I OSK 952/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, potwierdzając prawo do zasiłku pielęgnacyjnego od daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności, a nie od daty złożenia wniosku o zasiłek, jeśli stanowiło to kontynuację poprzedniego świadczenia.
Sprawa dotyczyła prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla dziecka z niepełnosprawnością. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania zasiłku od daty wcześniejszej niż złożenie wniosku o zasiłek, uznając, że nastąpiła kontynuacja świadczenia. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że w przypadku kontynuacji świadczenia, prawo do zasiłku ustala się od miesiąca następującego po upływie terminu poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności, nawet jeśli wniosek o zasiłek złożono później, pod warunkiem, że postępowanie o ustalenie niepełnosprawności zostało zainicjowane wcześniej.
Sprawa dotyczyła prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla dziecka z niepełnosprawnością. Matka dziecka, B. B., złożyła wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego w maju 2006 r., domagając się jego przyznania od sierpnia 2005 r., kiedy to jej córka została zaliczona do osób niepełnosprawnych na mocy wyroku sądu. Organy administracji przyznały zasiłek od maja 2006 r., argumentując, że świadczenia rodzinne przyznaje się od miesiąca złożenia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił decyzje organów, uznając, że w sprawie zachodzi kontynuacja świadczenia i zastosowanie ma art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który pozwalał na przyznanie świadczenia od miesiąca następującego po upływie terminu poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności. NSA oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, potwierdzając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że wniosek o ustalenie niepełnosprawności złożony w lipcu 2005 r. inicjował procedurę, a późniejszy wniosek o zasiłek pielęgnacyjny powinien być rozpoznawany na podstawie przepisów obowiązujących w dacie złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności, co oznaczało zastosowanie art. 24 ust. 3a w brzmieniu obowiązującym od kwietnia 2005 r. NSA uznał, że kontynuacja świadczenia była bezsporna, a wadliwe orzeczenie organu nie powinno obciążać strony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności, jeśli postępowanie o ustalenie niepełnosprawności zostało zainicjowane przed wejściem w życie przepisów wprowadzających rygor złożenia wniosku o zasiłek wraz z aktualnym orzeczeniem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wniosek o ustalenie niepełnosprawności złożony w lipcu 2005 r. inicjował procedurę, a późniejszy wniosek o zasiłek pielęgnacyjny powinien być rozpoznawany na podstawie przepisów obowiązujących w dacie złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności. Wówczas art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych pozwalał na przyznanie świadczenia od miesiąca następującego po upływie terminu poprzedniego orzeczenia, nawet jeśli wniosek o zasiłek złożono później.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
u.ś.r. art. 24 § ust. 2 i 3a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W przypadku kontynuacji orzeczenia o niepełnosprawności, prawo do świadczenia ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia.
Pomocnicze
u.p.w.d.a.z.a.
Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej
Ustawa ta nadała art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych brzmienie obowiązujące od 1 czerwca 2005 r.
u.z.u.ś.r. art. 24 § ust. 3a i 3b
Ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych
Ustawa ta nadała art. 24 ust. 3a nowe brzmienie, obowiązujące od 14 stycznia 2006 r., wprowadzając m.in. możliwość złożenia wniosku o kontynuację świadczenia z zaświadczeniem o złożeniu wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności.
u.r.z.s.o.n.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Przepisy dotyczące postępowania w sprawie orzekania o niepełnosprawności.
r.m.p.s.
Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne
Określa wzór wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o ustalenie niepełnosprawności złożony w lipcu 2005 r. inicjował procedurę, a prawo do zasiłku pielęgnacyjnego powinno być ustalone od miesiąca następującego po upływie terminu poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności, zgodnie z art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od kwietnia 2005 r. Wadliwe orzeczenie organu o niepełnosprawności, zmienione następnie wyrokiem sądu, nie może obciążać strony ujemnymi konsekwencjami w postaci pozbawienia świadczenia.
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna organu, zarzucająca WSA błędne zastosowanie nieobowiązującego już przepisu (art. 24 ust. 3a w brzmieniu nadanym ustawą z 22 kwietnia 2005 r.), mimo że wniosek o zasiłek złożono po 14 stycznia 2006 r., kiedy obowiązywało już nowe brzmienie przepisu.
Godne uwagi sformułowania
każdy przepis normuje przyszłość a nie przeszłość wadliwe orzeczenie organu, zmienione następnie wyrokiem sądu rejonowego, nie może obciążać strony ujemnymi konsekwencjami w postaci pozbawienia jej świadczenia
Skład orzekający
Jan Kacprzak
przewodniczący sprawozdawca
Janina Antosiewicz
członek
Witold Falczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminu przyznawania świadczeń rodzinnych (zasiłku pielęgnacyjnego) w przypadku kontynuacji orzeczenia o niepełnosprawności, zwłaszcza w kontekście zmian legislacyjnych i ich stosowania do stanów faktycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z kontynuacją świadczenia i zmianami przepisów w określonym czasie. Może wymagać analizy przepisów obowiązujących w konkretnym momencie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest śledzenie zmian w przepisach i jak interpretacja sądów może wpływać na prawa obywateli, szczególnie w kontekście świadczeń dla osób niepełnosprawnych. Pokazuje też złożoność procedur administracyjnych.
“Zasiłek pielęgnacyjny: Czy opóźnienie w złożeniu wniosku przez urzędnika pozbawi Cię należnych pieniędzy?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 952/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-04-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-06-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jan Kacprzak /przewodniczący sprawozdawca/ Janina Antosiewicz Witold Falczyński Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane II SA/Op 15/07 - Wyrok WSA w Opolu z 2007-03-26 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255 art. 24 ust. 2 i 3a Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Jan Kacprzak (spr.) Sędziowie NSA Janina Antosiewicz Witold Falczyński Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 26 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Op 15/07 w sprawie ze skargi N. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 26 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Op 15/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu po rozpoznaniu skargi N. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji i orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podał, iż decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta O. przyznał dla N. B. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 144 zł miesięcznie na okres od dnia 1 maja 2006 r. do dnia 30 czerwca 2009 r. Organ stwierdził, iż wnioskodawczyni – B. B. spełnia przesłanki określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych do przyznania na niepełnosprawną córkę zasiłku pielęgnacyjnego. Wskazał jednocześnie, iż stosownie do treści art. 24 ust. 3a tej ustawy świadczenie może być przyznane dopiero od miesiąca, w którym złożono wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Skoro zatem B. B. wniosek złożyła w dniu 29 maja 2006 r., to świadczenie przyznano od pierwszego dnia miesiąca złożenia wniosku tj. od dnia 1 maja 2006 r. Od powyższej decyzji B. B. wniosła odwołanie, podnosząc, iż zasiłek pielęgnacyjny powinien być przyznany od dnia 12 sierpnia 2005 r., ponieważ właśnie od tej daty jej córka została zaliczona do osób niepełnosprawnych na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w O. – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2006 r., sygn. akt [...]. Podkreśliła, iż we wniosku o zasiłek pielęgnacyjny wskazała, iż powodem złożenia wniosku dopiero w maju 2006 r. była przedłużająca się procedura odwoławcza od orzeczenia o niepełnosprawności jej córki z dnia 29 sierpnia 2005 r. zakończona dopiero wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2006 r. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta O.. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji prawidłowo ustalił zarówno fakt, iż wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania jej zasiłku pielęgnacyjnego, jak i okres na jaki zasiłek ten został przyznany (zarówno datę początkową jak i końcową). Kolegium podkreśliło jednak, iż w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania art. 24 ust. 3a, ponieważ strona nie wystąpiła o kontynuację świadczenia rodzinnego, ale ust. 2 i 4 tego przepisu. Ponadto organ odwoławczy podniósł, iż okoliczności wskazane przez B. B., które spowodowały późniejsze wystąpienie przez nią z wnioskiem o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, pozostają bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Przepisy regulujące termin przyznania świadczeń rodzinnych wskazują bowiem w sposób jednoznaczny, że świadczenia te przyznawane są od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. A zatem w rozpoznawanej sprawie skoro strona wniosek złożyła w dniu 29 maja 2006 r., to zasiłek słusznie został przyznany od dnia 1 maja 2006 r. Na powyższą decyzję B. B. w ustawowym terminie wniosła skargę do sądu administracyjnego, wyjaśniając, iż nie złożyła wniosku o przedłużenie zasiłku pielęgnacyjnego, ponieważ organy nie przedstawiły jej odpowiedniego druku takiego wniosku. Podkreśliła jednak, iż uprzedziła organy o skorzystaniu z trybu odwoławczego w postępowaniu o ustalenie stopnia niepełnosprawności córki. Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w pierwszej kolejności podał, iż w art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych wprowadzono zasadę, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Jednocześnie Sąd zauważył, iż z odwołania B. B., jak i z jej skargi wynika, że skarżąca otrzymywała wcześniej świadczenie z pomocy społecznej związane z niepełnosprawnością dziecka tj. otrzymywała do września 2005 r. zasiłek pielęgnacyjny, czego organ administracji nigdy nie kwestionował. Z treści orzeczenia o niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. nr [...] wynika, że skarżąca w dniu 27 lipca 2005 r. złożyła wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności jej córki N.. Wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2006 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w O. zaliczył małoletnią N. B. do osób niepełnosprawnych na dalszy okres po dniu 12 sierpnia 2005 r. do osiągnięcia 16 roku życia. W tej sytuacji - zdaniem Sądu I instancji - należało uznać, iż w rozpoznawanej sprawie zachodzi kontynuacja świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wskazał, iż ustawą z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) do art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych od dnia 1 czerwca 2005 r. został wprowadzony ust. 3a, zgodnie z którym, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności, stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia. Sąd podkreślił, że wskazana zmiana w przepisach nastąpiła przed dniem złożenia przez skarżącą wniosku o ponowne zaliczenie córki do osób niepełnosprawnych (tj. przed dniem 27 lipca 2005 r.), a zatem ma ona zastosowanie w niniejszej sprawie. Ust. 3a zmienił ustawową zasadę z ust. 2 art. 24, iż prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Nowy przepis dotyczy bowiem terminu wypłaty świadczenia rodzinnego związanego z niepełnosprawnością, do którego osoba zainteresowana uzyskała prawo wcześniej, czyli nie chodzi tu o przyznanie osobie zainteresowanej po raz pierwszy nowego prawa, ale o przyznanie i wypłacenie świadczenia na zasadzie ciągłości w stosunku do poprzednio uzyskiwanego świadczenia. Świadczenie uzależnione od ważności orzeczenia o niepełnosprawności (o którym mowa w art. 24 ust. 3a) winno zatem być przyznane, przy spełnieniu pozostałych warunków, od miesiąca, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia. Sąd Wojewódzki stwierdził, iż skarżąca składając wniosek w organach uprawnionych do orzekania o niepełnosprawności w istocie kontynuowała postępowanie administracyjne o przyznanie dochodzonego zasiłku pielęgnacyjnego. Zgodnie natomiast z art. 57 ustawy o świadczeniach rodzinnych osoba uprawniona do dnia wejścia w życie ustawy do zasiłku pielęgnacyjnego zachowuje do niego prawo, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku uprawniającym tę osobę do zasiłku rodzinnego przysługującego na dziecko. Zasiłek pielęgnacyjny przyznawany na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych jest więc kontynuacją wcześniej przyznanego uprawnienia związanego z niepełnosprawnością. Sąd podkreślił przy tym, że celem wprowadzenia ust. 3a do art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych było umożliwienie zachowania ciągłości w pobieraniu świadczeń zależnych od niepełnosprawności, o czym świadczy m.in. fakt, iż ustawodawca w przepisie tym nie zastrzegł, że dotyczy on jedynie uprawnień uzyskanych po dniu 1 czerwca 2005 r. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zakwestionował stanowisko organu, iż art. 24 ust. 3a nie ma zastosowania do sytuacji zaistniałych przed jego wejściem w życie i stwierdził, iż organ odwoławczy ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę powinien uwzględnić postanowienia tego przepisu. Jednocześnie Sąd wskazał, iż do rozpatrywanego przypadku nie mogą mieć zastosowania unormowania zawarte w art. 24 ust. 3a i 3b ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 267, poz. 2260) obowiązujące od dnia 14 stycznia 2006 r., bowiem przepisy przejściowe ustawy zmieniającej nie zawierają regulacji, co do kwestii kontynuacji uprawnień wcześniej nabytych. Dlatego też zastosowanie znajduje pogląd, który został wyrażony w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2000 r., sygn. akt OPS 6/99 i z dnia 20 października 1997 r., sygn. akt FPK 11/97, iż każdy przepis normuje przyszłość a nie przeszłość. Od powyższego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. w ustawowym terminie wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną. Orzeczenie zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnym uznaniu, iż w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego na wniosek złożony w dniu 29 maja 2006 r. zastosowanie ma art. 24 ust. 3a w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, nieobowiązujący w dniu złożenia wniosku. W związku z powyższym organ wniósł o uchylenie wyroku w całości i oddalenie skargi lub o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych prawem. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. zakwestionowało stanowisko Sądu I instancji, iż fakt wystąpienia przez B. B. w dniu 27 lipca 2005 r. do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. z wnioskiem o zaliczenie jej córki N. do osób niepełnosprawnych na dalszy okres po dniu 12 sierpnia 2005 r. przesądza o tym, że w sprawie zastosowanie ma art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Organ podkreślił bowiem, iż postępowanie z wniosku o orzeczenie niepełnosprawności i postępowanie o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, to dwa odrębne postępowania administracyjne. Pierwsze toczy się w trybie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 160, poz. 1082 ze zm.), drugie natomiast na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 lipca 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992). Przy czym postępowanie w sprawie stwierdzenia niepełnosprawności nie rozstrzyga w żadnej mierze kwestii powstania prawa i daty powstania prawa do świadczenia rodzinnego, a jedynie jest podstawowym dowodem w tym zakresie. Kolegium nie podzieliło również poglądu Sądu, iż w rozpoznawanej sprawie nie może mieć zastosowania art. 24 ust. 3a i 3 b ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem skarżącego organu nie ma znaczenia, czy utrata ważności orzeczenia o niepełnosprawności i uzyskanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności nastąpiła przed dniem 14 stycznia 2006 r. (kiedy to zaczął obowiązywać art. 24 ust. 3a i 3b w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r.). Ważne jest, czy w dacie orzekania występowała, czy też nie występowała sytuacja, o której mowa w art. 24 ust. 3a. Skoro zatem strona wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego złożyła do organu I instancji w dniu 29 maja 2006 r., kiedy to obowiązywało już nowe brzmienie art. 24 ust. 3a i 3b, to przepisy te miały w rozpoznawanej sprawie zastosowanie. Powyższe oznacza, że w przypadku, gdy strona nie wystąpiła z wnioskiem o kontynuację świadczenia i nie przedłożyła zaświadczenia właściwej instytucji potwierdzającego złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności (co miało miejsce w niniejszej sprawie), brak jest prawnych możliwości przyznania świadczenie na zasadzie kontynuacji, a zastosowanie znajduje zasada ogólna wyrażona w art. 24 ust. 2 ustawy, zgodnie z którą świadczenie rodzinne przyznaje się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podkreśliło, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego zostało wszczęte w dniu 29 maja 2006 r. przez złożenie wniosku w tym zakresie, a nie jak to błędnie przyjął Sąd I instancji w dniu 27 lipca 2005 r. tj. w dacie wystąpienie do innego organu z wnioskiem o zaliczenie dziecka do osób niepełnosprawnych. W konsekwencji założenia przyjęte przez Sąd doprowadziły do podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o przepis już nieobowiązujący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznawana skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 24 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, poprzez uznanie przez Sąd I instancji, iż wskazany przepis miał zastosowanie w sprawie, mimo że nie obowiązywał on już w dniu złożenia przez B. B. wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Zarzut ten nie jest uzasadniony i nie daje podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku. W przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, iż z akt administracyjnych bezsprzecznie wynika, że matka skarżącej – B. B. w dniu 27 lipca 2005 r. złożyła do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. wniosek o zaliczenie jej córki N. B. do osób niepełnosprawnych. Orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. organ postanowił nie zaliczyć N. B. do osób niepełnosprawnych. Następnie orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w województwie o. z dnia [...] października 2005 r. utrzymano w mocy powyższą decyzję. Dopiero w wyniku wniesienia odwołania do Sądu Rejonowego w O. wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2006 r. małoletnia N. B. została zaliczona "do osób niepełnosprawnych na dalszy okres po dniu 12 sierpnia 2005 roku do osiągnięcia 16 roku życia", co następnie zostało potwierdzone orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w województwie o. z dnia [...] maja 2006 r. W orzeczeniu tym organ stwierdził, iż N. B. zalicza się do osób niepełnosprawnych, a jej niepełnosprawność datuje się od urodzenia. Z przedstawionych wyżej dokumentów wynika zatem jednoznacznie, iż orzeczenie o niepełnosprawności N. B. stanowi kontynuację poprzedniego orzeczenia w tym przedmiocie i obejmuje okres od 12 sierpnia 2005 r. do dnia 6 czerwca 2009 r. (tj. do dnia osiągnięcia przez N. B. 16 roku życia). Ponadto, jak trafnie podniósł Sąd I instancji, organ na żadnym etapie postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego (także w skardze kasacyjnej) nie zakwestionował oświadczeń skarżącej, iż otrzymywała ona już wcześniej z tytułu niepełnosprawności córki zasiłek pielęgnacyjny. Co więcej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. w decyzji z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego stwierdziło, iż "z przedłożonej dokumentacji pośrednio wynika, iż dziecko uprzednio legitymowało się orzeczeniem o niepełnosprawności (...)". W tym stanie rzeczy należy uznać, iż okoliczność kontynuacji świadczenia rodzinnego w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości. Bez znaczenia jest przy tym fakt, iż B. B. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, a nie o jego kontynuację, bowiem rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) określa jedynie wzór wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego (zał. nr 6), nie zawiera natomiast wzoru wniosku o kontynuację świadczenia rodzinnego, o którym mowa w art. 24 ust. 3a powołanej ustawy. Odnosząc się natomiast do kwestii przepisów, jakie mają w niniejszej sprawie zastosowanie należy zauważyć, iż B. B. z wnioskiem o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego wystąpiła dopiero po zakończeniu procedury ustalenia niepełnosprawności córki tj. w dniu [...] maja 2006 r. Jednakże w dacie złożenia przez nią wniosku o zaliczenie córki do osób niepełnosprawnych, czyli w dniu 27 lipca 2005 r., ustawa o świadczeniach rodzinnych obowiązywała w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.). Art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych przewidywał wówczas w ust. 2 zasadę, iż prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Natomiast ust. 3a wskazywał na wyjątek od powyższej zasady w odniesieniu do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności. W odniesieniu do takich świadczeń w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności (lub o stopniu niepełnosprawności), jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności (lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności) stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczenia ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia. Zgodnie zatem z przytoczonymi przepisami - jak to słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu - wniosek o przyznanie świadczenia rodzinnego uzależnionego od niepełnosprawności mógł być złożony dopiero wraz ze wszystkimi prawidłowo wypełnionymi dokumentami, w tym z orzeczeniem potwierdzającym niepełnosprawność (ust. 2), przy czym prawo do takiego świadczenia ustalone winno być przez organ począwszy od daty pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, a nie od daty złożenia wniosku o świadczenie. Wobec tego skoro B. B. wniosek o zaliczenie jej córki N. B. do osób niepełnosprawnych złożyła w dniu 27 lipca 2005 r., inicjując w ten sposób całą procedurę niezbędną do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, to organ rozpoznający wniosek o przyznanie świadczenia rodzinnego zobowiązany był orzec na podstawie przepisów prawa obowiązujących w tej właśnie dacie. W chwili bowiem występowania przez skarżącą z wnioskiem o zaliczenie jej córki do osób niepełnosprawnych nie było możliwości jednoczesnego złożenia wniosku o przyznanie świadczenia rodzinnego. Przepisy nakazywały wówczas złożenie tego wniosku wraz z pełną dokumentacją, a więc dopiero po jej skompletowaniu, ale jednocześnie równoważyły ten rygoryzm stanowiąc, iż świadczenie przyznawane jest niejako wstecz, a więc nie od daty wystąpienia z powyższym wnioskiem, ale od daty pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności. Uzasadnieniem takiej regulacji było przyjęcie przez ustawodawcę stanowiska, iż wadliwe orzeczenie organu, zmienione następnie wyrokiem sądu rejonowego, nie może obciążać strony ujemnymi konsekwencjami w postaci pozbawienia jej świadczenia, w związku z niezałączeniem do wniosku orzeczenia o niepełnosprawności, którym osoba zainteresowana po prostu jeszcze nie dysponowała. Dopiero zmiana art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych, obowiązująca od dnia 14 stycznia 2006 r., a wprowadzona ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 267, poz. 2260 ze zm.), nadała ust. 3a nowe brzmienie, stanowiąc, iż świadczenie rodzinne przyznawane w sytuacji kontynuacji orzeczenia o niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Jednocześnie dodano ust. 3b zgodnie, z którym wniosek taki można złożyć dołączając do niego jedynie zaświadczenie właściwej instytucji potwierdzające wystąpienie z wnioskiem o ponowne ustalenie niepełnosprawności (lub stopnia niepełnosprawności). Wprowadzono zatem wyjątek od zasady z ust. 2 przewidującej obowiązek złożenia wniosku o świadczenie rodzinne wraz ze wszystkimi, prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Nowa regulacja zaczęła jednak obowiązywać dopiero w dniu 14 stycznia 2006 r. i nie zawierała żadnych przepisów przejściowych, w których ustawodawca przewidziałby jej stosowanie do stanów faktycznych zaistniałych jeszcze przed datą jej wprowadzenia. Skoro więc B. B. wniosek o zaliczenie córki do osób niepełnosprawnych złożyła w dniu 27 lipca 2005 r., inicjując w ten sposób całą procedurę niezbędną - na gruncie ówcześnie obowiązującego art. 24 ust. 3a - do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, to złożony przez nią następnie wniosek o przyznanie świadczenia rodzinnego powinien był być rozpoznawany na podstawie tychże przepisów, czyli w odniesieniu do stanu prawnego obowiązującego jeszcze przed nowelizacją z dnia 14 stycznia 2006 r. Wobec powyższego zarzut skargi kasacyjnej zastosowania przez Sąd I instancji przepisu nieobowiązującego już w rozpoznawanym stanie faktycznym nie ma uzasadnienia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż zaskarżony wyrok odpowiada prawu, a skarga kasacyjna na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podlega oddaleniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI