I OSK 94/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-03-09
NSAAdministracyjneŚredniansa
scalanie gruntówwymiana gruntówpostępowanie administracyjnewznowienie postępowaniaterminyKodeks postępowania administracyjnegoNSAskarga kasacyjnanieruchomości

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego zatwierdzenia projektu scalenia gruntów, uznając wniosek za złożony po terminie.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej D. S. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na postanowienie Wojewody o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych, w tym zaniechanie badania wniosku pod kątem nieważności decyzji oraz błędne ustalenie terminu złożenia wniosku. NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną, stwierdzając, że organy prawidłowo oceniły wniosek jako złożony po terminie, a także prawidłowo ustaliły właściwość organu do rozpoznania wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na postanowienie Wojewody odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów. Skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 66 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez zaniechanie badania podania pod kątem stwierdzenia nieważności decyzji z 1978 r., naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez zaniechanie stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, naruszenie art. 15zzs ust. 1 ustawy COVID-19 w zw. z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. poprzez pominięcie okoliczności zawieszenia biegu terminów, oraz naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że Skarżący nie dochował terminu złożenia podania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu badając nieważność postępowania, uznał zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że organy prawidłowo oceniły wniosek Skarżącego jako złożony po terminie, a także prawidłowo ustaliły właściwość Starosty do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania, zgodnie ze zmienionymi przepisami. Sąd wyjaśnił również, że przepisy ustawy COVID-19 dotyczące zawieszenia biegu terminów nie miały zastosowania, gdyż termin do złożenia wniosku rozpoczął bieg przed ogłoszeniem stanu zagrożenia epidemicznego. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy ustawy COVID-19 dotyczące zawieszenia biegu terminów nie mają zastosowania, jeśli termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczął bieg przed ogłoszeniem stanu zagrożenia epidemicznego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczął się przed dniem ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego, a zatem nie podlegają mu przepisy ustawy COVID-19.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (38)

Główne

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4 i 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 148

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 150 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 66 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 148 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa COVID-19 art. 15zzs § ust. 1 pkt 6

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 148 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 148 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 150 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 15zzs § ust. 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 148 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 148 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193 § zdanie 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 250 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 210

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 254 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258-261

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.w.g. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów

Określa, że organem właściwym w sprawie scalania jest starosta, co miało wpływ na właściwość do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 66 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez zaniechanie badania podania złożonego przez Skarżącego pod kątem stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Wojewody P. z [...] listopada 1978 roku. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 148 § 1 i art. 150 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie stwierdzenia przez Sąd I instancji nieważności zaskarżonego postanowienia Wojewody oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty C., pomimo że organem administracji właściwym do rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody P. z [...] listopada 1978 r. jako jego następca prawny jest w pierwszej instancji Wojewoda a w drugiej instancji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Naruszenie art. 15zzs ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w zw. z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a poprzez pominięcie okoliczności zawieszenia biegu terminów w sprawach administracyjnych i brak zbadania tej kwestii w kontekście biegu terminu do złożenia wniosku z uwzględnieniem jego zawieszenia. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że Skarżący nie dochował terminu złożenia podania w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, podczas gdy wprost w piśmie z dnia [...] czerwca 2020 roku Skarżący powołuje się na okoliczności o których dowiedział się w doręczonym mu [...] czerwca 2020 r. piśmie Wojewody.

Godne uwagi sformułowania

Organy obu instancji odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody P. z [...] listopada 1978 r. zatwierdzającą projekt scalenia gruntów. Skarżący kasacyjnie podnosi, że organy zaniechały zbadania jego wniosku z [...] czerwca 2020 r. pod kątem stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody P. Powstaje zatem pytanie, czy zakwalifikowanie przez organ wniosku Skarżącego z [...] czerwca 2020 r. w związku z kierowanymi następnie przez niego pismami, w tym pismem z [...] sierpnia 2020 r. za wniosek o wznowienie postępowania uznać można za naruszenie wynikającej z art. 9 k.p.a. zasady informowania stron. Sąd kasacyjny wyjaśnia również w tym miejscu, że kwestia w jakiej dacie Skarżący powziął wiadomość o nowych okolicznościach faktycznych, które w jego ocenie stanowiły informacje zawarte piśmie Starosty z [...] stycznia 2020 r. pozostaje bez związku z kwestią terminowości złożenia wniosku. Prawidłowo Sąd administracyjny wskazał jednak, że w orzecznictwie przyjmuje się również, że nie można wykluczyć, iż wniosek o wznowienie postępowania zostanie załatwiony negatywnie przez odmowę wszczęcia tego trybu nadzwyczajnego ze względu na brak powołania się na istniejącą przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., o ile brak ten jest oczywisty, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.

Skład orzekający

Aleksandra Łaskarzewska

sędzia

Anna Wesołowska

sprawozdawca

Czesława Nowak-Kolczyńska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, w szczególności w kontekście terminów, wpływu przepisów COVID-19 oraz właściwości organów po zmianie przepisów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem scaleniowym i wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 1978 roku. Interpretacja przepisów COVID-19 może być ograniczona do okresu ich obowiązywania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonego zagadnienia proceduralnego związanego z wznowieniem postępowania administracyjnego i terminami, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy pandemia zawiesza terminy, ale nie te kluczowe: NSA o wznowieniu postępowania scaleniowego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 94/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska
Anna Wesołowska /sprawozdawca/
Czesława Nowak-Kolczyńska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6162 Scalanie i wymiana gruntów
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
IV SA/Po 76/21 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2021-06-30
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 145 § 1 pkt 4 i 5, art. 148, art. 150 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 9 marca 2023 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 76/21 w sprawie ze skargi D. S. na postanowienie Wojewody W. z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 30 czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę D. S. (Skarżący) na postanowienie Wojewody W. z [...] listopada 2020 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów.
Skarżący zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. naruszenie art. 66 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez zaniechanie badania podania złożonego przez Skarżącego pod kątem stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Wojewody P. z [...] listopada 1978 roku;
2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 148 § 1 i art. 150 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie stwierdzenia przez Sąd I instancji nieważności zaskarżonego postanowienia Wojewody oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty C. (Starosta), pomimo że organem administracji właściwym do rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody P. z [...] listopada 1978 r. jako jego następca prawny jest w pierwszej instancji Wojewoda a w drugiej instancji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi;
3. naruszenie art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej: "ustawa COVID-19") w zw. z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a poprzez pominięcie okoliczności zawieszenia biegu terminów w sprawach administracyjnych i brak zbadania tej kwestii w kontekście biegu terminu do złożenia wniosku z uwzględnieniem jego zawieszenia;
4. naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że Skarżący nie dochował terminu złożenia podania w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, podczas gdy wprost w piśmie z dnia [...] czerwca 2020 roku Skarżący powołuje się na okoliczności o których dowiedział się w doręczonym mu [...] czerwca 2020 r. piśmie Wojewody
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego; przyznanie pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w wysokości 150% stawki minimalnej, podwyższonych o stawkę 23% podatku VAT, oświadczając jednocześnie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
Przed przystąpieniem do ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej przypomnieć należy istotę zaistniałego w sprawie sporu.
Organy obu instancji odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody P. z [...] listopada 1978 r. zatwierdzającą projekt scalenia gruntów.
Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia organów było ustalenie, że wniosek Skarżącego o wszczęcie postępowania z powodu okoliczności o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. złożony został z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Organy uznały również, że za nowe okoliczności w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a nie można uznać informacji zawartych w piśmie z [...] stycznia 2020 r., w którym wskazano, iż dz. nr [...], obręb A., gmina S. przeszła na własność Skarbu Państwa w wyniku przeprowadzenia postępowania scaleniowego, a nie wywłaszczeniowego, a także wyrażono pogląd, iż w sytuacji, gdyby WSA w Poznaniu w wyroku IV SA/Po 556/19 uznał, że nieruchomość przeszła na własność Skarbu Państwa w drodze wywłaszczenia, to skarga nie byłaby oddalona.
Stanowisko organów obu instancji podzielił WSA w Poznaniu.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Skarżący kasacyjnie podnosi, że organy zaniechały zbadania jego wniosku z [...] czerwca 2020 r. pod kątem stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody P. Uzasadniając tak postawiony zarzut Skarżący podkreśla, że skoro w podaniu z [...] czerwca 2020 r. wskazał, że "ani mój ojciec ani ja ani nikt z mojej rodziny nie był ujęty w planie scaleniowym", oznacza to, że decyzja z [...] listopada 1978 r. kwestionowana była pod kątem rozstrzygnięcia, w którym organ rozporządził niezgodnie z przepisami prawa nieruchomością poprzednika prawnego Skarżącego, to jest nieruchomością cudzą, niestanowiącą przedmiotu postępowania scaleniowego.
Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że w piśmie z [...] czerwca 2020 r. Skarżący powołał się na nowe okoliczności w sprawie, które w jego ocenie ujawniły się w piśmie Starosty z [...] stycznia 2020 r. Następnie w piśmie z [...] sierpnia 2020 r. skierowanym do Starosty (któremu Wojewoda przekazał sprawę do rozpoznania jako organowi właściwemu) Skarżący wskazał, że wnosi o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 k.p.a. W zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji Skarżący nie kwestionował, by organ wadliwe zrozumiał treść jego żądania zawartego w piśmie z [...] czerwca 2020 r. W skardze do Sądu pierwszej instancji Skarżący kwestionował przyjęcie przez Wojewodę, że jego wniosek złożony został z przekroczeniem 30 dni licząc od daty uzyskania wiadomości o decyzji. Również z pisma procesowego z [...] kwietnia 2021 r. (karta 84 i nast. akt sądowych) wynika, że Skarżący zarzuca organowi wadliwe przyjęcie, że uchybił terminowi do wniesienia wniosku.
Sąd kasacyjny dostrzega, że Skarżący nie był ani w toku postępowania administracyjnego ani w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji reprezentowany przez fachowego pełnomocnika. Dostrzega również, że jak wskazywał sam Skarżący w piśmie procesowym z [...] kwietnia 2021 r. "działka ta (całkiem niewielka) należała do mojego ojca i została w sposób niezgodny z porządkiem prawnym jemu zabrana... na ten fakt stale zwracam uwagę wnosząc pisma procesowe do Sądów czy do Organów Samorządowych." (karta 89 akt sądowych). Z pisma tego wynika również że pomiędzy organami a Skarżącym trwa wieloletni spór dotyczący działki (karta 94-95 akt sądowych).
Powstaje zatem pytanie, czy zakwalifikowanie przez organ wniosku Skarżącego z [...] czerwca 2020 r. w związku z kierowanymi następnie przez niego pismami, w tym pismem z [...] sierpnia 2020 r. za wniosek o wznowienie postępowania uznać można za naruszenie wynikającej z art. 9 k.p.a. zasady informowania stron.
Zgodnie z przywołanym artykułem organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Sądowi kasacyjnemu z urzędu znana jest treść prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z 27 listopada 2019 r. IV SA/Po 556/19. Z wyroku tego wynika, że Skarżący co najmniej od 2018 r. podejmuje działania mające na celu doprowadzenie do odzyskania prawa własności działki nr [...], początkowo w ramach wznowienia znaków granicznych, następnie w ramach postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Po wydaniu wyroku z 27 listopada 2019 r. Skarżący nadal prowadził z organami korespondencję dotyczącą jego nieruchomości, w ramach której organy starały się przedstawić mu stosowne wyjaśnienia. Pisma kierowane przez organy do Skarżącego doprowadziły do złożenia przez niego dwóch skarg o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem z 27 listopada 2019 r., które odrzucone zostały prawomocnymi postanowieniem z 25 lutego 2020 r. IV SA/Po 167/20 oraz z 21 lipca 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 308/20 (skarga kasacyjna od tego postanowienia została oddalona postanowieniem NSA z 9 lutego 2021r. I OSK 2815/20). Równolegle ze złożonymi wnioskami o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego Skarżący złożył wniosek z [...] czerwca 2020 r. uznany przez organy za wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego.
Powyższe okoliczności faktyczne wskazują, że organy dokonały prawidłowej oceny treści pisma Skarżącego z [...] czerwca 2020 r. i nie naruszyły wynikającej z art. 9 k.p.a. zasady informowania stron.
Sąd kasacyjny podkreśla, że organy administracji rozpoznały wniosek Skarżącego z [...] czerwca 2020 r. jako oparty na dwóch podstawach, to jest podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Oznacza to, że organy analizowały pisma Skarżącego składane w toku postępowania i dążyły do jak najpełniejszej ich wykładni, uwzględniającej podnoszone przez niego zarzuty i argumenty.
Sąd kasacyjny wyjaśnia dodatkowo, że sam fakt skierowania pisma z [...] czerwca 2020 r. do Wojewody w sytuacji, w której organem właściwym do rozpoznania wniosku o wznowienie był Starosta nie mógł przesądzić o uznaniu tego pisma za wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Jak wynika zarówno z treści pisma z [...] czerwca 2020 r. jak i z akt sprawy, Skarżący prowadził po wydaniu wyroku z 27 listopada 2019 r. korespondencję z organami i z sądem, odpowiadając na kierowane do niego pisma. Pismo z [...] czerwca 2020 r. stanowiło (na co zresztą zwrócono uwagę w skardze kasacyjnej) ustosunkowanie się Skarżącego do jednego z pism Wojewody.
Zarzut objęty punktem 2 petitum skargi kasacyjnej również uznać należy za niezasadny. Skarżący zarzucił w nim Sądowi pierwszej instancji niedostrzeżenie, że postanowienie pierwszoinstancyjne wydane zostało przez organ niewłaściwy. W ocenie Skarżącego skoro żądanie wznowienia postępowania dotyczyło decyzji wydanej przez Wojewodę P., to zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. winno zostać rozpoznane przez Wojewodę a nie przez Starostę.
Odnosząc się do tego zarzutu Sąd kasacyjny wyjaśnia, że w odniesieniu do instytucji wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną kodeks postępowania administracyjnego przyjmuje, że organem właściwym w sprawie wznowienia jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, jeżeli zaś przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w art. 150 § 1 k.p.a., o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia (art. 150 § 2 k.p.a.). Postępowanie wznowieniowe zmierza do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją zawierającą wady formalne. Uwzględniając charakter postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego w orzecznictwie przyjęto stanowisko, w świetle którego zmiana przepisów o właściwości rzeczowej po wydaniu decyzji ostatecznej powoduje przeniesienie kompetencji w zakresie wydania rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 150 § 1 w związku z art. 149 k.p.a. na nowy organ, który uzyskał swe uprawnienia wskutek zmiany przepisów (por. wyrok NSA z 8 listopada 2007 r., II OSK 1474/06, postanowienie NSA z 8 czerwca 2010 r., I OW 40/10, stanowisko zawarte w uchwale NSA z 17 kwietnia 2012 r. II OPS 1/12, wyrok NSA z 8 grudnia 2020 I OSK 1373/20). Stanowisko powyższe podzielane jest również w doktrynie (por. Komentarz M. Wojtuń [w:] Z. Kmieciak, J. Wegner, M. Wojtuń, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2023, art. 150, P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022, art. 150.). W ostatnim z cytowanych komentarzy wskazano, że "odmienne podejście prowadziłoby do groźby funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji merytorycznych wydanych przez różne organy, w zależności od trybu, w jakim decyzje te by wydano."
W niniejszej sprawie Wojewoda, do którego wpłynęło pismo Skarżącego z [...] czerwca 2020 r. słusznie zatem uznał, że skoro obecnie organem właściwym w sprawie scalenia jest starosta (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów, tekst obowiązujący na datę wydania postanowień obu instancji opublikowany w Dz. U. z 2018, poz. 908), to ten organ będzie właściwy do rozpoznania wniosku o wznowienie, zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a.
W zarzucie objętym punktem 3 petitum skargi kasacyjnej Skarżący powoływał się na wynikające z art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy COVID-19 zawieszenie biegu terminów w spawach administracyjnych i zaniechanie zbadania tej okoliczności.
Zgodnie z przywołanym przez Skarżącego przepisem, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Powstaje zatem pytanie, czy w niniejszej sprawie bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczął się w okresie wskazanym w art. 15zzs ust. 1 ustawy o COVID, to jest w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID.
Stan zagrożenia epidemicznego ogłoszony został na terenie Polski rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. poz. 433 z późn. zm.) od dnia 14 marca 2020 r.
Sąd pierwszej instancji rzeczywiście nie analizował wpływu art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 ustawy COVID 19 na terminowość złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Jak jednak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji uznał on, że Skarżący wiedzę o decyzji objętej wnioskiem o wznowienie posiadał przynajmniej od dnia doręczenia decyzji Wojewody W. z [...] maja 2019 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty C. z [...] marca 2019 r. znak [...] o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w A., gm. S., stanowiącej własność Skarbu Państwa, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] opis użytku "grunty pod rowami" o powierzchni 2,6900 ha, objętej księgą wieczystą nr [...]. W uzasadnieniu tego stanowiska Sąd pierwszej instancji przywołał odpowiednie fragmenty uzasadnienia decyzji Wojewody z [...] maja 2019 r. Oznacza to, że bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z powodu okoliczności, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. rozpoczął się jeszcze przed dniem doręczenia Skarżącemu pisma Starosty z [...] lutego 2020 r. (to jest pisma do którego dołączona była decyzja z [...] listopada 1978 r.) a jednocześnie przed dniem ogłoszenia na terenie kraju stanu zagrożenia epidemicznego. Do terminu tego nie mają zatem zastosowania przepisy ustawy COVID 19 dotyczące biegu terminów w sprawach administracyjnych.
Sąd kasacyjny wyjaśnia również w tym miejscu, że kwestia w jakiej dacie Skarżący powziął wiadomość o nowych okoliczności faktycznych, które w jego ocenie stanowiły informacje zawarte piśmie Starosty z [...] stycznia 2020 r. pozostaje bez związku z kwestią terminowości złożenia wniosku. Jak bowiem wskazał Wojewoda w uzasadnieniu swojego postanowienia, treść pisma Starosty z [...] stycznia 2020 r. nie może zostać uznana za nową istotną okoliczność faktyczną w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo w tym zakresie wskazał, że co do zasady istnienie podstaw do wznowienia postępowania może być przedmiotem postępowania wyjaśniającego prowadzonego dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, oraz że organ administracji nie powinien odmawiać wznowienia postępowania powołując się na niezasadność przytoczonych w żądaniu podstaw do wznowienia. W przypadku pojawienia się wątpliwości co do istnienia podstawy wznowienia wskazanej przez stronę konieczne jest wydanie postanowienia o wznowieniu w celu wyjaśnienia, czy wskazana przez stronę podstawa występuje. Prawidłowo Sąd administracyjny wskazał jednak, że w orzecznictwie przyjmuje się również, że nie można wykluczyć, iż wniosek o wznowienie postępowania zostanie załatwiony negatywnie przez odmowę wszczęcia tego trybu nadzwyczajnego ze względu na brak powołania się na istniejącą przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., o ile brak ten jest oczywisty, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.
W punkcie 4 petitum skargi kasacyjnej Skarżący podnosił, że jak wynika z pisma z [...] czerwca 2020 r. przyczyną jego złożenia były informacje zawarte w piśmie Wojewody z [...] czerwca 2020 r., co oznacza, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został zachowany.
Odnosząc się do tego zarzutu Sąd kasacyjny wyjaśnia, że przyjęcie, iż Skarżący dowiedział się o podstawie wznowienia postępowania [...] czerwca 2020 r. wymagałoby zakwestionowania ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd pierwszej instancji za podstawę orzekania, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono. Dodatkowo wyjaśnić należy, że w piśmie z [...] czerwca 2020 r. Skarżący powołał się na uzyskanie [...] czerwca 2020 r. informacji zawartej w piśmie podpisanym z upoważnienia Wojewody przez M. W. W piśmie tym, datowanym na [...] czerwca 2020 r., organ wyjaśniał Skarżącemu w nawiązaniu do jego pisma z [...] marca 2020 r., że w sprawa, w której Wojewoda wydał decyzję z [...] maja 2019 r., w wyniku złożenia przez Skarżącego skargi do WSA w Poznaniu została rozstrzygnięta wyrokiem WSA w Poznaniu z 27 listopada 2019 r. IV SA/Po 556/19. Organ wyjaśniał również, że od tego wyroku nie przysługuje skarga do organu jak również, że nie wynika, by w sprawie by ujawniły się nowe okoliczności faktyczne.
Jak już wcześniej wskazywano, Skarżący co najmniej od daty wydania wyroku z 27 listopada 2019 r. prowadził z organami korespondencję dotyczącą jego znaczenia dla żądania zwrotu nieruchomości. Pismo z [...] czerwca 2020 r. stanowiło kolejną odpowiedź jaką Skarżący wystosował do organu, która potraktowana została jako wniosek o wznowienie postępowania. Takiemu potraktowaniu pisma z [...] czerwca 2020 r. Skarżący nie oponował do daty wniesienia przez jego pełnomocnika skargi kasacyjnej.
Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, stąd też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy (art. 250 § 1 p.p.s.a.), gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach w art. 254 § 1 i art. 258-261 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI