I OSK 974/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez R. G. i B. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów Konstytucji RP (art. 21 ust. 2 i art. 64) poprzez pominięcie zasady "słusznego odszkodowania" oraz błędną wykładnię przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w szczególności w zakresie daty ustalenia wysokości odszkodowania i uwzględnienia najkorzystniejszej wyceny. Podnosili również zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie oceny operatów szacunkowych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego są niezasadne. Sąd podkreślił, że zarzut naruszenia art. 77 k.p.a. był wadliwie skonstruowany, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 134 p.p.s.a., nie znalazły potwierdzenia. Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, a ocena materiału dowodowego przez Sąd I instancji była prawidłowa. Odnosząc się do przepisów o operatach szacunkowych, NSA wskazał, że nie ma obowiązku zlecenia oceny operatu organizacji zawodowej, jeśli organ nie ma wątpliwości co do jego prawidłowości, a także że operaty z 2016 r. utraciły aktualność zgodnie z art. 156 ust. 3 u.g.n. Sąd potwierdził, że podstawą rozstrzygnięcia był operat z października 2018 r. sporządzony przez H. S., a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym art. 157 ust. 1 i 3 oraz art. 156 ust. 3 u.g.n., okazały się niezasadne. Ostatecznie, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących aktualności operatów szacunkowych, zasad oceny zarzutów w skardze kasacyjnej oraz granic rozpoznania sprawy przez NSA.
Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod drogi publiczne i ustalania odszkodowania. Interpretacja przepisów o operatach szacunkowych ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zasada "słusznego odszkodowania" wynikająca z Konstytucji RP wymaga uwzględnienia najkorzystniejszej daty i metody wyceny nieruchomości przy ustalaniu odszkodowania za wywłaszczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd I instancji prawidłowo aprobował decyzję organu, która opierała się na operacie szacunkowym z października 2018 r., a operaty z 2016 r. utraciły aktualność.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepisy Konstytucji RP stanowią wzorzec dla oceny aktów prawnych, ale nie mogą być bezpośrednio stosowane w sposób sprzeczny z przepisami ustawowymi dotyczącymi wyceny i aktualności operatów szacunkowych. Sąd potwierdził, że operaty z 2016 r. nie mogły być podstawą ustalenia odszkodowania z uwagi na utratę aktualności.
Czy sąd lub organ administracji ma obowiązek zlecić ocenę operatu szacunkowego organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych, jeśli strona podnosi zarzuty co do jego prawidłowości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ ma obowiązek zlecić ocenę operatu tylko w przypadku, gdy sam poweźmie uzasadnione wątpliwości co do jego prawidłowości. Strona może sama zwrócić się do organizacji zawodowej o ocenę.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że art. 157 ust. 1 u.g.n. nie nakłada na organ obowiązku zlecenia oceny operatu na każde żądanie strony, a jedynie w sytuacji uzasadnionych wątpliwości. Strona ma możliwość samodzielnego zainicjowania takiej oceny.
Czy operat szacunkowy sporządzony w 2016 r. zachowuje aktualność i może stanowić podstawę ustalenia odszkodowania w 2019 r. bez potwierdzenia jego aktualności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, operat szacunkowy może być wykorzystywany przez 12 miesięcy od daty sporządzenia, a po tym terminie wymaga potwierdzenia aktualności przez rzeczoznawcę.
Uzasadnienie
NSA powołał się na art. 156 ust. 3 i 4 u.g.n., zgodnie z którym operaty szacunkowe tracą ważność po 12 miesiącach, chyba że ich aktualność zostanie potwierdzona. Operaty z 2016 r. nie spełniały tych wymogów.
Czy wadliwe skonstruowanie zarzutu skargi kasacyjnej, np. poprzez nieprecyzyjne wskazanie jednostki redakcyjnej przepisu, uniemożliwia jego rozpoznanie przez sąd?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd nie może we własnym zakresie korygować ani uściślać zarzutów skargi kasacyjnej, jeśli nie są one precyzyjnie sformułowane.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że autor skargi kasacyjnej ma obowiązek precyzyjnego wskazania naruszonych przepisów, a sąd jest związany granicami skargi. W przypadku zarzutu naruszenia art. 77 k.p.a., brak wskazania konkretnego paragrafu uniemożliwił jego rozpoznanie.
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1) lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1) lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa z 10 kwietnia 2003 r. art. 18 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
u.g.n. art. 157 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 157 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 156 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 156 § ust. 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § ust. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81a § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 21 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa konstytucyjnego (art. 21 ust. 2 w zw. z art. 64 Konstytucji RP) poprzez pominięcie zasady słusznego odszkodowania i nieuwzględnienie najkorzystniejszej daty i metody wyceny. • Błędna wykładnia art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. w zakresie daty ustalenia wysokości odszkodowania. • Błędna wykładnia art. 157 ust. 1 i 3 u.g.n. poprzez przyjęcie, że sąd lub organ ma obowiązek zlecić ocenę operatu organizacji zawodowej. • Błędna wykładnia art. 156 ust. 3 u.g.n. poprzez przyjęcie, że operaty z 2016 r. utraciły aktualność. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. poprzez brak uwzględnienia zarzutów naruszenia prawa materialnego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z przepisami k.p.a. poprzez brak uwzględnienia zarzutów naruszenia prawa procesowego. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z normą prawną. • Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak pełnego rozpatrzenia sprawy i oceny wszystkich zarzutów.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. • Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. • Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. • Zarzut naruszenia art. 77 ust. 1 k.p.a. zawarty w petitum skargi kasacyjnej został wadliwie skonstruowany. • Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na dyspozycję art. 183 § 1 p.p.s.a., nie może, we własnym zakresie korygować, konkretyzować czy też uściślać zarzutów skargi kasacyjnej. • Prawidłowość ustaleń faktycznych oraz ocenę tych ustaleń można zwalczać jedynie za pomocą zarzutów naruszenia przepisów postępowania, wykazując przy tym, że określone uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. • Niezasadnie Sądowi zarzucono naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. • Uzasadnienie wyroku nie musi zawierać kazuistycznego odniesienia się do wszelkich tez i zarzutów strony. • Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga wykazania, że uchybiono zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. • Nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w sposób wskazany w skardze kasacyjnej, a w szczególności nie dokonano błędnej wykładni art. 157 ust. 1 i 3 u.g.n. […]
Skład orzekający
Elżbieta Kremer
przewodniczący
Piotr Niczyporuk
sprawozdawca
Dariusz Chaciński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących aktualności operatów szacunkowych, zasad oceny zarzutów w skardze kasacyjnej oraz granic rozpoznania sprawy przez NSA."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod drogi publiczne i ustalania odszkodowania. Interpretacja przepisów o operatach szacunkowych ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu wywłaszczenia - ustalenia wysokości odszkodowania, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości. Analiza zarzutów kasacyjnych i interpretacja przepisów proceduralnych są cenne dla prawników.
“Jak prawidłowo wycenić nieruchomość po wywłaszczeniu? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.”
Dane finansowe
WPS: 122 496 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.