I OSK 927/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił legalność decyzji organów administracji.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania J.K. specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów leków i zadłużenia czynszowego, mimo trudnej sytuacji materialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i nie dopatrzył się naruszeń prawa, które miałoby wpływ na wynik sprawy, mimo drobnego uchybienia proceduralnego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.K. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy przyznania bezzwrotnego specjalnego zasiłku celowego. J.K. domagał się zasiłku na zakup leków i spłatę zadłużenia czynszowego, wskazując na swoją trudną sytuację materialną spowodowaną niepełnosprawnością i chorobą. Organy pomocy społecznej przyznały wprawdzie zasiłki, ale w niższej kwocie i z podziałem na cele, co skarżący uznał za niewłaściwe. WSA oddalił skargę, uznając, że decyzje organów były zgodne z prawem, a przyznanie zasiłku ma charakter uznaniowy i zależy od możliwości finansowych organu. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 10 kpa (brak możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego) oraz art. 141 § 4 ppsa (wadliwe uzasadnienie wyroku WSA). NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, który nie wymagał uzupełnienia. Sąd podkreślił, że ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje obowiązku prowadzenia rozprawy w takich sprawach, a naruszenie art. 10 kpa nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ dowody były znane skarżącemu. NSA uznał również, że zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych są gołosłowne, a ocena legalności decyzji organów nie nosi znamion dowolności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, a dowody były znane stronie.
Uzasadnienie
NSA uznał, że mimo naruszenia art. 10 kpa, sąd pierwszej instancji zasadnie ocenił, iż nie miało to wpływu na wynik sprawy, zwłaszcza gdy dowody były znane skarżącemu i nie wymagały uzupełnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (23)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 31a
Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej
Pomocnicze
u.p.s. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 32
Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 2a § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 141 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 89 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 89 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. Nr 163, poz. 1348 art. 250
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu
Dz. U. Nr 163, poz. 1348 art. 18 § ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy. Naruszenie art. 10 kpa nie miało wpływu na wynik sprawy. Ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje obowiązku prowadzenia rozprawy w tego typu sprawach. Zasiłek celowy ma charakter uznaniowy i zależy od możliwości finansowych organu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez WSA (art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa). Naruszenie przez organy administracji art. 10, 7, 77, 107 kpa. Pozbawienie skarżącego możliwości czynnego udziału w postępowaniu i obrony praw. Niewykonanie obowiązku informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych. Niewzięcie przez Sąd pod uwagę całokształtu materiału dowodowego. Błędne ustalenia faktyczne Sądu. Naruszenie praw konstytucyjnych (art. 68 pkt 3, art. 69 Konstytucji RP).
Godne uwagi sformułowania
Zasiłek celowy jest świadczeniem o charakterze uznaniowym. Decyzje te wydano w oparciu o prawidłowo i wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy. Uznanie organu jest uwarunkowane wielkością przyznanych z budżetu państwa środków finansowych na pomoc społeczną oraz liczbą ubiegających się osób uprawnionych do korzystania z tej pomocy. W przedmiotowej sprawie żaden z opisanych przypadków nie zachodził; przeprowadzenie rozprawy było więc zbędne. Organ pierwszej instancji naruszył wprawdzie przepis art. 10 § 1 kpa nie dając możliwości stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału, jednakże zważyć należy, iż dowody zgromadzone w tej sprawie zostały przedstawione przez skarżącego i były mu znane.
Skład orzekający
Małgorzata Jaśkowska
przewodniczący
Janina Antosiewicz
sprawozdawca
Anna Łuczaj
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy społecznej, w szczególności zasiłków celowych, oraz ocena wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby ubiegającej się o zasiłek celowy i oceny zgodności z prawem decyzji organów administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu pomocy społecznej i praw osób w trudnej sytuacji materialnej, ale rozstrzygnięcie opiera się głównie na ocenie proceduralnej i uznaniowej charakteru świadczeń.
“Czy trudna sytuacja materialna zawsze gwarantuje zasiłek? NSA wyjaśnia granice uznania administracyjnego w pomocy społecznej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 927/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-02-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-06-29 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Łuczaj Janina Antosiewicz /sprawozdawca/ Małgorzata Jaśkowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6320 Zasiłki celowe i okresowe Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane SA/Sz 701/03 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2006-04-05 I OZ 526/05 - Postanowienie NSA z 2005-06-01 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Małgorzata Jaśkowska Sędziowie NSA Janina Antosiewicz (spr.) Anna Łuczaj Protokolant Justyna Nawrocka po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 kwietnia 2006 r. sygn. akt SA/Sz 701/03 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie bezzwrotnego specjalnego zasiłku celowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. przyznaje adwokatowi E. U. od Skarbu Państwa wynagrodzenie w kwocie 146,40 zł (sto czterdzieści sześć złotych czterdzieści groszy) w tym zawierającą stawkę podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J. K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], utrzymujące w mocy decyzje Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] (nr [...] i [...]), przyznające J. K. zasiłki celowe specjalne odpowiednio w kwocie 30 zł na zakup artykułów żywnościowych i 40 zł na częściowe pokrycie kosztów leku i spłatę zadłużenia czynszu mieszkalnego. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył motywy decyzji organu I instancji, powołujące się na trudną sytuację materialną J. K., wywołane niepełnosprawnością oraz długotrwałą chorobą. Strona osiąga wprawdzie dochód w kwocie 569,90 zł (na który składa się renta i dodatek mieszkaniowy), przekraczający kryterium dochodowe, wynoszące 461 zł, lecz organ uznał jej sytuację za szczególnie uzasadniony przypadek, uzasadniający przyznanie pomocy. Organ stwierdził także, że z uwagi na uzupełniający i wspomagający charakter świadczeń przyznana pomoc nie zaspakaja wszystkich potrzeb w pełnym zakresie i w pełnej wysokości, bowiem Ośrodek dysponuje ograniczonymi środkami. W odwołaniu od decyzji Dyrektora MOPS nr [...] J. K. zarzucił, iż łączenie świadczenia przyznanego na dwa różne cele, tj. zakup leków i częściowe pokrycie zadłużenia w jednej decyzji jest niewłaściwe, ponieważ strona nie wie ile może wydać na leki, a ile na spłatę zadłużenia. Ponadto zdaniem strony zarówno zadłużenie czynszowe jak i dodatek mieszkaniowy powinny być odliczone od dochodu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję (nr [...]) podzielając prawidłowość dokonanych przez organ ustaleń faktycznych. Odnosząc się do zarzutów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż podział przyznanej kwoty na różne cele zależy wyłącznie od świadczeniobiorcy. Udzielona stronie pomoc odpowiada celom określonym w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. Art. 31a ustawy przewiduje, iż osobie niespełniającej kryterium dochodowego – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie – może być przyznany bezzwrotny specjalny zasiłek okresowy lub celowy, w szczególnie uzasadnionych przypadkach. W ocenie Kolegium, sytuacja bytowa J. K. nie należy do najłatwiejszych, jednakże jest stabilna, bowiem strona posiada stałe źródło dochodu w postaci renty. Pobiera również dodatek mieszkaniowy. Z akt sprawy, zdaniem Kolegium, nie wynika, by w przypadku J. K. zaistniała nadzwyczajna sytuacja, która pozwoliłaby na ewidentne zakwalifikowanie sprawy jako przypadku szczególnie uzasadnionego. Jeżeli więc organ I instancji dopatrzył się, że sprawa zasługuje na szczególne potraktowanie, świadczy to o życzliwym stosunku do J. K. Kolegium podniosło także, iż zasiłek celowy jest świadczeniem o charakterze uznaniowym, a jego przyznanie zależy od możliwości finansowych organu, co jednakże nie oznacza, że roszczenie osoby zainteresowanej powinno być zaspokojone w żądanym zakresie. Powyższa decyzja została przez J. K. zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący zarzucił, iż wbrew jego żądaniu nie pozwolono mu na udział w postępowaniu administracyjnym, nie dano pomocy prawnej, a tym samym nie dano mu szansy na obronę. Uważa, że złamano jego prawa konstytucyjne, naruszając art. 68 pkt 3 i art. 69 nie dając mu środków na zakup leków, a także art. 162 oraz 207 i 209 Kodeksu karnego. Skarżący podniósł, iż jego sytuacja materialna jest bardzo trudna. Dodatek mieszkaniowy wlicza mu się do dochodu, mimo że mieszkanie formalnie należy do dwóch najemców i uważa, że organy pomocy społecznej traktują go źle. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę, i nie będąc związany granicami skargi na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej ppsa, uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd powołał się na przepis art. 31a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.), zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie, niespełniającej kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. 1, może być przyznany bezzwrotny specjalny zasiłek okresowy lub celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, remontu mieszkania, opału i odzieży, pobytu dziecka w żłobku lub przedszkolu, a także kosztów pogrzebu (art. 32). Definicję dochodu zawiera przepis art. 2a ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, w myśl którego dochód rodziny oznacza sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki z tytułu ubezpieczeń: zdrowotnego, określonego w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, emerytalnego, rentowych i chorobowego, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz o kwotę wysokości alimentów, świadczonych przez osoby w rodzinie na rzecz innych osób, jednorazowe pieniężne świadczenia socjalne oraz świadczenia w naturze, a także kwotę zwiększenia zasiłku rodzinnego na trzecie i kolejne dziecko oraz dziecko samotnej matki, uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego; w odniesieniu do osób prowadzących działalność gospodarczą oraz osób z nimi współpracujących za dochód przyjmuje się wysokość podaną w oświadczeniu, potwierdzonym przez urząd skarbowy; nie stanowią dochodu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz ubezpieczenie zdrowotne, płacone przez ośrodki pomocy społecznej. Powyższa definicja dochodu nie pozwala na odliczanie od dochodu otrzymywanego dodatku mieszkaniowego. Wysokość dochodu skarżącego ustalono w oparciu o dane zawarte w wywiadzie przeprowadzonym w dniu 9 stycznia 2003 r. oraz przedstawione przez skarżącego oświadczenie majątkowe, zaś jego sytuację bytową także w oparciu o zaświadczenie lekarskie, kserokopie recept i faktur za leki, a także wykaz zaległości za mieszkanie. Wszystkie dokumenty zostały przedłożone przez skarżącego na wezwanie organu z dnia 3 stycznia 2003 r. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, jakkolwiek doszło do naruszenia art. 10 kpa, bowiem stronie nie umożliwiono zapoznania się przed wydaniem decyzji ze zgromadzonym materiałem dowodowym, uchybienie powyższe nie miało wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasad wynikających z przepisu art. 68 ust. 3 Konstytucji RP, Sąd stwierdził, iż niewątpliwie skarżący ma trudną sytuację życiową, chociaż posiada stały dochód – rentę, i dlatego korzysta z różnego rodzaju środków pomocy społecznej. Świadczenia ze środków pomocy społecznej mają na celu, jak trafnie zauważył organ, udzielanie pomocy osobom lub rodzinom będącym w bardzo trudnych warunkach materialnych i niekorzystającym, tak często jak skarżący, z pomocy społecznej. Zasiłek celowy specjalny przyznawany w oparciu o art. 31a ustawy o pomocy społecznej ma charakter uznaniowy. Analiza akt wykazuje, że decyzje organów obu instancji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Decyzje te wydano w oparciu o prawidłowo i wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy. Uznanie organu, wypływające z treści art. 31a, jest uwarunkowane wielkością przyznanych z budżetu państwa środków finansowych na pomoc społeczną oraz liczbą ubiegających się osób uprawnionych do korzystania z tej pomocy. Zaskarżona decyzja z powyższych przyczyn nie narusza przepisów ustawy o pomocy społecznej, zasad wynikających z Konstytucji RP ani też przepisów postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd zatem nie miał podstaw do jej wzruszenia. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Skargę kasacyjną wniósł od powyższego wyroku J. K., reprezentowany przez adwokata ustanowionego z urzędu, E. U. i zaskarżając wyrok w całości oparł ją o podstawę z art. 174 pkt 2 ustawy ppsa, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, polegające na pominięciu przez Sąd istotnych błędów organów administracji w postaci naruszenia przez te organy art. 10, 7 i 77 oraz 107 kpa, przejawiającego się w naruszeniu obowiązku należytego wezwania strony na rozprawę, skutkujące pozbawieniem skarżącego możliwości czynnego udziału w postępowaniu, a tym samym możności obrony swoich praw oraz niewykonaniem obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, a także poprzez niewzięcie przez Sąd pod uwagę całokształtu materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do dokonania przez Sąd błędnych ustaleń faktycznych i niewłaściwego uznania, że naruszenie prawa przez organy administracji nie miało wpływu na wynik sprawy. Skarga kasacyjna domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a nadto zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały uiszczone w całości ani w części. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy ppsa skarga podnosi niedopełnienie przez Sąd obowiązku zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, o którym mowa w powołanym przepisie, a który obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organy, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem (art. 3 § 1 ustawy ppsa). Ocena powyższa oznacza, że ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez sąd. Obowiązek przyjęcia określonego stanu faktycznego przez sąd pierwszej instancji wynika pośrednio ze zdania drugiego art. 188 ppsa, a także z art. 183 § 1 w zw. z art. 174 pkt 1 i 2 ppsa. Uzasadnienie orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego powinno w związku z tym zawierać ocenę stanu faktycznego ustalonego przez organ administracji. Innymi słowy, nie wystarczy ograniczyć się do stwierdzenia, co ustaliły organy administracji, lecz niezbędne jest wskazanie, które ustalenia zostały przyjęte przez sąd pierwszej instancji, a które nie (uzasadnienie wyroku NSA W-wa z 12 maja 2005 r. FSK 2123/04, ONSAiWSA 2006/1/9). Jeśli więc Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął stan faktyczny, który organ ustalił bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny, to stanowi to naruszenie art. 141 § 4 ustawy ppsa. W przepisie tym nie chodzi bowiem o przedstawienie jakiegokolwiek stanu faktycznego, lecz stanu rzeczywistego, ustalonego i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem. Sąd pierwszej instancji niedostatecznie skontrolował prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez organy, a ponadto uznając, że naruszenie art. 10 kpa nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, nie wskazał dlaczego nie miało takiego wpływu. Zdaniem skarżącego jest to niewłaściwe i wskazuje na dowolne ustalenia Sądu w tym zakresie. Nie ma w tej sprawie wątpliwości, a przyznaje to także Sąd, iż naruszenie art. 10 kpa miało miejsce. Natomiast naruszenie art. 7 i 77 kpa jest konsekwencją naruszenia art. 10 kpa, a zdaniem strony, jako istotne, miało ono wpływ na wynik sprawy. Udział strony stanowi realizację konstytucyjnego prawa do sprawiedliwego i jasnego rozpoznania sprawy. Powołując się na uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (I SA 389/00), iż naruszenie obowiązku należytego wezwania strony na rozprawę posiada znamiona naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, strona wywodzi, iż prowadzi to nadto do niewyjaśnienia stanu faktycznego, bowiem uniemożliwia wypowiedzenie się co do materiału zebranego w sprawie. Konsekwencją niezapewnienia stronie udziału jest konieczność wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 kpa), przy czym następuje ono niezależnie od wpływu na wynik sprawy. Organ winien więc stworzyć stronie odpowiednie warunki do realizacji prawa do udziału, bowiem przeprowadzenie dowodu dopiero wtedy czyni wiarygodną okoliczność faktyczną, gdy strona mogła wypowiedzieć się co do dowodu. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął tak istotne błędy, to naruszył art. 141 § 1 ustawy ppsa oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c tej ustawy, przez błędne przyjęcie, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Naruszenie tych przepisów przejawia się także w niedostrzeżeniu przez Sąd naruszenia art. 107 § 3 kpa, z powodu wadliwości uzasadnienia decyzji, w którym organ nie wskazał dowodów, na podstawie których ustalił fakty, będące podstawą rozstrzygnięcia. Dotyczy to m.in. faktu, iż MOPS w decyzji z dnia [...], a za nim SKO, uzasadniając wysokość zasiłku powołał się na ograniczone środki finansowe nie wykazując z czego ten fakt wynika. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowano, iż taka okoliczność powinna jednoznacznie wynikać z ustaleń poczynionych w decyzji. Samo stwierdzenie braku takich środków jest niewystarczające. Konsekwencją naruszenia przez organ administracji powyższego przepisu, jest z kolei fakt, iż skarżący nie mógł zakwestionować wysokości przyznanego zasiłku celowego. Skoro bowiem nie znał możliwości finansowych MOPS, nie wiedział, w jakiej wysokości pomoc może mu przysługiwać. I nie ma tu znaczenia fakt, iż jest to decyzja uznaniowa, albowiem sam fakt przyznania skarżącemu zasiłku celowego dawał mu prawo do podejmowania w tym zakresie wszelkich czynności procesowych, w tym kwestionowania decyzji organu administracji. Ponadto nie bez znaczenia jest fakt, iż w przypadku pomocy o jakiej mowa w art. 31a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, konieczność dokonania oceny sytuacji życiowej osoby ubiegającej się o pomoc w kategoriach "przypadku szczególnie uzasadnionego" powinna abstrahować od kwestii wysokości uzyskiwanego przez tę osobę dochodu. Celem tego przepisu jest bowiem stworzenie możliwości przyznania żądanego zasiłku celowego właśnie w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza kryterium dochodowe ustalone w art. 4 ust. 1 tej ustawy (por. wyrok NSA w Łodzi z dnia 1 kwietnia 1998 r., II SA/Łd 744/97, ONSA 1999/1/25). W związku z tym wskazywanie, iż przyznanie zasiłku celowego J. K. było wyrazem życzliwego stosunku do J. K., nie jest właściwe. Skarżący powołuje się na obowiązek organu załatwienia sprawy w sposób pozytywny dla skarżącego. Orzekanie w ramach uznania administracyjnego, będące pewną ściśle określoną sferą swobody pozostawionej przez ustawę nie oznacza w żadnym razie prawa do jakiegokolwiek dowolnego działania (wyrok NSA z 20 marca 2002 r. SA 2036/01). Skarżący spełniał wszystkie warunki do przyznania mu zasiłku, a zatem organy miały obowiązek jego wniosek uwzględnić. Przepis art. 32 ust. 2-5 ustawy o pomocy wskazuje cele na jakie może być przyznany zasiłek. Wyliczenie to ma wprawdzie charakter przykładowy, lecz treść przepisu wskazuje, iż ta forma pomocy ma charakter doraźny, ukierunkowany na konkretny cel bytowy. Z punktu widzenia skarżącego jest istotne, gdyż przyznanie mu zasiłku na dwa cele, bez określenia ile i na co ma przeznaczyć uniemożliwia zbadanie zasadności decyzji pod względem merytorycznym, ewentualnie odwołanie się od decyzji co do wysokości zasiłku, czy ponownego ubiegania się o taki zasiłek, aby nie narazić się na zarzut wykorzystania zasiłku niezgodnie z przeznaczeniem. Mimo więc przyznania zasiłku celowego, decyzja stwierdzająca ten fakt została wydana wadliwie, czego z naruszeniem prawa nie uwzględnił Sąd, który winien uchylić zaskarżoną decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Jako chybiony uznał Sąd odwoławczy zarzut naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze. Przepis art. 141 § 4 ustawy ppsa wymienia elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Są to: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku wszystkie te elementy zawiera, a nie można także przypisać Sądowi błędu w rozumowaniu prowadzącym do błędnej konkluzji co do oceny legalności decyzji przyznającej stronie zasiłek celowy specjalny. Oceniając legalność zaskarżonych decyzji Sąd Wojewódzki oparł się na zebranym przez organ pierwszej instancji materiale dowodowym, który nie wymagał uzupełnienia. Podkreślenia wymaga okoliczność, iż w sprawie, której przedmiotem jest rozstrzygnięcie żądania przyznania specjalnego zasiłku celowego zebrany materiał dowodowy sprowadza się do ustalenia wysokości dochodu strony, jej sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej oraz potrzeb bytowych, dla zaspokojenia których ma być przeznaczone przyznane świadczenie. Oceniając w tym aspekcie kompletność materiału stwierdzić należy, że nie wymagał on uzupełnienia ani w postępowaniu administracyjnym, ani przed Sądem I instancji. Błędnie skarga kasacyjna zarzuca naruszenie przez organy obowiązku wezwania strony na rozprawę. W myśl art. 89 § 1 kpa obowiązek przeprowadzenia rozprawy obciąża organ, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania, bądź osiągnięcie celu wychowawczego, albo gdy wymaga tego przepis prawa. Ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje obowiązku prowadzenia rozprawy, nie wymagał tego również charakter sprawy. Ten rodzaj czynności procesowej jest obligatoryjny wówczas, gdy wymaga tego przepis prawa lub gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych, albo w drodze oględzin (art. 89 § 2 kpa). W przedmiotowej sprawie żaden z opisanych przypadków nie zachodził; przeprowadzenie rozprawy było więc zbędne, co czyni zarzut błędnej oceny legalności postępowania przez Sąd I instancji – niezasadnym. Organ pierwszej instancji naruszył wprawdzie przepis art. 10 § 1 kpa nie dając możliwości stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału, jednakże zważyć należy, iż dowody zgromadzone w tej sprawie zostały przedstawione przez skarżącego i były mu znane. Organ nie przesłuchiwał w tej sprawie świadków i nie dokonywał czynności procesowych, z którymi należałoby zapoznać stronę i umożliwić jej złożenie wyjaśnień. Zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez organ art. 10 § 1 kpa nie może się ostać, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie ocenił go jako pozostający bez wpływu na treść decyzji. Również zarzuty skargi dokonania przez Sąd błędnych ustaleń faktycznych i naruszenia przez to przepisów art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy ppsa, zważywszy na rodzaj sprawy i treść rozstrzygnięcia organów administracji przyznających stronie świadczenie, należy uznać za gołosłowne. Skarga kasacyjna nie wskazuje bowiem na czym miałyby polegać owe błędne ustalenia faktyczne, jakie dowody strona kwestionuje, co do których okoliczności chciałaby złożyć odmienne wyjaśnienia mające wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do wysokości specjalnego zasiłku celowego zważywszy, że organ przyznał stronie w tym samym czasie dwa różne zasiłki specjalne, a określając ich wysokość powołał się na ograniczone środki finansowe – brak jest podstaw, aby podważać ocenę legalności tej decyzji, jako przekraczającej granice uznania administracyjnego. Ocenie legalności decyzji dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nie można również przypisać dowolności i zarzucać naruszenia prawa. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 184 ustawy ppsa, zaś wynagrodzenie pełnomocnika ustalił na podstawie art. 250 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.), uznając zasądzoną kwotę za współmierną do udziału pełnomocnika w sprawie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI