I OSK 946/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą opłaty adiacenckiej, uznając, że uchwała rady gminy ustalająca stawkę opłaty była ważna, mimo wyroku TK kwestionującego poprzedni przepis.
Sprawa dotyczyła opłaty adiacenckiej naliczonej po podziale nieruchomości. Skarżący zarzucili, że opłata została ustalona na podstawie uchwały rady miejskiej, która straciła moc po wyroku Trybunału Konstytucyjnego kwestionującym poprzedni przepis. Sąd pierwszej instancji uznał naruszenie prawa materialnego, ale odstąpił od uchylenia decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że uchwała rady miejskiej była ważna i mogła stanowić podstawę do ustalenia opłaty, a wyrok TK nie spowodował utraty mocy obowiązującej aktu prawa miejscowego.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła opłaty adiacenckiej, która została ustalona na rzecz D. i S. K. w związku ze wzrostem wartości ich nieruchomości po jej podziale. Organ pierwszej instancji ustalił opłatę w wysokości 30.900 zł, stosując stawkę 30% wynikającą z uchwały Rady Miejskiej w Łodzi z 5 grudnia 2007 r. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów, argumentując, że decyzja o podziale nieruchomości stała się ostateczna w czerwcu 2007 r., a uchwała ustalająca stawkę opłaty weszła w życie dopiero w styczniu 2008 r., co miało być sprzeczne z art. 98a ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dodatkowo, skarżący powoływali się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 kwietnia 2007 r. (SK 19/06), który stwierdził niezgodność z Konstytucją art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, argumentując, że uchwała rady miejskiej podjęta na jego podstawie straciła moc. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że organy naruszyły prawo materialne, stosując stawkę z uchwały z 2007 r. zamiast stawki z uchwały z 2001 r., która obowiązywała w dniu ostateczności decyzji o podziale. Sąd ten jednak odstąpił od uchylenia decyzji, ale uznał, że uchwała z 2001 r. nie utraciła mocy obowiązującej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie spowodował automatycznej utraty mocy obowiązującej uchwały rady gminy, a przepis art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nadal upoważniał radę gminy do ustalania stawek opłat adiacenckich. Sąd uznał, że uchwała z 2001 r. była ważna i mogła stanowić podstawę do ustalenia opłaty, a zastosowana stawka 30% była zgodna z prawem. NSA odrzucił również zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji, wskazując, że nie doszło do naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej ani ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała rady gminy podjęta na podstawie przepisu ustawy, który następnie został uznany za niezgodny z Konstytucją, nie traci automatycznie mocy obowiązującej, jeśli wyrok TK nie dotyczył kompetencji rady do wydania aktu wykonawczego lub jeśli przepis został już zmieniony przed wydaniem wyroku.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zakwestionował kompetencji rady gminy do ustalania stawek opłat adiacenckich w drodze uchwały. Ponadto, przepis ten został już zmieniony przed wydaniem wyroku TK. W związku z tym, uchwała rady miejskiej z 2001 r. pozostawała w obrocie prawnym i mogła stanowić podstawę do ustalenia opłaty adiacenckiej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.g.n. art. 98a § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 98a § 1a
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 98a § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.g.n. art. 98 § 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
P.p.s.a. art. 134 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 40 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 28 lutego 2001 r. nie utraciła mocy obowiązującej na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. SK 19/06. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie zakwestionował kompetencji rady gminy do ustalania stawek opłat adiacenckich w drodze uchwały. Zastosowanie stawki 30% opłaty adiacenckiej było zgodne z art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Odrzucone argumenty
Uchwała Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 5 grudnia 2007 r. nie mogła być podstawą ustalenia opłaty adiacenckiej, ponieważ decyzja o podziale nieruchomości stała się ostateczna przed wejściem w życie tej uchwały. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. spowodował utratę mocy obowiązującej uchwały Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 28 lutego 2001 r., co uniemożliwiło naliczenie opłaty adiacenckiej. Naruszenie przepisów Konstytucji RP, w tym zasady sprawiedliwości społecznej i ochrony zaufania do państwa.
Godne uwagi sformułowania
NSA zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Jak wynika z uzasadnienia wymienionego wyroku w skardze konstytucyjnej eksponowano, że zarząd gminy nie mógł wydać decyzji administracyjnej w sprawie opłaty adiacenckiej, jeżeli nie została podjęta uchwała rady gminy w sprawie określenia stawki tej opłaty i w sytuacji, gdy w dniu podziału nieruchomości stawki opłaty nie obowiązywały. Przeciwne stanowisko powoduje, że uchwała rady gminy miałaby charakter retroaktywny. Wbrew prezentowanemu w skardze kasacyjnej stanowisku nie można przyjąć, że omawiany wyrok Trybunału Konstytucyjnego spowodował automatycznie utratę mocy obowiązującej uchwały rady gminy podjętej na podstawie przepisu art.98 ust.4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Skład orzekający
Wojciech Chróścielewski
przewodniczący
Janina Antosiewicz
członek
Jolanta Rudnicka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie opłat adiacenckich w kontekście zmian przepisów i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego; interpretacja przepisów dotyczących gospodarki nieruchomościami i mocy obowiązującej aktów prawa miejscowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z opłatami adiacenckimi i wyrokiem TK SK 19/06, ale stanowi ważny przykład interpretacji przepisów w kontekście zmian legislacyjnych i konstytucyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z opłatami adiacenckimi i interpretacją wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla prawników zajmujących się nieruchomościami i prawem administracyjnym.
“Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego unieważnia wszystkie uchwały? NSA rozstrzyga kluczową kwestię opłat adiacenckich.”
Dane finansowe
WPS: 30 900 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 946/09 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2010-04-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-07-03 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Janina Antosiewicz Jolanta Rudnicka /sprawozdawca/ Wojciech Chróścielewski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie Hasła tematyczne Gospodarka gruntami Sygn. powiązane II SA/Łd 102/09 - Wyrok WSA w Łodzi z 2009-04-02 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 2, art. 84, art. 94, art. 190 ust. 1, art. 217 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603 art. 98 a ust. 1 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędzia del. WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Protokolant Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. K. i S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Łd 102/09 w sprawie ze skargi D. K. i S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem dnia 2 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 102/09, oddalił skargę D. K. i S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] lipca 2008 roku, Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Prezydent Miasta Łodzi decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 roku orzekł o ustaleniu opłaty adiacenckiej w wysokości 30.900 zł dla D. i S. K., właścicieli nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki Nr [...],[...], obręb [...] o powierzchni 15.000 m2, z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej jej podziałem na działki oznaczone Nr [...] - [...] i [...] - [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2004 roku Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz § 1 uchwały Nr XXII/461/07 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 5 grudnia 2007 roku w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego Nr 401, poz. 4195).Organ wyjaśnił, iż nieruchomość stanowiąca własność D. i S. K. (pierwotnie jako 2 działki) została, na mocy decyzji z dnia [...] maja 2007 roku, Nr [...] podzielona na [...] działek. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] czerwca 2007 roku. Stosownie do treści art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami, została wykonana z urzędu wycena nieruchomości przed i po jej podziale. Zgodnie z przepisem § 1 uchwały Rady Miejskiej w Łodzi, opłatę ustala się w wysokości 30% różnicy między wartością nieruchomości przed i po podziale. Ze sporządzonego w toku postępowania operatu szacunkowego wynika, że nieruchomość przed podziałem miała wartość 525.000 zł, a po podziale 628.000 zł. Opłata adiacencka jest ustalana w wysokości 30% różnicy w wartości nieruchomości przed i po podziale, zatem wynosi 30.900 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji D. i S. K. zarzucili organowi naruszenie art. 98a ust. 1, 1a, 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także § 1 i § 4 uchwały Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 5 grudnia 2007 roku w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej, wywodząc, że podział nieruchomości nastąpił mocą decyzji z dnia [...] maja 2007 roku, która stała się ostateczna w dniu [...] czerwca 2007 roku, tymczasem organ ustalił opłatę adiacencką z tego tytułu na podstawie uchwały Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 5 grudnia 2007 roku. Uchwała ta została podjęta na mocy art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji, która weszła w życie dnia 22 października 2007 roku. Decyzja organu I instancji, zdaniem odwołujących się, pozbawiona jest podstawy prawnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2008 roku utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ podał, że podział nieruchomości miał wpływ na jej wartość, co w świetle regulacji ustawy o gospodarce nieruchomościami i uchwały Rady Miejskiej w Łodzi, dopuszczało możliwość ustalenia opłaty adiacenckiej. Zdaniem organu odwoławczego, postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego, a strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu oraz możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Strona nie przedstawiła żadnego dowodu, który wskazywałby, że wartość nieruchomości przed i po podziale jest inna, niż przyjęta w operacie szacunkowym przygotowanym na zlecenie organu. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ podał, że zmiana wysokości stawki opłaty określona w uchwale właściwego organu wynika ze zmiany przepisów ustawy i nie ma podstaw do przyjęcia stanowiska strony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, złożonej na powyższą decyzję, D. i S. K. wskazali na naruszenie art. 2 w zw. z art. 84 Konstytucji oraz art. 98a ust. 1, 1a, 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także § 1 i § 4 uchwały Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 5 grudnia 2007 roku w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej. Na tej podstawie strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji, ewentualnie o jej uchylenie. W motywach skargi strona powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu odnoszące się do braku możliwości ustalenia opłaty przy zastosowaniu przepisów uchwały z dnia 5 grudnia 2007 roku. Zdaniem strony, na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 roku, SK 19/06, w okresie od maja 2007 r. do dnia wejścia w życie uchwały z dnia 5 grudnia 2007 roku, brak było podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej. Decyzja o podziale nieruchomości stała się ostateczna w dniu [...] czerwca 2007 roku. Obowiązująca w tym czasie uchwała Nr LIV/1225/01 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 28 lutego 2001 roku, utraciła moc prawną na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę wskazując, że organy prowadzące postępowanie naruszyły przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, jednakże Sąd odstąpił od uchylenia zaskarżonych decyzji, z uwagi na uregulowanie art. 134 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd przypomniał, że materialno - prawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 98a ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, iż ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne, obowiązywała uchwała rady gminy ustalająca wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej. Do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne. Z dokumentów załączonych do akt administracyjnych wynika, że nieruchomość stanowiąca własność skarżących (pierwotnie w postaci 2 działek gruntu) została podzielona na 14 działek. Podział ten był dokonany na mocy decyzji z dnia [...] maja 2007 roku, która stała się ostateczna z dniem [...] czerwca 2007 roku. Tymczasem organ do ustalenia opłaty adiacenckiej zastosował stawkę ustaloną w uchwale Nr XXII/461/07 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 5 grudnia 2007 roku w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej. Uchwała ta została opublikowana w dniu 31 grudnia 2007 roku, a weszła w życie z dniem 15 stycznia 2008 roku. Z prostego zestawienia daty dokonania ostatecznego podziału nieruchomości (29 czerwca 2007 roku) i daty podjęcia uchwały w sprawie ustalenia stawki opłaty adiacenckiej (5 grudnia 2007 roku) wynika, że ustalenie opłaty przy zastosowaniu tej uchwały, dokonane było z naruszeniem art. 98a ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tym zakresie Sąd podzielił zarzuty skargi, lecz odstąpił od uchylenia decyzji z uwagi na przepis art. 134 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego uchwała Nr LIV/1225/01 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 28 lutego 2001 roku w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego Nr 53, poz. 508), nie utraciła mocy obowiązującej na skutek wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny z dnia 2 kwietnia 2007 roku, sygn. akt: SK 19/06. Trybunał Konstytucyjny w tym wyroku orzekł, iż art. 98 ust. 4 w zw. z art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 lutego 2000 roku do dnia 21 września 2004 roku: a) jest zgodny z art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 3, art. 88, art. 168 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 84 Konstytucji przez to, że narusza zasadę ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Sąd Wojewódzki przytoczył fragment uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, z którego wynika, że jeśli na gruncie obowiązujących reguł wykładni możliwe są różne interpretacje określonego przepisu, organy stosujące prawo powinny ustalić jego rozumienie w taki sposób, aby możliwie najpełniej urzeczywistniać zasady i wartości konstytucyjne. Z tego względu organy stosujące prawo powinny były odrzucić wykładnię, zgodnie z którą wysokość opłaty ustalana jest zgodnie ze stawką obowiązującą w dniu jej ustalenia. Art. 98 ust. 4 powinien być rozumiany w taki sposób, że zainteresowany ponosi opłatę pod warunkiem, że uchwała ustalająca stawki opłaty weszła w życie przed dokonaniem podziału nieruchomości, a wysokość opłaty ustalana jest zgodnie ze stawką obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Sąd Wojewódzki podkreślił, że uchwała Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 28 lutego 2001 roku weszła w życie w dniu 24 kwietnia 2001 roku, zatem przed podziałem, jak i przed wszczęciem postępowania przez organ w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej. Dlatego też, w ocenie Sądu I instancji, uchwale tej nie można zarzucić naruszenia zakazu retroakcji. Sąd uznał, że uchwała z dnia 28 lutego 2001 roku nie utraciła mocy obowiązującej, po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 2 kwietnia 2007 roku. Tym samym organ powinien, w sprawie, zastosować stawkę opłaty adiacenckiej wynikającą z uchwały z dnia 28 lutego 2001 roku. Stawka ta tymczasem wynosiła 50% różnicy pomiędzy wartością jaką miała nieruchomość przed i po podziale (§ 2 w/w uchwały). Jednakże zastosowanie stawki z tej uchwały powodowałoby pogorszenie sytuacji strony skarżącej. Strona skarżąca ma bowiem, w chwili obecnej, ustaloną opłatę adiacencką przy zastosowaniu stawki 30%. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli D. i S. K., reprezentowani przez adwokata. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucili naruszenie prawa materialnego : 1) art.98 a ust.1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w dniu 29 czerwca 2007 r. obowiązywała uchwała Rady Miejskiej w Łodzi ustalająca wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej, 2) art.2, art.7, art.84, art.87 ust.2, art.94 zd.1, art.190 ust.1 oraz art.217 Konstytucji R.P., a także art.40 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez dokonanie błędnej wykładni wymienionych przepisów polegającej na przyjęciu, że uchwała rady gminy podjęta w oparciu delegację zawartą w ustawie, której to delegacji niezgodność z Konstytucją RP, stwierdził wyrokiem Trybunał Konstytucyjny, pozostaje w mocy i może być podstawą do wydania decyzji administracyjnej. Powołując się na powyższe podstawy autor skargi kasacyjnej wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie sprawy w trybie art.188 P.p.s.a. i stwierdzenie nieważności decyzji albo uchylenie w całości decyzji organów obu instancji ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji błędnie przyjął, że uchwała Rady Miejskiej w Łodzi Nr LIV/1225/01 z dnia 28 lutego 2001 r. nie utraciła mocy obowiązującej na skutek wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 2 kwietnia 2007 r. stwierdzającego niezgodność art. 98 ust.4 w zw. z art.145 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami z art.2 w zw. z art.84 Konstytucji. Autor skargi kasacyjnej prezentuje pogląd, że wymienionym wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2007 r. Trybunał Konstytucyjny spowodował wyeliminowanie z obrotu prawnego art.98ust.4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a skutkiem wyeliminowania z obrotu prawnego przepisu rangi ustawowej jest utrata mocy obowiązującej wszystkich aktów prawnych, dla których podstawę prawną stanowił zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny przepis, co dotyczy także uchwał organów gminy, podejmowanych jako akty prawa miejscowego ( art.40 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym). W skardze kasacyjnej podkreślono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w sposób nieuprawniony przyjął, że opłata adiacencka dla skarżących winna być ustalona w oparciu o przepisy uchwały Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 28 lutego 2001 r., gdyż w dacie, w której stała się ostateczna decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości tj. w dniu 29 czerwca 2007 r. przepis - art.98 ust.4 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mógł być już źródłem prawa. Skarżący wywiódł, że skoro w dniu 29 czerwca 2007 r., kiedy stała się ostateczna decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości nie obowiązywała uchwała Rady Miejskiej w Łodzi, która ustalałaby stawkę procentową opłaty adiacenckiej, to nie było podstaw prawnych do naliczenia tej opłaty. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wnosiło o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art.183 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ustawą P.p.s.a.", rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności, enumeratywnie wymienione w art. 183§2 ustawy P.p.s.a., a zatem Naczelny Sad Administracyjny oceniał zaskarżony wyrok w ramach podstaw i zarzutów określonych w skardze kasacyjnej. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy trafnie Sąd I instancji uznał, że podstawę ustalenia opłaty adiacenckiej mogła stanowić uchwała Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 28 lutego 2001 r., podjęta na podstawie art.98 ust.4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Rozważania dotyczące powyżej kwestii rozpocząć należy od analizy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. SK 19/06, (publ. OTK-A 2007/4/37), na który powołuje się autor skargi kasacyjnej. Jak wynika z uzasadnienia wymienionego wyroku w skardze konstytucyjnej eksponowano, że zarząd gminy nie mógł wydać decyzji administracyjnej w sprawie opłaty adiacenckiej, jeżeli nie została podjęta uchwała rady gminy w sprawie określenia stawki tej opłaty i w sytuacji, gdy w dniu podziału nieruchomości stawki opłaty nie obowiązywały. Rozpatrując zarzut naruszenia zakazu retroakcji prawa Trybunał uznał, że art.98 ust.4 ustawy o gospodarce nieruchomościami powinien być rozumiany w ten sposób, że zainteresowany ponosi opłatę pod warunkiem, że uchwała ustalająca stawki opłat weszła w życie przed dokonaniem podziału nieruchomości, a wysokość opłaty ustalona jest zgodnie ze stawką obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Przeciwne stanowisko powoduje, że uchwała rady gminy miałaby charakter retroaktywny. Zarówno z sentencji, jak i uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika zatem, że przeprowadzona ocena konstytucyjności nie dotyczyła upoważnienia rady gminy do ustalania, w formie uchwały, wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej. Wymaga też podkreślenia, że w dacie orzekania przez Trybunał Konstytucyjny co do zgodności z Konstytucją art.98 ust.4 ustawy o gospodarce nieruchomościami przepis ten był już uchylony. Należy zwrócić uwagę, że zmiana art.98 ustawy o gospodarce nieruchomościami została dokonana ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. 2004 r., nr 141, poz. 1491). Zgodnie z art.1 pkt 61 wymienionej ustawy nowelizującej art.98 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dniem 22 września 2004 r. otrzymał nowe brzmienie, w którym pominięto ust.4 tego artykułu. Jednocześnie dodany został art.98a ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ( art.1 pkt 62 ustawy nowelizującej), który stanowił, że:" Jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 50 % różnicy wartości nieruchomości (...)". Tym samym dotychczasowa treść normatywna dotycząca kompetencji rady gminy do ustalania wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej została przeniesiona do art.98 a ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i w dacie orzekania przez Trybunał Konstytucyjny art.98 nie zawierał już ustępu 4, którego dotyczyła skarga konstytucyjna. Kolejna nowelizacja art.98, będąca konsekwencją omawianego powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, dokonana ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz.U. 2007 r., Nr 173 poz.1218) polegała na dodaniu art.98 ust.1a, w którym ustawodawca przesądził jednoznacznie, że ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna, obowiązywała uchwała rady gminy ustalająca stawkę procentową tej opłaty, przy czym do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Natomiast w art.98 ust.1 ustawodawca nadal utrzymał dotychczasową treść uprawniająca radę gminy do ustalenia w drodze uchwały wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej, z tą jednak różnicą, że wysokość tej opłaty nie może przekraczać 30% różnicy wartości nieruchomości. Zmiana polegająca na wprowadzeniu maksymalnej stawki opłaty adiacenckiej 30 % w miejsce 50%, przy niezmiennej pozostałej treści przepisu nie upoważnia do stwierdzenia utraty mocy obowiązującej aktu wykonawczego, nie zmienia się bowiem ani rodzaj aktu wykonawczego, ani organy upoważnione do jego wydania, ani też zakres spraw przekazanych do regulowania aktem wykonawczym. Wbrew prezentowanemu w skardze kasacyjnej stanowisku nie można przyjąć, że omawiany wyrok Trybunału Konstytucyjnego spowodował automatycznie utratę mocy obowiązującej uchwały rady gminy podjętej na podstawie przepisu art.98 ust.4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Uchwała Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 28 lutego 2001 r. nie mogła zostać uznana za nieważną i w dacie ustalania opłaty adiacenckiej znajdowała się w obrocie prawnym. Wymieniona uchwała Rady Miejskiej w Łodzi obowiązywała na długo przed zatwierdzeniem podziału nieruchomości, w konsekwencji czego zarzut naruszenia art.98 a ust.1 nie jest trafny. Najbardziej jednak istotne w sprawie jest to, że wysokość ustalonej opłaty adiacenckiej według stawki 30 % odpowiada treści art.98 a ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nietrafny jest również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów Konstytucji R.P. Jak zostało wyżej wyjaśnione uchwała Trybunału Konstytucyjnego stwierdzająca niezgodność przepisu prawa z Konstytucją nie spowodowała, w okolicznościach niniejszej sprawy, automatycznie utraty mocy obowiązującej aktu prawa miejscowego podjętego na podstawie przepisu prawa, którego niekonstytucyjność stwierdził Trybunał ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2010 r., sygn. I OSK 738/09, publ. www. nsa.orzeczenia.pl). Wskazane w skardze kasacyjnej przepisy Konstytucji stanowią, że Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej ( art.2), w którym każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawie( art.84). Przepisów tych nie naruszył Sąd I instancji. Nie wiadomym jest na czym ma polegać naruszenie przez Sąd Wojewódzki art.87 ust.2 Konstytucji, który stanowi, jedynie, że źródłami prawa powszechnie obowiązującego są akty prawa miejscowego. Pozbawiony słuszności jest również zarzut naruszenia art.94, art. 190 ust.1 i art.217 Konstytucji, gdyż jak zostało już wyżej podkreślone Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 2 kwietnia 2007 r., SK 19/2006 nie zakwestionował uprawnienia rady gminy do określenia w drodze uchwały wysokości stawki adiacenckiej. Dopiero od dnia 22 października 2007 r. stawka opłaty adiacenckiej została obniżona, jednakże w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania wynosi ona 30%, co pozostaje w zgodzie z przepisami prawa ( art.98 a ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Pozbawiony racji jest również zarzut naruszenia art.40 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym, który określa kompetencje organów administracji publicznej i jako przepis o takim charakterze nie mógł być stosowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 ustawy P.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI