu. Sąd wskazał, że po pierwsze, nie ma wątpliwości, że lokal zajmowany przez skarżącego w R., przy ul. W. [...], jest w złym stanie technicznym i sanitarnym. Okoliczność tą potwierdził wprost organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Po drugie, nie można zgodzić się z organem II instancji, że powołany przez skarżącego § 5 rozporządzenia nie dotyczy pomocy finansowej, ale wyłącznie przydziału lokalu. Przyjmując taki tok rozumowania należałoby konsekwentnie odmówić zastosowania w przedmiotowej sprawie zarówno art. 95 ust.1 ustawy o Policji, jak i § 3 rozporządzenia, albowiem oba te przepisy dotyczą wyłącznie przydziału lokalu mieszkalnego. Tymczasem, jak podkreślono już wyżej, ścisły związek uprawnień do otrzymania lokalu mieszkalnego i pomocy finansowej na jego uzyskanie prowadzą do konkluzji, że choć art. 95 ust. 1 ustawy o Policji expressis verbis odnosi się do przydziału lokalu mieszkalnego, to względy wykładni systemowej i celowościowej nakazują przyjęcie, że wymienione w tym przepisie przesłanki negatywne mają zastosowanie również w odniesieniu do uprawnienia do pomocy finansowej w uzyskaniu lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 94 ustawy. Powyższy pogląd jest utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (np. uchwała NSA z 29 marca 1999 r. OPS 1/99, ONSA 1999, nr 3, poz. 77; wyrok NSA z 15 czerwca 1999 r., I SA 1488/98, Lex nr 48587; wyrok NSA z 9 stycznia 2002 r., I SA 612/01, Lex nr 141222; wyrok WSA w Białymstoku z 24 lutego 2005 r., II SA/Bk 712/04, Lex nr 194650; wyrok NSA z 13 września 2006 r., I OSK 1203/05, Lex nr 321175; wyrok NSA z 3 grudnia 2008 r., I OSK 1881/07, niepubl.).
W konsekwencji Sąd przyjął, że § 5 rozporządzenia będzie miał zastosowanie nie tylko przy przydziale lokalu mieszkalnego, ale również w odniesieniu do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, o której mowa w art. 94 ustawy. Z tych przyczyn, w ocenie Sądu, przed podjęciem decyzji w zakresie udzielenia pomocy finansowej, z powołaniem się na argument, iż w dacie złożenia wniosku w tym zakresie, skarżący miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, musi być ustalone w sposób bezsporny, że posiadany przez niego lokal spełnia normę zaludnienia i wymogi z § 5 rozporządzenia, tj. jest w należytym stanie technicznym i sanitarnym. Prawidłowe rozstrzygnięcie kontrolowanej sprawy wymagało, zatem poczynienia jednoznacznych ustaleń odnośnie stanu technicznego i sanitarnego posiadanego przez skarżącego lokalu.
Sąd wskazał, że prowadząc ponownie postępowanie organy administracji winny uzupełnić postępowanie dowodowe w powyższym zakresie i dopiero na tej podstawie ocenić indywidualnie, czy skarżący (funkcjonariusz Policji w służbie stałej od 1991 roku) zajmując lokal przy ul. W. [...] miał rzeczywiście zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Jeśli w wyniku uzupełnienia materiału dowodowego organ uzna, że w dacie złożenia wniosku lokal skarżącego nie zapewniał mu przewidzianych prawem norm mieszkaniowych, w tym technicznych i sanitarnych, orzeknie o przyznaniu pomocy, w przeciwnym wypadku wyda decyzję odmowną.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł Podlaski Komendant Wojewódzki Policji w Białymstoku, reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżając wyrok w całości skarżący zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego wyrażającą się jego błędną interpretacją, co przejawiło się naruszeniem treści art. 94 ust. 1 oraz art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji a także § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów poprzez uznanie, że w istniejącym w sprawie stanie faktycznym polegającym przede wszystkim na zaistnieniu negatywnej ustawowej przesłanki uniemożliwiającej przyznanie funkcjonariuszowi przedmiotowego świadczenia jaką jest posiadanie przez niego samodzielnego lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia położonego w miejscu pełnienia służby możliwym jest przyznanie tego rodzaju świadczenia na podstawie pozaustawowej przesłanki jaką jest fakt iż lokal powyższy znajduje się w nienależytym stanie technicznym, co zdaniem Sądu było przejawem naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Wskazując na te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że kwestie przyznawania funkcjonariuszom Policji świadczenia finansowego o charakterze socjalnym określanego nazwą pomoc mieszkaniowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego regulują wprost art. 94 i 95 ustawy o Policji z których wynika jednoznacznie, że pomoc taka jako substytut uprawnienia do otrzymania przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego w naturze z zasobów resortu spraw wewnętrznych może być przyznana w przypadku wystąpienia ściśle określonych przesłanek którymi są: stały charakter służby ubiegającego się o nią funkcjonariusza, brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej a ponadto enumeratywnie wyszczególnione w art. 95 ust 1 ustawy o Policji przesłanki negatywne. Nie ulega wątpliwości, że wśród nich nie występuje przesłanka stanu technicznego lokalu w którym dotychczas zamieszkuje ubiegający się o świadczenie funkcjonariusz. Okoliczność należytego stanu technicznego lokalu mieszkalnego w przepisach dotyczących kwestii mieszkaniowych występuje tylko raz, a mianowicie w treści § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów i dotyczy lokali przyznawanych funkcjonariuszom z zasobów policyjnej bazy lokalowej. W zaskarżonym wyroku Sąd w sposób swobodny zinterpretował system przepisów mieszkaniowych dotyczących funkcjonariuszy stwierdzając, iż zapis powyższego paragrafu można również zastosować w procedurze udzielania świadczenia mieszkaniowego.
Organ stwierdził, że stanowisko takie jest nieuzasadnione i podniósł, że norma paragrafu 5 rozporządzenia z dnia 18 maja 2005 czerpie swoje umocowanie z treści art. 97 ust. 1 ustawy o Policji, który dotyczy przydziału lokali służbowych (dotyczy lokali, o których mowa w art. 90) i tylko w tym kontekście ma swoje uzasadnienie, albowiem logicznym jest ażeby lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, przyznawane fizycznie funkcjonariuszom znajdowały się w należytym stanie technicznym. Poza zainteresowaniem organów prowadzących postępowania w podobnego rodzaju sprawach pozostaje natomiast stan techniczny lokali prywatnych posiadanych przez funkcjonariuszy ubiegających się o przyznanie świadczenia pomocowego na uzyskanie lokalu mieszkalnego albowiem żaden przepis obowiązku takiego wprost nie nakłada. Pomoc mieszkaniowa nie jest bezwzględnym uprawnieniem każdego funkcjonariusza Policji, jak to występuje w innych służbach mundurowych, doznając szeregu ograniczeń i może być przyznana tylko w przypadku zaistnienia określonych okoliczności prawnych i faktycznych określonych w przepisach. W tym kontekście zastosowana w niniejszej sprawie przez Sąd wykładnia jest zbyt dowolną interpretacją przytoczonych norm prawnych. Organ podniósł również, że kwestie należytego stanu lokali mieszkalnych zajmowanych przez funkcjonariuszy zostały również dostrzeżone przez ustawodawcę czego wyrazem jest funkcjonowanie w systemie prawa policyjnego rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Ten akt prawny przewiduje wypłacanie funkcjonariuszom posiadającym jakiekolwiek lokale mieszkalne, corocznie stosownych kwot przeznaczonych na utrzymanie tych lokali w należytym stanie technicznym. Nie ulega wątpliwości, że skarżący w niniejszej sprawie T. B. świadczenie takie pobierał od wielu lat.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził by w sprawie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie naruszył – poprzez błędną wykładnię – art. 94 ust. 1, art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów.
Stosownie do przepisu art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do przydziału lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 tej ustawy w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej (art. 95 powołanej ustawy) – tak Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 29 marca 1999 r., OPS 1/99. W uchwale tej podniesiono, że przysługujące policjantowi prawo do lokalu mieszkalnego jest w pierwszym rzędzie udzielane przez przydzielenie takiego lokalu. Dopiero, gdy przydziału nie dokonano, policjantowi w służbie stałej przysługuje pomoc finansowa, która jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia policjanta, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego, określonego art. 90 ustawy, na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Celem art. 88 ust. 1 ustawy jest by policjant mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej. Zarówno prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, jak i pomoc finansowa nie przysługują policjantowi mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej w sposób określony w art. 95 pkt 1-4 ustawy. Do stanowiska i argumentacji przedstawionych w uchwale nawiązywano wielokrotnie w późniejszym orzecznictwie. Sądy rozważały w tych sprawach kwestie związane z realizacją pomocy mieszkaniowej dla ubiegających się o pomoc mieszkaniową policjantów w kontekście ich specyficznej sytuacji mieszkaniowej. Takiej właśnie sytuacji dotyczy niniejsza sprawa.
T. B., który jest policjantem w służbie stałej od 1994 r., który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej z zasobów resortowych – zamieszkuje w wynajmowanym od gminy lokalu socjalnym, który chociaż spełnia wymagania co do przysługującej funkcjonariuszowi powierzchni mieszkalnej, to jednocześnie znajduje się w bardzo złym stanie technicznym i sanitarnym – w lokalu brak jest centralnego ogrzewania, bieżącej wody i kanalizacji.
Jak słusznie podniósł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku – odwołując się do utrwalonego w orzecznictwie poglądu – ścisły związek uprawnień do otrzymania lokalu mieszkalnego i pomocy finansowej na jego uzyskanie prowadzi do konkluzji, że choć art. 95 ust. 1 ustawy o Policji expressis verbis odnosi się do przydziału lokalu mieszkalnego, to względy wykładni systemowej i celowościowej nakazują przyjęcie, że wymienione w tym przepisie przesłanki negatywne mają zastosowanie również w odniesieniu do uprawnienia do pomocy finansowej w uzyskaniu lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 94 ustawy. Taka zależność nie budzi wątpliwości. Zdaniem Sądu pierwszej instancji – w konsekwencji przyjąć należy, że § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów będzie miał zastosowanie nie tylko przy przydziale lokalu mieszkalnego, ale również w odniesieniu do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, o której mowa w art. 94 ustawy.
Podzielając powyższe stanowisko przypomnieć trzeba, że jak stwierdzono w uchwale z dnia 29 marca 1999 r. OPS 1/99 gramatyczna wykładnia art. 88 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 1 ustawy prowadzi do wniosku, iż przysługujące policjantowi prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane w pierwszym rzędzie przy przydzielaniu takiego lokalu, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano policjantowi w służbie stałej przysługuje pomoc finansowa. Pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 jest zatem konsekwencją niezrealizowania uprawnienia policjanta, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 ustawy na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Dodać należy, że zgodnie z § 5 powołanego rozporządzenia przydzielony lokal mieszkalny powinien znajdować się w należytym stanie technicznym i sanitarnym. Skoro pomoc finansowa stanowi substytut realizacji prawa do lokalu mieszkalnego poprzez przydzielenie takiego lokalu, który powinien spełniać wymogi określone w § 5 wskazanego rozporządzenia to również w zaistniałych w sprawie okolicznościach kwestia stanu technicznego i sanitarnego lokalu wynajmowanego policjanta nie mogą być pominięte.
Policjant, który pozostaje w służbie stałej od 1994 r., który nie otrzymał przydziału lokalu resortowego i który zamieszkuje w wynajmowanym od gminy lokalu socjalnym znajdującym się w bardzo złym stanie technicznym i sanitarnym nie może być pozbawiony pomocy finansowej na uzyskanie we własnym zakresie lokalu mieszkalnego, który będzie odpowiadał wymogom określonym w § 5 rozporządzenia, tylko z tego względu, że wynajmowany lokal komunalny spełnia wymagania co do przysługującej policjantowi pomocy.
Słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wskazał, że jeżeli w wyniku uzupełnienia materiału dowodowego organ uzna, że w dniu złożenia wniosku lokal skarżącego nie zapewniał przewidzianych prawem norm mieszkaniowych, także technicznych i sanitarnych powinien orzec o przyznaniu pomocy finansowej.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną jako nieuzasadnioną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI