I OSK 966/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Miasta Stołecznego Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę miasta na decyzję Ministra Rozwoju. Decyzją tą Minister stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego Warszawa Wola z 1974 r. o przyznaniu odszkodowania za nieruchomość, uznając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ skierowano ją do osób zmarłych. WSA w Warszawie oddalił skargę miasta, argumentując, że miasto nie posiada legitymacji skargowej do wniesienia skargi w tej sprawie. NSA uznał jednak ten zarzut za niezasadny. Sąd wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nową sprawą, a Miasto Stołeczne Warszawa, jako właściciel nieruchomości, ma interes prawny w jej rozstrzygnięciu, oparty na art. 28 k.p.a. w zw. z art. 140 k.c. NSA podkreślił, że Prezydent m.st. Warszawy nie miał kompetencji władczych na żadnym etapie postępowania nieważnościowego, co wykluczało zastosowanie uchwał NSA dotyczących sytuacji, gdy organ samorządowy jest stroną postępowania. W konsekwencji, NSA uznał, że wyrok WSA, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu, ponieważ decyzja z 1974 r. rzeczywiście była dotknięta rażącym naruszeniem prawa przez skierowanie jej do osób zmarłych, co jest podstawą stwierdzenia nieważności decyzji. NSA oddalił skargę kasacyjną miasta, a także wniosek uczestniczek postępowania o zwrot kosztów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowana linia orzecznicza dotycząca stwierdzania nieważności decyzji wydanych wobec osób zmarłych oraz kwestii legitymacji skargowej jednostek samorządu terytorialnego w specyficznych sytuacjach.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretem warszawskim i postępowaniem nieważnościowym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skierowanie decyzji administracyjnej do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie wobec niej decyzji stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Zdolność prawna osoby fizycznej ustaje z chwilą śmierci, co uniemożliwia wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego wobec osoby zmarłej. Naruszenie to jest kwalifikowane jako ciężkie i uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji.
Czy jednostka samorządu terytorialnego (Miasto Stołeczne Warszawa) posiada legitymację skargową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, która dotyczy nieruchomości stanowiącej jej własność, ale w której organ samorządowy nie był stroną postępowania nieważnościowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku gdy organ samorządowy nie był stroną postępowania nieważnościowego, jednostka samorządu terytorialnego jako właściciel nieruchomości ma interes prawny i legitymację skargową.
Uzasadnienie
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nową sprawą. Miasto, jako właściciel nieruchomości, ma interes prawny oparty na prawie materialnym (art. 140 k.c.) i procesowym (art. 28 k.p.a.), a organ samorządowy nie był władczy w postępowaniu nieważnościowym, co odróżnia tę sprawę od sytuacji, w których organ samorządowy sam rozstrzyga o prawach i obowiązkach innych podmiotów.
Czy oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. z powodu braku legitymacji skargowej jest prawidłowe, gdy skarga powinna zostać odrzucona?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli brak legitymacji skargowej uzasadnia odrzucenie skargi, oddalenie jej na podstawie art. 151 p.p.s.a. jest błędem.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji błędnie oddalił skargę z powodu braku legitymacji skargowej, podczas gdy w takiej sytuacji skarga powinna zostać odrzucona. Jednakże, NSA uznał, że wyrok WSA odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia.
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa.
p.p.s.a. art. 50 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje oddalenie skargi.
dekret art. 1
Ustawa z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
Grunty na obszarze m.st. Warszawy stały się własnością gminy.
u.z.w.n. art. 53 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Stosowanie przepisów o odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości do gruntów przejętych na podstawie dekretu warszawskiego.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Podstawa interesu prawnego miasta jako właściciela nieruchomości.
Pomocnicze
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa krąg stron postępowania administracyjnego.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej, gdy zaskarżony wyrok odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia.
dekret art. 7
Ustawa z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
Procedura zgłaszania wniosków o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy.
u.g.n. art. 215 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Organ właściwy do wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania.
u.g.n. art. 129 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Organ właściwy do wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania.
Ustawa z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy art. 1 § ust. 1
Status prawny miasta stołecznego Warszawy.
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zawieszenia postępowania w razie śmierci strony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skierowanie decyzji administracyjnej do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa. • Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nową sprawą, w której miasto jako właściciel nieruchomości ma interes prawny. • Organ samorządowy nie był władczy w postępowaniu nieważnościowym, co wyłącza stosowanie uchwał NSA dotyczących organów samorządowych jako stron.
Odrzucone argumenty
Miasto Stołeczne Warszawa nie posiada legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie (argument WSA, odrzucony przez NSA).
Godne uwagi sformułowania
Zdolność prawna powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. • Osoby zmarłe nie mogły być stroną postępowania administracyjnego, co oznacza, że kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. • Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (będące przedmiotem kontrolowanej sprawy) jest nową sprawą w stosunku do sprawy o ustalenie odszkodowania decyzją z 31 maja 1974 r. • Sądowa ochrona samodzielności jednostek samorządu terytorialnego nie wymaga jednak zapewnienia tym jednostkom statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ani też przyznania im prawa do wniesienia skargi na decyzje organu odwoławczego w sytuacji, w której jednostka ta nie występuje jako adresat działań władczych innych organów władzy publicznej, lecz sama podejmuje takie działania wobec innych podmiotów.
Skład orzekający
Maciej Dybowski
przewodniczący sprawozdawca
Iwona Bogucka
sędzia
Zygmunt Zgierski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowana linia orzecznicza dotycząca stwierdzania nieważności decyzji wydanych wobec osób zmarłych oraz kwestii legitymacji skargowej jednostek samorządu terytorialnego w specyficznych sytuacjach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretem warszawskim i postępowaniem nieważnościowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii rażącego naruszenia prawa przez wydanie decyzji wobec osoby zmarłej, co ma istotne implikacje proceduralne. Dodatkowo, analizuje złożoną kwestię legitymacji skargowej miasta jako strony postępowania.
“Decyzja administracyjna dla zmarłego? NSA wyjaśnia, kiedy takie orzeczenie jest nieważne.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.