I OSK 936/06Brak interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności uwłaszczenia
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezydenta Miasta od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Infrastruktury. Decyzja Ministra utrzymywała w mocy własną decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z 1994 r. dotyczącej uwłaszczenia PP Uzdrowisko określonymi działkami gruntu. Prezydent Miasta twierdził, że działki te stanowiły drogi gminne, co na mocy przepisów przejściowych (art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracji publicznej) powinno skutkować nabyciem przez gminę prawa własności. Wskazywał również na naruszenie art. 2a ustawy o drogach publicznych oraz art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. (niewykonalność decyzji). NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że Prezydent Miasta nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. do żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Podkreślono, że działki te stanowiły własność Skarbu Państwa, a nie gminy, co wykluczało zastosowanie art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracji publicznej w zakresie nabycia własności przez jednostkę samorządu terytorialnego. Również art. 2a ustawy o drogach publicznych nie spowodował zmian własnościowych. Sąd stwierdził, że zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. był chybiony, gdyż przepis ten dotyczy oceny przesłanek nieważności w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, a nie w postępowaniu o odmowę wszczęcia takiego postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie kręgu podmiotów uprawnionych do żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, zwłaszcza w kontekście własności nieruchomości stanowiących drogi publiczne i własności Skarbu Państwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem i statusem dróg publicznych w określonym okresie. Interpretacja przepisów przejściowych może być odmienna w innych kontekstach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Prezydent Miasta, jako jednostka samorządu terytorialnego, posiada interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej dotyczącej działek, które uważa za drogi gminne, mimo że stanowią one własność Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Prezydent Miasta nie posiada interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, ponieważ działki te stanowią własność Skarbu Państwa, a nie gminy, co wyklucza możliwość nabycia ich własności przez gminę na podstawie przepisów przejściowych lub ustawy o drogach publicznych.
Uzasadnienie
NSA uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, gdyż Prezydent Miasta nie wykazał interesu prawnego. Działki stanowią własność Skarbu Państwa, a nie gminy, co uniemożliwia zastosowanie przepisów dotyczących nabycia własności dróg gminnych przez jednostki samorządu terytorialnego.
Czy przepis art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną może stanowić podstawę do nabycia przez gminę własności nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, które były zajęte pod drogi publiczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracji publicznej nie może mieć zastosowania do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, które nie mogły stać się z mocy prawa własnością jednostki samorządu terytorialnego.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracji publicznej dotyczy nieruchomości, które w dniu 31 grudnia 1998 r. były zajęte pod drogi publiczne, ale nie stanowiły własności Skarbu Państwa ani jednostek samorządu terytorialnego. Ponieważ przedmiotowe działki stanowiły własność Skarbu Państwa, przepis ten nie mógł być podstawą do nabycia ich własności przez gminę.
Czy zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. (niewykonalność decyzji) może być skutecznie podniesiony w sprawie dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. jest chybiony w sprawie dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, ponieważ ocena przesłanek nieważności następuje w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności, a nie w postępowaniu o jego wszczęcie.
Uzasadnienie
NSA uznał, że Sąd pierwszej instancji nie stosował art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ sprawa dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, a nie oceny przesłanek nieważności w ramach takiego postępowania. Ocena legalności decyzji w kontekście przesłanek z art. 157 § 2 k.p.a. była prawidłowa.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.d.p. art. 2a § ust. 2
Ustawa z dnia 27 marca 1985 r. o drogach publicznych
Przepis wszedł w życie 1 stycznia 1999 r. i nie spowodował zmian własnościowych co do przedmiotowej nieruchomości, która nadal stanowi własność Skarbu Państwa.
u.p.r.a.p. art. 73 § ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Nie miał zastosowania, ponieważ dotyczy nieruchomości, które w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęte były pod drogi publiczne, ale nie stanowiły własności Skarbu Państwa ani jednostek samorządu terytorialnego. Przedmiotowe działki stanowiły własność Skarbu Państwa.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Nie miał zastosowania, gdyż sprawa dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, a nie oceny przesłanek nieważności w ramach takiego postępowania.
k.p.a. art. 157 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa oceny legalności decyzji w kontekście odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony i interesu prawnego.
u.d.p. art. 22 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 23 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 marca 1985 r. o drogach publicznych
Ustawa z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw art. 1 § pkt 28 lit. f
Ustawa z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw art. 19 § ust. 2 pkt 4
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prezydent Miasta nie wykazał interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, gdyż działki stanowią własność Skarbu Państwa, a nie gminy. • Przepis art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracji publicznej nie ma zastosowania do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa. • Przepis art. 2a ustawy o drogach publicznych nie spowodował zmian własnościowych co do przedmiotowej nieruchomości. • Zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. jest chybiony w sprawie dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.
Odrzucone argumenty
Działki stanowiły drogi gminne, co na mocy przepisów przejściowych powinno skutkować nabyciem przez gminę prawa własności. • Naruszenie art. 2a ustawy o drogach publicznych poprzez niezastosowanie tego przepisu i pominięcie kwestii prawa własności. • Naruszenie art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez jego nieuwzględnienie. • Naruszenie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności, iż decyzja Wojewody była niewykonalna w dniu 5 grudnia 1990 r., a niewykonalność miała charakter trwały. • Naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżący nie był stroną postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Prezydent Miasta nie jest legitymowany do skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji. • Przedmiotowe działki gruntu stanowiły, co jest bezsporne, własność Skarbu Państwa, a więc nie mogły stać się z mocy prawa własnością skarżącego. • Natomiast w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej, tj. nabycia przez PP Uzdrowisko [...] prawa użytkowanie wieczystego spornych działek, nie może być prowadzony skutecznie spór o prawo własności. • Niniejsza sprawa dotyczy odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, a więc Sąd dokonywał oceny legalności decyzji w kontekście przesłanek z art. 157 § 2 k.p.a.
Skład orzekający
Izabella Kulig-Maciszewska
przewodniczący-sprawozdawca
Elżbieta Stebnicka
członek
Mirosława Włodarczak - Siuda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, zwłaszcza w kontekście własności nieruchomości stanowiących drogi publiczne i własności Skarbu Państwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem i statusem dróg publicznych w określonym okresie. Interpretacja przepisów przejściowych może być odmienna w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii własnościowych związanych z drogami publicznymi i uwłaszczeniem, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.
“Czy gmina zawsze jest właścicielem drogi gminnej? NSA wyjaśnia granice interesu prawnego w sprawach uwłaszczeniowych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.