I OSK 937/13

Naczelny Sąd Administracyjny2014-12-30
NSAnieruchomościWysokansa
grunty warszawskiedekret z 1945 r.użytkowanie wieczystetermin zawityobjęcie w posiadanienastępstwo prawnepostępowanie administracyjneskarżący kasacyjnyNSA

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości warszawskich, uznając wnioski za spóźnione z powodu przekroczenia terminu wynikającego z dekretu z 1945 r.

Sprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości w Warszawie, objętych dekretem z 1945 r. Sądy administracyjne obu instancji uznały wnioski skarżącej za spóźnione, ponieważ pierwotny właściciel nie złożył ich w terminie 6 miesięcy od daty objęcia nieruchomości przez gminę w posiadanie, co nastąpiło w 1948 r. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że decyzja o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do jednej z działek była prawomocna, a druga działka również została skutecznie objęta w posiadanie przez gminę w terminie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną I.I. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonych w Warszawie. Sprawa dotyczyła nieruchomości objętych dekretem z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Organy administracji odmówiły ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, wskazując, że pierwotny właściciel nie złożył wniosku w terminie określonym w art. 7 ust. 2 dekretu, a późniejsze wnioski skarżącej (następczyni prawnej) również były spóźnione. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. NSA w wyroku z 30 grudnia 2014 r. oddalił skargę kasacyjną. Sąd kasacyjny wskazał, że w odniesieniu do jednej z działek (nr [...]) postępowanie zostało prawomocnie zakończone wcześniejszą decyzją, co uniemożliwia ponowne rozpatrzenie sprawy. W odniesieniu do drugiej działki (nr [...]) NSA potwierdził, że została ona skutecznie objęta w posiadanie przez gminę w dniu 25 listopada 1948 r., co oznaczało rozpoczęcie biegu 6-miesięcznego terminu na złożenie wniosku przez dotychczasowego właściciela. Sąd odrzucił argumentację skarżącej dotyczącą rzekomego braku uprawnień Wiceprezydenta do podpisania ogłoszenia o objęciu gruntów, uznając uchwałę Rady Miasta z 2006 r. za prawnie irrelewantną w tej kwestii. W konsekwencji NSA uznał, że wnioski skarżącej były spóźnione i oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wnioski złożone po upływie terminu zawitego, wynikającego z przepisów prawa materialnego, nie mogą być uwzględnione.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że termin do złożenia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, wynikający z dekretu z 1945 r. i jego przepisów wykonawczych, jest terminem zawitym. Skoro nieruchomość została skutecznie objęta w posiadanie przez gminę w 1948 r., termin 6 miesięcy na złożenie wniosku upłynął w 1949 r., a późniejsze wnioski były spóźnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

Dekret warszawski art. 7 § ust. 1 i 2

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy

Określa termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę. Termin ten jest zawity i nie podlega przywróceniu.

Pomocnicze

Dekret warszawski art. 1

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m. st. Warszawy art. 4

Rozporządzenie Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m. st. Warszawy § § 8 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy § § 3

Uchwała nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze m.st. Warszawy w wieczyste użytkowanie art. § 3 ust. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioski o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego zostały złożone po upływie terminu zawitego wynikającego z dekretu z 1945 r. Nieruchomość została skutecznie objęta w posiadanie przez gminę w terminie określonym przepisami. Sprawa dotycząca jednej z działek została już prawomocnie rozstrzygnięta.

Odrzucone argumenty

Podważenie skuteczności prawnej ogłoszenia o objęciu gruntów w posiadanie przez gminę z powodu rzekomego braku uprawnień Wiceprezydenta do jego podpisania. Nieruchomość nie została indywidualnie określona w ogłoszeniu o przejęciu gruntów.

Godne uwagi sformułowania

termin dekretowy jest bowiem terminem zawitym wynikającym z przepisów prawa materialnego, a tym samym nie podlega przywróceniu nie istnieje bowiem przedmiot postępowania z uwagi na istnienie ostatecznego rozstrzygnięcia objęcie nieruchomości w posiadanie przez gminę [...] ma kluczowe znaczenie dla oceny zasadności roszczeń spadkobierców właścicieli dekretowych Uchwała ta jest więc prawnie irrelewantna w przedmiotowej sprawie.

Skład orzekający

Marek Stojanowski

przewodniczący

Jan Paweł Tarno

sędzia

Marian Wolanin

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dekretu z 1945 r. dotyczących ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na gruntach warszawskich, w szczególności kwestia terminów, skuteczności objęcia w posiadanie przez gminę oraz znaczenia późniejszych uchwał rady miasta."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej gruntów warszawskich objętych dekretem z 1945 r. i późniejszymi przepisami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy historycznych przepisów dekretowych i ich zastosowania do współczesnych roszczeń, co może być ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.

Czy dekret z 1945 roku nadal blokuje prawo do własności? NSA rozstrzyga spór o grunty warszawskie.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I OSK 937/13 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-04-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Paweł Tarno
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Marian Wolanin /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Grunty warszawskie
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1420/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-11-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
art. 7 ust. 1 i 2
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
Dz.U. 2012 poz 270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia WSA del. Marian Wolanin (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Kozub-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I.I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1420/11 w sprawie ze skargi I.I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1420/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I.I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, że decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., Nr [...], po rozpatrzeniu wniosku I.I. z dnia 23 października 2006 r., ponowionego wnioskami z dnia 15 września 2008 r. oraz z dnia 3 grudnia 2010 r. o oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w W. ozn. hip. "[...]" parcela nr [...] o pow. 760,2 m² oraz nr [...] o pow. 759 m², Prezydent [...] odmówił I.I., A.B., M.B., H.M. i W.P. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowych nieruchomości.
W decyzji stwierdzono, że nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279). Z dniem 21 listopada 1945 r. tj. z dniem wejścia w życie dekretu, nieruchomości warszawskie, na podstawie art. 1 dekretu, przeszły na własność gminy [...]. Dotychczasowy właściciel przedmiotowej nieruchomości – K.B. – nie złożył wniosku w trybie art. 7 ust. 1 i 2 powołanego dekretu. Dopiero w dniu 30 lipca 1965 r. złożył wniosek w trybie § 3 ust. 1 uchwały nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze m.st. Warszawy w wieczyste użytkowanie. Wniosek K.B. został rozpoznany decyzją Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] z dnia [...] maja 1966 r., Nr [...], mocą której odmówiono oddania w użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości. Prezydent [...] wskazał, że powyższa decyzja pozostaje w obrocie prawnym, co wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2001 r., sygn. akt I SA 1951/99, I SA 1955/99 i I SAB 69/00, znajdującego się w aktach sprawy. W tym stanie rzeczy organ pierwszej instancji uznał, że wnioski I.I. (następczyni prawnej K/B.) z dnia 23 października 2006 r., ponowione 15 września 2008 r. oraz 3 grudnia 2010 r., zostały złożone z przekroczeniem terminu określonego w art. 7 ust. 2 dekretu, a w konsekwencji nie są możliwe do uwzględnienia. Termin dekretowy jest bowiem terminem zawitym wynikającym z przepisów prawa materialnego, a tym samym nie podlega przywróceniu.
Od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie złożyła I.I. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...] uchyliło decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], w części odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości parcela nr [...] o pow. 760,2 m² i w tym zakresie umorzyło postępowanie pierwszej instancji; w pozostałym natomiast zakresie (co do parceli nr [...] ) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że Prezydent [...] pominął przy orzekaniu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2001 r., sygn. akt I SA 1944/99, oddalający skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 1999 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 1999 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 7 ust.1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1946 r. o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do działki nr [...]. W wyroku tym Sąd stwierdził, że K.B. (poprzednik prawny I.I.) nie złożył wniosku w terminie określonym w art. 7 ust. 2 dekretu oraz, że przedmiotowa nieruchomość została skutecznie objęta w posiadanie w dniu 25 listopada 1948 r., a w związku z tym wniosek I.I. z dnia 21 września 1998 r. o oddanie w użytkowanie wieczyste działki nr [...] jest "oczywiście spóźniony, tym samym zaś bezskuteczny". Oznacza to, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja rozstrzygająca wniosek złożony przez I.I. w odniesieniu do działki nr [...] w trybie art. 7 dekretu – dlatego decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2011 r. - w części dotyczącej działki nr [...] - została wydana w tej samej sprawie, która została już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Fakt, że skarżąca kilkakrotnie składała wnioski powołując się na przepisy dekretu nie oznacza, że każdy z tych wniosków dotyczy innej sprawy administracyjnej. Wnioski wymienione w decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. dotyczyły tej samej nieruchomości i każdorazowo odwoływały się do art. 7 dekretu. Wniosek złożony w trybie art. 7 dekretu do nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] został już rozstrzygnięty ostateczną i prawomocną decyzją z dnia [...] lipca 1999 r., Nr [...], a zatem kolejne wnioski składane przez skarżącą w odniesieniu do tej samej działki, z powołaniem się na art. 7 dekretu, dotyczyły tej samej sprawy w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie prowadzone w sprawie zakończonej wcześniejszą ostateczną decyzją jest bezprzedmiotowe i winno zostać umorzone zgodnie z art. 105 § 1 kpa. Zasadnie natomiast – w ocenie organu odwoławczego - Prezydent [...] rozpoznał wnioski dekretowe skarżącej złożone co do działki nr [...]. W postępowaniu administracyjnym zostało bowiem wyjaśnione, że w powołanym wyżej wyroku z dnia 12 października 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, że doszło do skutecznego objęcia w posiadanie przedmiotowej nieruchomości w dniu 25 listopada 1948 r., wówczas też rozpoczął bieg nieprzywracalny, 6-miesięczny termin na złożenie przez dotychczasowego właściciela wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Nie budzi zatem wątpliwości, że wnioski skarżącej z 2006 r., 2008 r. i 2010 r. są spóźnione. Prawidłowo zatem orzeczono o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego do działki nr [...] w trybie art. 7 dekretu, ze względu na przekroczenie terminu do złożenia wniosku dekretowego.
Oddalając skargę I.I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że materiał dokumentacyjny sprawy wskazuje jednoznacznie na istnienie w obrocie prawnym rozstrzygnięcia Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 1994, Nr [...] wydanego na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1946 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, co do parceli nr [...] o pow. 760,2 m², położonej w W., ozn. hip. "[...]". Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 1999 r., Nr [...]. Następnie decyzja Kolegium była przedmiotem kontroli dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 12 października 2001 r., sygn. akt I SA 1944/99, oddalił skargę I.I. Stan taki niewątpliwie oznacza przeszkodę we wszczęciu i prowadzeniu postępowania administracyjnego z wniosku I.I. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego – na podstawie przepisu art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1946 r. - w odniesieniu do parceli nr [...]. Słusznie więc organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił w części decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., Nr [...], w części dotyczącej parceli nr [...] o pow. 760,2 m² i w tym zakresie na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie pierwszej instancji. W tej części nie istnieje bowiem przedmiot postępowania z uwagi na istnienie ostatecznego rozstrzygnięcia Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 1994 r.
Odnośnie wniosku I.I. dotyczącego działki nr [...] Sąd stwierdził, że oceny co do zachowania terminu wynikającego z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1946 r. organy dokonały w warunkach wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych. Kolegium powołało wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2001 r., sygn. akt I SA 1944/99, w którym przesądzono, kiedy nastąpiło formalne objęcie przedmiotowej nieruchomości w posiadanie przez gminę [...]. Wprawdzie wyrok ten dotyczył parceli nr [...], jednakże zważywszy na położenie obu tych parceli przy ul. [...], stwierdzić należy, że ma on znaczenie także w niniejszej sprawie. Objęcie nieruchomości w posiadanie przez gminę [...] ma kluczowe znaczenie dla oceny zasadności roszczeń spadkobierców właścicieli dekretowych. Przewidziany przez dekret 6-miesięczny termin do zgłoszenia wniosku, w myśl art. 7 ust. 1 dekretu, rozpoczynał swój bieg od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę. Tryb i zasady na jakich następowało to objęcie regulowały natomiast, wydane na podstawie art. 4 dekretu, dwa rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 16, poz. 112) oraz z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 6, poz. 43). W świetle uregulowań zawartych w tych rozporządzeniach skutek prawny w postaci objęcia gruntów przez gminę w posiadanie, następował z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego [...], w którym zostało zamieszczone stosowne ogłoszenie. I tak zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. grunt uważa się za objęty przez gminę Warszawę w posiadanie z dniem dokonania przez Zarząd Miejski w organie urzędowym ogłoszenia o sporządzonym protokole oględzin. Podobnie stanowił § 3 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r., w myśl którego obejmowanie gruntów w posiadanie przez gminę [...] następuje w drodze ogłoszeń Zarządu Miejskiego [...] podanych do publicznej wiadomości przez ich zamieszczenie w organie urzędowym Zarządu. Z przytoczonych regulacji wynika więc, że dla oceny, czy byli właściciele nieruchomości zachowali uprawnienia dekretowe, istotne znaczenie ma to, czy określone podmioty złożyły w terminie wniosek o przyznanie im prawa wieczystej dzierżawy (własności czasowej, użytkowania wieczystego). Przepisy dekretu nie przyznawały bowiem dotychczasowym właścicielom uprawnień do gruntu z mocy prawa, ani nie przewidywały możliwości realizacji takich uprawnień z urzędu. Skoro, więc dekret określał termin do składania wniosków dekretowych, to nie może ulegać wątpliwości, że w każdym przypadku niezbędne jest także wykazanie, że termin do zgłoszenia żądania odnoszącego się do konkretnej nieruchomości upłynął. To z kolei wymaga zbadania, czy gmina [...] przejęła konkretną nieruchomość w swe posiadanie, a tym samym czy nieruchomość tę objęto stosownym ogłoszeniem i kiedy został wydany Dziennik Urzędowy Zarządu Miejskiego [...], w którym takie obwieszczenie zostało umieszczone. Objęcia w posiadanie gruntu, w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu, nie można bowiem domniemywać.
Objęcie parceli nr [...] przez gminę [...] nastąpiło w dniu 25 listopada 1948 r., (analogicznie jak parceli nr [...], co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 października 2001 r.), tj. w dniu wydania Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...], Nr [...]. Z wnioskiem o ustanowienie prawa własności czasowej należało więc wystąpić w terminie 6 miesięcy, od dnia 25 listopada 1948 r. Oznacza to, że termin ten upłynął w dniu 25 maja 1949 r. Słusznie więc organy administracji uznały, że zarówno wniosek K.B., jak i wnioski I.I. zostały złożone z przekroczeniem terminu dekretowego.
Skarżąca kwestionuje formalne objęcie przez gminę [...] w posiadanie zarówno parceli nr [...] jak i parceli nr [...], powołując się na Uchwałę Rady [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., Nr [...], w której postawiono hipotezę, że "wszelkie działania instytucji państwowych wobec omawianej nieruchomości były pozbawione podstawy prawnej, gdyż ówczesny Wiceprezydent nie miał upoważnień Prezydenta do podpisywania dokumentów urzędowych Zarządu Miejskiego". Powyższa Uchwała Rady Miasta z dnia [...] czerwca 2006 r. – w ocenie Sądu - w żadnej mierze nie eliminuje z obrotu prawnego Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] z dnia [...] listopada 1948 r., Nr [...], a tym samym tekstu w nim ogłoszonego, który wywarł określony skutek prawny. Uchwała ta jest więc prawnie irrelewantna w przedmiotowej sprawie.
W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1420/11 I.I. zarzuciła niewłaściwą interpretację art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy polegającą na:
- uznaniu, że datą objęcia parceli nr [...] i [...] było nie spełniające wymogów prawnych podpisane przez Wiceprezydenta, [...] mgr St. S., nie posiadającego do dokonania takiego ogłoszenia upoważnień Prezydenta [...] , ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego Miasta Stołecznego [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 1948 r. o objęciu tych gruntów,
- uznaniu, że objęcie w posiadanie Gminy [...] działki nr [...] nastąpiło z datą wydania Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego w [...] w dniu [...] listopada 1948 r. pomimo, że nieruchomość ta nie została wymieniona w ogłoszeniu o objęciu gruntów przejętych na rzecz Gminy [...] na podstawie dekretu,
- naruszenie art. 174 pkt 2 w zw. z art. 133 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) mające istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na wydaniu wyroku na podstawie ustaleń faktycznych sprzecznych z materiałem dowodowym i nie rozważeniu faktu, że podpisane przez Wiceprezydenta [...] mgr St. S. działającego bez stosownych pełnomocnictw Prezydenta [...] ogłoszenie o objęciu gruntów przez Gminę [...] nie może rodzić skutków prawnych w postaci ich objęcia w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu i nie może skutkować rozpoczęcia 6 miesięcznego terminu do złożenia wniosku o przyznanie na tym gruncie dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystego użytkowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że wyrok Sądu nie jest zasadny bowiem oczywistym jest fakt, że nie doszło do określonego w art. 7 ust. 1 dekretu objęcia we władanie przez Gminę [...] działek nr [...] i [...], a tym samym wynikający z tego faktu termin 6-miesięczny do złożenia wniosku o przyznanie dotychczasowemu właścicielowi K.B. wieczystego użytkowania nie rozpoczął biegu. Kwestię tę wyczerpująco uzasadnia m.in. uchwała nr [...] Rady [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., w której uzasadnieniu podano, że działki nr [...] i [...] zostały wykazane w ogłoszeniu o objęciu gruntów w posiadanie przez Gminę [...] z dnia [...].11.1948 r. podpisanym przez Wiceprezydenta [...] mgr St. S. ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym nr [...] z [...] listopada 1948 r. Jednakże nie posiadał on uprawnień do składania oświadczeń woli dotyczących objęcia gruntów przez Gminę. Uprawnieniami takimi dysponował jednoosobowo Prezydent [...], który nie skorzystał z uprawnień i nie udzielił Wiceprezydentowi mgr. St. S. upoważnienia do złożenia oświadczenia o objęciu działek nr [...] i [...] przez Gminę [...]. W tej sytuacji wszelkie działania władz miejskich i instytucji państwowych wobec tych nieruchomości jako przejętych przez Gminę [...] na podstawie dekretu były pozbawione podstawy prawnej. W konsekwencji takiej sytuacji działki nr [...] i [...] nie zostały prawnie przejęte przez Gminę [...] , a wszelkie dalsze działania instytucji państwowych i samorządowych nie mogły rodzić dla K.B. i I.I. negatywnych skutków prawnych. Podobnych opinii w sprawie występuje wiele, w tym również wyrażanych we wnioskach kontroli wewnętrznych Zarządu [...] jak również w protokole Najwyższej Izby Kontroli. W tej sytuacji Sąd powinien się odnieść do zarzutu skarżącej, że Gmina [...] nie objęła działek [...] i [...]. Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowania gruntów na obszarze m.st. Warszawy jest bezwzględnie egzekwowany w stosunku do obywateli. Z podobną konsekwencją powinny być respektowane prawa obywateli w sytuacji, gdy ogłoszenie o przejęciu gruntów objętych dekretem zostało złożone przez osobę nie upoważnioną do tego i nie może powodować określonych w art. 7 ust. 1 dekretu skutków prawnych dla K.B. i jego następców prawnych. Nadto w odniesieniu do działki nr [...] zachodzi kolejna wątpliwość stosowania wobec niej postanowień dekretu, podniesiona w decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., że nie została ona indywidualnie określona w ogłoszeniu o przejęciu gruntów warszawskich objętych dekretem przez Gminę [...] i zachodzi jedynie domniemanie, że fakt taki miał miejsce.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna, nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa) z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.
Zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. w odniesieniu do rozstrzygnięcia dotyczącego działki gruntu nr [...] nie ma żadnego znaczenia prawnego. W zaskarżonym wyroku w odniesieniu do tej działki gruntu Sąd nie rozważał bowiem materialnoprawnych podstaw zastosowania powołanego art. 7 ust. 1, lecz uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie organu odwoławczego o umorzeniu postępowania administracyjnego w tej części ze względu na jej uprzednie prawomocne rozstrzygnięcie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 1999 r., ocenioną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2001 r., sygn. akt I SA 1944/99, jako prawidłową. Nie można zatem ponownie prowadzić postępowania administracyjnego na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. w odniesieniu do działki gruntu nr [...] , skoro sprawa ta została już prawomocnie rozstrzygnięta i osądzona.
W odniesieniu natomiast do działki gruntu nr [...] ocena Sądu pierwszej instancji jest prawidłowa. W obwieszczeniu zamieszczonym w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego Nr [...] z dnia [...] listopada 1948 r. o objęciu gruntów w posiadanie przez Gminę [...] wskazano, że przedmiotem objęcia są grunty położone w obrębie Warszawy ograniczone zachodnim brzegiem Wisły oraz południową i zachodnią granicą miasta, a nie objęte dotychczas w posiadanie Gminy [...]. W tak określonym obszarze położona jest działka gruntu nr [...] , co do której Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnie uznał w wyroku z dnia 12 października 2001 r., sygn. akt I SA 1944/99, że działka ta została objęta tym obwieszczeniem, a tym samym została skutecznie objęta w posiadanie przez Gminę [...]. Działka gruntu nr [...] położona jest w tym samym obszarze położenia działki gruntu nr [...], dlatego prawidłowo Sąd pierwszej instancji przyjął, że również działka gruntu nr [...] jest objęta skutkami prawnymi powołanego wyżej obwieszczenia z dnia [...] listopada 1948 r.
Okoliczność braku uprawnień Wiceprezydenta [...] do podpisania ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego Miasta Stołecznego Warszawy Nr [...] z dnia [...] listopada 1948 r. o objęciu gruntów w posiadanie gminy m.st. Warszawy, wynikająca z uchwały Rady m.st. Warszawy Nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ uchwała ta nie ma normatywnego znaczenia dla bytu prawnego powołanego Dziennika Urzędowego Nr [...] z dnia [...] listopada 1948 r. Przepisy obowiązującego prawa nie dopuszczają bowiem możliwości podważenia prawnej skuteczności obwieszczeń zamieszczonych w powołanym dzienniku urzędowym, współcześnie podjętą uchwałą Rady [...], dlatego uchwała ta, pozostając poza kontrolą legalności w niniejszym postępowaniu, nie stanowi prawnie określonego przeciwdowodu wobec obwieszczenia zawartego w powołanym Dzienniku Urzędowym Nr [...] z dnia [...] listopada 1948 r.
W związku z powyższym, na podstawie art. 184 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku.
Do orzekania zaś w przedmiocie wynagrodzenia na rzecz adwokata wyznaczonego w ramach przyznania skarżącej kasacyjnie prawa pomocy właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postępowaniu określonym w art. 258 – art. 261 ppsa.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę