I OSK 933/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność decyzji organów administracji odmawiających M. M. wymiany prawa jazdy kategorii B i B+E. Sąd uznał, że wymiana prawa jazdy jest czynnością materialno-techniczną, która nie pozwala na weryfikację uprawnień nabytych wcześniej decyzją ostateczną. Organ administracji odmówił wymiany, powołując się na brak potwierdzenia w aktach ewidencyjnych posiadania uprawnień do kategorii B, mimo że skarżący posiadał prawo jazdy od 1973 roku. Sąd I instancji podkreślił, że organ nie może w postępowaniu o wymianę prawa jazdy kwestionować uprawnień wynikających z ostatecznej decyzji o jego wydaniu, chyba że ta decyzja zostałaby wzruszona w odpowiednim trybie. Dodatkowo, sąd wskazał na przepis §196 ust. 3 rozporządzenia z 1968 r., który pozwalał na uzyskanie prawa jazdy kategorii B przy ubieganiu się o kategorię C, jeśli odbyto ćwiczenia w kierowaniu samochodem osobowym, co miało miejsce w przypadku skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podzielając argumentację WSA. NSA podkreślił, że przepisy rozporządzenia dotyczące wymiany prawa jazdy, które wykraczają poza delegację ustawową, nie są przepisami powszechnie obowiązującymi. Ponadto, sądy administracyjne są uprawnione do badania zgodności aktów wykonawczych z Konstytucją, a zmiana lub uchylenie ostatecznej decyzji administracyjnej może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że wymiana dokumentów administracyjnych (np. prawa jazdy) jest czynnością materialno-techniczną, która nie może służyć do merytorycznej weryfikacji uprawnień nabytych decyzją ostateczną. Podkreślenie granic upoważnienia ustawowego dla rozporządzeń wykonawczych.
Dotyczy specyficznej sytuacji wymiany prawa jazdy, ale zasada prawna ma szersze zastosowanie do innych czynności materialno-technicznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w postępowaniu o wymianę prawa jazdy organ administracji może weryfikować uprawnienia do kierowania pojazdami, które zostały nabyte decyzją ostateczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wymiana prawa jazdy jest czynnością materialno-techniczną i nie może służyć do weryfikacji lub cofnięcia uprawnień nabytych decyzją ostateczną, chyba że ta decyzja zostanie wzruszona w odpowiednim trybie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy dotyczące wymiany prawa jazdy nie dają organowi upoważnienia do weryfikacji uprawnień nabytych decyzją ostateczną. Wymiana jest czynnością materialno-techniczną, a kwestionowanie uprawnień wymagałoby wzruszenia pierwotnej decyzji.
Czy osoba ubiegająca się o prawo jazdy kategorii C mogła jednocześnie uzyskać prawo jazdy kategorii B, jeśli odbyła ćwiczenia w kierowaniu samochodem osobowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z §196 ust. 3 rozporządzenia z 1968 r., osoba ubiegająca się o kategorię C mogła otrzymać kategorię B, jeśli odbyła praktykę w kierowaniu samochodem osobowym.
Uzasadnienie
Sąd I instancji wskazał, że akta sprawy zawierały dokumentację potwierdzającą odbycie przez skarżącego doszkolenia w zakresie nauki jazdy samochodem osobowym w ramach kursu kandydatów na zawodowych kierowców, co zgodnie z przywołanym przepisem dawało podstawę do uzyskania prawa jazdy kategorii B.
Czy przepisy rozporządzenia wykonawczego wykraczające poza zakres delegacji ustawowej mogą stanowić podstawę do wydania decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy rozporządzenia wykraczające poza zakres delegacji ustawowej nie są przepisami powszechnie obowiązującymi i nie mogą stanowić podstawy prawnej do wydania decyzji.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że upoważnienie ustawowe dla ministra do wydania rozporządzenia w sprawie wymiany prawa jazdy ograniczało się do określenia warunków, terminów i opłat, a wszelkie inne regulacje w rozporządzeniu były bezprawne.
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1
prd art. 90 § 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
prd art. 97 § 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
prd art. 150 § 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
prd art. 150 § 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
prd art. 100 § 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany prawa jazdy art. 5 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany prawa jazdy art. 5 § 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami art. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami art. 7 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami art. 7 § 1
lit. d) - weryfikacja danych z ewidencją kierowców; lit. a) - odmowa wydania prawa jazdy w przypadku niezgodności danych
Rozporządzenie Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych art. 195 § 2
Rozporządzenie Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych art. 194 § 2
Rozporządzenie Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych art. 196 § 3
k.p.a. art. 16 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wymiana prawa jazdy jest czynnością materialno-techniczną i nie może służyć do weryfikacji uprawnień nabytych decyzją ostateczną. • Przepisy rozporządzenia wykonawczego wykraczające poza zakres delegacji ustawowej nie są przepisami powszechnie obowiązującymi. • Sądy administracyjne są uprawnione do badania zgodności aktów wykonawczych z Konstytucją. • Osoba ubiegająca się o kategorię C mogła jednocześnie uzyskać kategorię B, jeśli odbyła ćwiczenia w kierowaniu samochodem osobowym.
Odrzucone argumenty
Organ administracji miał prawo weryfikować uprawnienia do kierowania pojazdami w postępowaniu o wymianę prawa jazdy, powołując się na §7 ust. 1 pkt 4 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. • Sąd I instancji nie był uprawniony do badania zgodności przepisów rozporządzeń z Konstytucją.
Godne uwagi sformułowania
wymiana prawa jazdy jest czynnością materialno-techniczną • nie jest możliwe w tym postępowaniu weryfikowanie uprawnień kierowcy do kierowania pojazdami • przepisy rozporządzenia wykraczające poza zakres delegacji ustawowej nie są przepisami powszechnie obowiązującymi • sądy administracyjne są uprawnione do badania zgodności podstawowych aktów normatywnych z ustawą i Konstytucją
Skład orzekający
Elżbieta Stebnicka
przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
sprawozdawca
Jan Paweł Tarno
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że wymiana dokumentów administracyjnych (np. prawa jazdy) jest czynnością materialno-techniczną, która nie może służyć do merytorycznej weryfikacji uprawnień nabytych decyzją ostateczną. Podkreślenie granic upoważnienia ustawowego dla rozporządzeń wykonawczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wymiany prawa jazdy, ale zasada prawna ma szersze zastosowanie do innych czynności materialno-technicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego dokumentu jakim jest prawo jazdy i pokazuje, jak organy administracji mogą nadużywać swoich kompetencji, próbując weryfikować uprawnienia w sposób niezgodny z prawem. Wyrok NSA jasno określa granice działań administracji.
“Czy wymiana prawa jazdy może pozbawić Cię uprawnień? NSA wyjaśnia granice działania urzędników.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.