I OSK 931/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-07-03
NSAAdministracyjneWysokansa
opłata adiacenckagospodarka nieruchomościamisamorząd terytorialnyorgan administracjiprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneskarżącySKONSA

NSA oddalił skargę kasacyjną gminy, która próbowała zaskarżyć decyzję SKO, mimo że sama działała jako organ I instancji w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej.

Gmina Kłaj wniosła skargę kasacyjną od postanowienia WSA w Krakowie, które odrzuciło jej skargę na decyzję SKO w sprawie opłaty adiacenckiej. Gmina argumentowała, że nie działała jako organ I instancji, a jedynie wykonywała uchwałę rady gminy. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że organ administracji działający w pierwszej instancji nie ma prawa do zaskarżania rozstrzygnięć organu wyższego stopnia, nawet jeśli wykonuje przepisy powszechnie obowiązujące.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Gminy Kłaj od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które odrzuciło skargę gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie dotyczącą ustalenia opłaty adiacenckiej. WSA odrzucił skargę, wskazując, że gmina, działając jako organ I instancji, nie ma uprawnień do kwestionowania rozstrzygnięcia organu wyższego stopnia. Gmina Kłaj w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, twierdząc, że nie wydawała rozstrzygnięcia, a jedynie wykonywała uchwałę rady gminy. NSA nie podzielił tych argumentów. Sąd podkreślił, że wydawanie rozstrzygnięć administracyjnych jest nierozłącznie związane z wykonywaniem przepisów prawa, a organ gminy, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie może przekształcić się w stronę postępowania i skarżyć decyzji organu wyższego stopnia. NSA powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA oraz doktrynę, potwierdzając, że organ jednostki samorządu terytorialnego wykonujący funkcję organu administracji publicznej jest pozbawiony uprawnienia do skarżenia rozstrzygnięcia organu wyższego stopnia. Sąd uznał również, że WSA prawidłowo zinterpretował pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ gminy działający jako organ I instancji nie ma uprawnienia do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze strony skarżącej rozstrzygnięcie organu wyższego stopnia.

Uzasadnienie

Organ administracji publicznej, nawet jeśli wykonuje przepisy powszechnie obowiązujące, nie może przekształcić się w stronę postępowania i skarżyć decyzji organu wyższego stopnia. Prawo do zaskarżenia przysługuje podmiotom posiadającym status strony w rozumieniu przepisów KPA i PPSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 50 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ gminy występujący jako organ wydający decyzję administracyjną w I instancji nie ma uprawnienia do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze strony.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 30 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawidłowo wyjaśniona definicja strony w postępowaniu administracyjnym i jej odniesienie do pozycji organu administracyjnego I instancji w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

u.g.n.

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ gminy działający jako organ I instancji nie ma uprawnienia do zaskarżania rozstrzygnięć organu wyższego stopnia. Wydawanie rozstrzygnięć administracyjnych jest nierozłącznie związane z wykonywaniem przepisów prawa, w tym uchwał rady gminy.

Odrzucone argumenty

Gmina Kłaj, wydając decyzję w sprawie ustalenia opłat adiacenckich, wykonała jedynie postanowienie uchwały Rady Gminy, nie dokonując rozstrzygnięcia w sprawie. Organ gminy, działając na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących, takich jak uchwały rady gminy, nie wydaje rozstrzygnięć, a jedynie wykonuje ww. akty.

Godne uwagi sformułowania

Gmina, jako organ administracji, nie może na pewnym etapie postępowania przekształcić się z organu wydającego rozstrzygnięcie w sprawie, w podmiot posiadający uprawnienia do kwestionowania takiego rozstrzygnięcia. W sytuacji, w której organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, zostaje ona pozbawiona uprawnienia do skarżenia rozstrzygnięcia organu wyższego stopnia.

Skład orzekający

Barbara Adamiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowana linia orzecznicza dotycząca statusu prawnego organów samorządu terytorialnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz braku możliwości zaskarżania przez nie rozstrzygnięć organów wyższego stopnia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ gminy występuje jako strona w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego uprawnień organów samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Gmina chciała skarżyć decyzję, ale sąd przypomniał jej miejsce w szeregu: organ I instancji nie jest stroną!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 931/07 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2007-07-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-06-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Sygn. powiązane
II SA/Kr 725/06 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2006-09-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Kłaj od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 września 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 725/06 o odrzuceniu skargi Gminy Kłaj na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej postanawia oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 września 2006 r. odrzucił skargę Gminy Kłaj na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej. Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie Gmina Kłaj występowała jako organ I instancji. W związku z tym nie miała ona uprawnienia do kwestionowania rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, działającego wobec niej jako organ wyższego stopnia. Brak uprawnienia do wniesienia skargi jest niezależny od interesu prawnego Gminy Kłaj i wynika z faktu, iż gmina, jako organ administracji, nie może na pewnym etapie postępowania przekształcić się z organu wydającego rozstrzygnięcie w sprawie, w podmiot posiadający uprawnienia do kwestionowania takiego rozstrzygnięcia. Przyznanie organowi samorządu terytorialnego uprawnień organu administracji oznacza, że jednostka samorządu może bronić swoich interesów wyłącznie w formach właściwych dla takiego organu.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła Gmina Kłaj, reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i rozpatrzenie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. Zaskarżonemu postanowieniu Gmina zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie
art. 18 ust. 2 pkt 15 oraz art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.) oraz naruszenie art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.). Zdaniem Gminy stwierdzenie Sądu,
iż nie ma ona prawa do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, jest niezgodne z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – dalej ustawa P.p.s.a.). Zdaniem autora skargi kasacyjnej, Wójt Gminy Kłaj, wydając decyzję w sprawie ustalenia opłat adiacenckich, wykonał jedynie postanowienie uchwały Rady Gminy z dnia 11 października 2004 r. nr XXIV/182/2004 w sprawie ustalenia stawki procentowej opłat adiacenckich, nie dokonywał natomiast rozstrzygnięcia w sprawie opłat. Wątpliwości skarżącego budzi także fakt, iż decyzje SKO nie mogą być zaskarżone, mimo iż w jego ocenie są niezgodne z prawem.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podzielając stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Po analizie akt sprawy nie ulega wątpliwości, że w dniu 8 grudnia 2005 r. Wójt Gminy Kłaj, opierając się na ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, na ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, ze zm.) oraz na postanowieniach powołanej wyżej uchwały Rady Gminy Kłaj w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłat adiacenckich, wydał decyzję administracyjną ustalającą opłatę adiacencką w wysokości 4 273,50 zł,
dla gruntu będącego własnością B. W. i A. R. Decyzja ta została zaskarżona do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie,
które w dniu 17 marca 2006 r. uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Sprawa dotyczy więc niewątpliwie rozstrzygnięcia administracyjnego Wójta Gminy Kłaj. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska wyrażonego w skardze kasacyjnej, jakoby Sąd I instancji naruszył art. 18 ust. 2 pkt 15 oraz art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym. Przepisy te określają kompetencje organów gminy, które nie były przedmiotem zaskarżonego postanowienia. Nie jest trafne stanowisko pełnomocnika Gminy Kłaj,
iż organ gminy, działając na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących, takich jak uchwały rady gminy, nie wydaje rozstrzygnięć, a jedynie wykonuje ww. akty. Wydawanie rozstrzygnięć administracyjnych jest nierozłącznie związane
z wykonywaniem przepisów powszechnie obowiązujących, zgodnie z zasadą,
że organy administracji działają na podstawie przepisów prawa. Sytuacja, w której organ wydając rozstrzygnięcie wykonuje postanowienia aktu prawa powszechnie obowiązującego jest więc jedynie możliwa w istniejącym systemie prawa. Fakt, że Wójt Gminy Kłaj wydając decyzję z dnia 8 grudnia 2005 r. wykonywał uchwałę Rady Gminy Kłaj nie oznacza zatem, że nie był organem administracyjnym wydającym rozstrzygnięcie w I instancji, a co za tym idzie, że posiada uprawnienie do zaskarżania rozstrzygnięć organu wyższego stopnia.
Nie można się zgodzić z zarzutem naruszenia art. 50 § 1 ustawy P.p.s.a. Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż w przypadku, gdy organ gminy występował w danej sprawie jako organ wydający decyzję administracyjną w I instancji, nie ma ona uprawnienia do występowania w postępowaniu administracyjnym oraz sądowoadministracyjnym w charakterze strony. W sytuacji, w której organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, zostaje ona pozbawiona uprawnienia do skarżenia rozstrzygnięcia organu wyższego stopnia. Powyższy pogląd znajduje poparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała NSA sygn. akt OPS 1/03 [ONSA 2003, nr 4, poz. 115], wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1017/04 [LEX nr 171164], postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2006 r. sygn. akt II OSK 368/06 [niepubl.], postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2005 r. sygn. akt OSK 1555/04 [niepubl.]), jak również w poglądach doktryny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2006, str. 138-139).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie naruszył również art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, prawidłowo wyjaśniając definicję strony
w postępowaniu administracyjnymi oraz właściwie odnosząc ją do pozycji organu administracyjnego I instancji w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI