I OSK 925/21

I OSK 925/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-01-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /sprawozdawca/
Anna Wesołowska
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Rz 1352/20 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2021-02-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 111
art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia del WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 1352/20 w sprawie ze skargi S. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 16 lutego 2021 r., po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego - I. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta M. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...]; II. zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne:
29 czerwca 2020 r. S. U. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w M. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, W. L., która orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w M. z dnia [...] lutego 2015 r. została zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe.
Prezydent Miasta M. decyzją z [...] lipca 2020 r., działając m.in. na podstawie art. 17, art. 24 ust. 2a i ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 z późn. zm. – dalej w skrócie: "u.ś.r."), odmówił skarżącej prawa do wnioskowanego świadczenia w okresie od 1 czerwca 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że skarżąca jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Z przeprowadzonych wywiadów środowiskowych wynika, że skarżąca sprawuje opiekę nad matką W. L., zamieszkałą w miejscowości oddalonej o ok. 20 km od miejsca zamieszkania skarżącej. W. L. liczy 87 lat, jest wdową, mieszka sama w domu jednorodzinnym. Z powodu niepełnosprawności oraz wieku wymaga opieki i pielęgnacji ze strony osób drugich. Porusza się przy pomocy balkoniku. Pozostaje w stałym leczeniu z powodu niewydolności serca, nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, schorzenia słuchu, oraz schorzeń narządu ruchu. Z wniosków pracownika socjalnego wynika, że skarżąca zabezpiecza wszelkie niezbędne potrzeby W. L., tj. przygotowuje i podaje posiłki, podaje lekarstwa, udziela pomocy w higienie osobistej, mierzy ciśnienie, umawia wizyty lekarskie, realizuje recepty, robi zakupy, dokonuje opłat oraz wszelkie inne niezbędne czynności, które są konieczne do prawidłowego funkcjonowania.
Prezydent Miasta uznał, że w sprawie nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r., co uzasadnia wydanie decyzji odmownej. Z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności W. L. wynika, że daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić, natomiast podstawową przesłanką ustawową jest powstanie niepełnosprawności osoby wymagającej opieki do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.
Po rozpoznaniu odwołania wnioskodawczyni, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] października 2020 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i orzekło o odmowie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium nie podzieliło stanowiska Prezydenta Miasta, że brak możliwości ustalenia, od kiedy istnieje niepełnosprawność osoby wymagającej opieki, skutkować musi odmową przyznania wnioskowanego świadczenia. SKO wyjaśniło, że nie można pominąć orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13 jako elementu kształtującego poddany tej ocenie stan prawny.
Kolegium uznało jednak, że w sprawie nie można przyznać wnioskowanego świadczenia, z uwagi na sposób sprawowania opieki przez skarżącą nad niepełnosprawną matką. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca zamieszkuje w odległości ok. 21,3 lub 25,6 km od osoby wymagającej opieki - w zależności od trasy. Z przeprowadzonych wywiadów środowiskowych wynika ponadto, że skarżąca nie sprawuje stałej opieki nad niepełnosprawną matką. Ponadto do opieki nad matką powinny włączyć się pozostałe córki - niekoniecznie w formie bezpośredniej i osobistej opieki ale w formie świadczeń finansowych czy też zapewnienia i opłacenia usług opiekuńczych. SKO podkreśliło, że przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest formą wynagrodzenia przez Państwo osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną. Jedną z podstawowych przesłanek uprawniających do uzyskania tego świadczenia jest stała i osobista opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną, która musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. SKO zwróciło uwagę, że u.ś.r. nie zawiera co prawda definicji sprawowania opieki, ale już z art. 17 ust. 1 ustawy wynika, iż aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być stała, lub długoterminowa. Określenia te wskazują, że nie może to być opieka świadczona jedynie czasowo.
Nie zgadzając się z decyzją organu odwoławczego S. U. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
W odpowiedzi na skargę, SKO podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.
Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uwzględnił skargę. Sąd I instancji nie zgodził się z tezą, że ustalenie wykonywania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną wyklucza fakt odrębnego zamieszkiwania opiekuna, choćby odległość pomiędzy miejscem jego zamieszkania a miejscem zamieszkania osoby wymagającej opieki była nieznaczna, jak w niniejszym wypadku, około 20 kilometrów. Formułowanie takiego wniosku a limine, bez oceny okoliczności charakteryzujących dany układ faktyczny, WSA uznał za wadliwe. Wskazał, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie uzależnia otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego od obowiązku zamieszkiwania opiekuna z osobą nad którą jest sprawowana opieka, ani też od sprawowania opieki nieustannie przez całą dobę, na którą to okoliczność zwraca uwagę orzecznictwo sądowe. W wypadku, gdy - jak w sprawie niniejszej - odległość ta jest niewielka, to niewłaściwe jest arbitralne stwierdzenie, iż wyklucza ona możliwość sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną. Warunku "stałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała, w sensie trwałości, a długotrwała w sensie rozciągłości w czasie, opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka. Pod pojęciem opieki stałej należy zatem rozumieć stałą pieczę nad osobą wymagającą opieki, stałą gotowość i możliwość udzielenia pomocy w sytuacji, gdy tylko taka potrzeba w danym momencie zaistnieje. Sam fakt, że w pewnych okresach dobowych, na przykład w nocy, osoba niepełnosprawna nie potrzebuje pomocy, nie świadczy o tym, że opieka nie jest sprawowana stale i długotrwale. Z wniosków pracownika socjalnego wynika, że skarżąca zabezpiecza wszelkie niezbędne potrzeby W. L., tj. przygotowuje i podaje posiłki, podaje lekarstwa, moczy stopy, smaruje kolana, udziela pomocy w higienie osobistej, pomaga w ubieraniu się, mierzy ciśnienie, umawia wizyty lekarskie, realizuje recepty, robi zakupy, sprząta, dokonuje opłat oraz wszelkie inne niezbędne czynności, które są konieczne do prawidłowego funkcjonowania. Czynności te wykonywane są codziennie; skarżąca często również zostaje u matki na noc. Z oświadczeń skarżącej oraz wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca przebywa u matki od ok. godziny 7.00 do godziny 22.00, przy czym pomiędzy godziną 12.00 a 15.30-16.00 przebywa u siebie w domu.
Reasumując, Sąd I instancji nie podzielił stanowiska SKO, że skarżąca nie sprawuje nad matką opieki w sposób stały. SKO przyjętą ocenę uzasadnia założeniem, że brak opieki nad matką przez część doby, z uwagi na powrót skarżącej do swojego miejsca zamieszkania, oddalonego o 20 km, wyklucza ustalenie, że opieka ta ma charakter trwały. W ocenie Sądu I instancji, ocena SKO była przedwczesna i powierzchowna. Rzeczą organów w ponownie prowadzonym postępowaniu będzie ocenić zgromadzony materiał dowodowy w kontekście zaprezentowanego przez Sąd kierunku wykładni art. 17 ust. 1 u.ś.r.
Końcowo Sąd I instancji zwrócił uwagę na poruszoną zdawkowo przez SKO kwestię, dotyczącą rodzeństwa skarżącej, które nie sprawuje opieki nad matką. Wskazał, że z akt sprawy wynika, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z wielością podmiotów, które jako zstępni tożsamego stopnia (dzieci) osoby wymagającej opieki mogą nabyć prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Wniosek o przyznanie prawa do świadczenia złożyła jedynie skarżąca, jako córka osoby wymagającej opieki, co nie wyłącza obowiązku organów w zakresie oceny, czy i w jakim zakresie pozostali zstępni mogą osobiście lub za pośrednictwem odpowiednich nakładów finansowych zapewnić opiekę niepełnosprawnej matce. Zgodnie bowiem z treścią art. 129 § 2 k.r.o. krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. Oznacza to, że nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przez jedno z dzieci, które nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki na niepełnosprawnym rodzicem, jest możliwe tylko w razie stwierdzenia, że pozostałe dzieci nie są w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi alimentacyjnemu (por. art. 132 k.r.o.) w zakresie zapewnienia należytej opieki niepełnosprawnemu rodzicowi (z zastrzeżeniem art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r.) w formie świadczeń osobistych albo - jeżeli osobiste świadczenia opiekuńcze nie są obiektywnie możliwe - w formie świadczeń finansowych, stosownie do możliwości zarobkowych i majątkowych (art. 129 § 2 k.r.o.). Obowiązek poczynienia odpowiednich ustaleń faktycznych w powyższym zakresie obciąża organy orzekające w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, przy czym organy te są zobowiązane wskazać te przesłanki zależne od strony, których niespełnienie może skutkować wydaniem decyzji negatywnej (art. 79a § 1 k.p.a.).
W konsekwencji Sąd I instancji stwierdził, że decyzje organów obu instancji naruszają przepisy prawa materialnego – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r. oraz prawa procesowego – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., co mogło mieć zasadniczy wpływ na treść rozstrzygnięcia i w konsekwencji zobowiązywało Sąd do uwzględnienia skargi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie – o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a w każdym przypadku o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu Kolegium zarzuciło:
I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 134 § 1, art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 , art. 80 i art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez uznanie, iż Kolegium zdawkowo poruszyło kwestię dotyczącą rodzeństwa osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a które nie sprawuje opieki nad niepełnosprawną osobą, czym nie dopełniło obowiązku poczynienia odpowiednich ustaleń faktycznych, podczas gdy te ustalenia miały miejsce w kontrolowanej sprawie, są pełne i pozwalające na sformułowanie wniosku o braku sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w takim zakresie, że uniemożliwia to podjęcia osobie sprawującej opiekę zatrudnienia bądź konieczność rezygnacji z niego, co w konsekwencji spowodowało nadużycie przez Sąd I instancji dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a.
II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez uznanie, iż przepis ten nie uzależnia otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego od obowiązku zamieszkania opiekuna z osobą nad którą jest sprawowania opieka, ani też od sprawowania opieki nieustannie przez cała dobę - co w konsekwencji spowodowało nadużycie przez Sąd I instancji dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 P.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa.
Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie zawiera podstaw uzasadniających uchylenie zaskarżonego orzeczenia Sądu I instancji.
W skardze kasacyjnej sformułowane zostały zarzuty oparte o obie podstawy wskazane w art. 174 P.p.s.a., a więc dotyczące zarówno naruszenia prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Ze względu na istotę sporu, w pierwszej kolejności należało jednakże odnieść się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, mając na uwadze, że zasadniczą kwestią, wymagającą rozstrzygnięcia jest ocena, czy w okolicznościach niniejszej sprawy S. U. spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, tj. czy istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia a koniecznością sprawowania osobistej opieki nad matką, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W związku z tym wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej lub innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W świetle powyższego przepisu jedną z podstawowych przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest stała i osobista opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną. Opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być bezpośredni. Natomiast w sytuacji, gdy opieka nie nosi cech opieki stałej lub długotrwałej, taki związek przyczynowo - skutkowy między koniecznością rezygnacji (niepodejmowania) z zatrudnienia a opieką nie istnieje. W postępowaniu administracyjnym konieczne jest zatem ustalenie związku między niepodejmowaniem pracy a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, tj. wymiaru opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy.
Badając spełnienie powyższej przesłanki w niniejszej sprawie organy wyszły z błędnego założenia utożsamiając sprawowanie stałej lub długotrwałej opieki nad inną osobą z koniecznością zamieszkiwania z tą osobą, jak również jej sprawowania w sposób ciągły, codziennie, bez jakiejkolwiek przerwy i w zasadzie przez całą dobę. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, taki warunek nie wynika z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Przepis ten nie wymaga wspólnego zamieszkiwania, jak i stałego (całodobowego) przebywania z podopiecznym. Przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne, jest rezygnacja (lub powstrzymanie się) z pracy zarobkowej spowodowana koniecznością sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności. Wymóg ten nie jest również związany z żadnym zakresem etatowym (godzinowym) sprawowanej opieki. Codzienne wielogodzinne świadczenie pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego i sprawowanie opieki może stanowić przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o ile nie pozwala na podejmowanie pracy zarobkowej. Są to okoliczności, które wymagają każdorazowo dokładnego sprawdzenia i uzasadnienia.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca zamieszkuje w miejscowości położonej ok. 20 km od miejsca zamieszkania matki, zaś opieka sprawowana nad matką ma charakter stały, regularny i długotrwały. Jest ona też adekwatna do potrzeb i możliwości niepełnosprawnej matki. Obejmuje m.in. codzienne przygotowanie posiłków, sprzątanie, zakupy, dbanie o higienę, zapewnienie czystych ubrań i pościeli, organizację wizyt lekarskich, realizację recept, załatwianie spraw urzędowych. Skarżąca przebywa u matki od ok. 7:00 do 22:00, z przerwą pomiędzy 12:00 a 15:30-16:00, często również pozostaje u niej na noc. Obok faktycznie realizowanej i wykonywanej opieki i pomocy wskazanej w przeprowadzonych wywiadach środowiskowych, istotna pozostaje także stała gotowość skarżącej do udzielania pomocy matce w zależności od jej aktualnych potrzeb oraz stanu zdrowia. Niewątpliwie permanentny stan takiej gotowości, którą deklaruje skarżąca wobec niepełnosprawnej matki, uniemożliwiałby podejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W okolicznościach niniejszej sprawy słusznie zatem Sąd I instancji uznał, że stanowisko organu o braku sprawowania opieki przez skarżącą nad matką, jako oparte na błędnej interpretacji przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r., było przedwczesne i powierzchowne. Prezentując określone w decyzji stanowisko organ II instancji pobieżnie ocenił materiał dowodowy, z którego wynika zakres i sposób sprawowanej przez skarżącą opieki nad matką, a w szczególności organ nie ocenił czy opieka ta spełnia wymogi wynikające z orzeczenia o niepełnosprawności W. L. W konsekwencji nie wyjaśnił czy zakres sprawowanej opieki wymaga pełnej dyspozycyjności skarżącej i wyklucza możliwość podjęcia przez nią jakiejkolwiek pracy zarobkowej.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela jednak stanowiska Sądu I instancji w zakresie w jakim Sąd ten wytknął organowi odwoławczemu zdawkowe poruszenie kwestii dotyczącej rodzeństwa skarżącej, które nie sprawuje opieki nad matką, a w konsekwencji brak oceny, czy i w jakim zakresie pozostali zstępni mogą osobiście lub za pośrednictwem odpowiednich nakładów finansowych zapewnić opiekę niepełnosprawnej matce. Należy bowiem podkreślić, że zarówno skarżąca, jak i jej rodzeństwo należą do pierwszej grupy zobowiązanych alimentacyjnie i jednocześnie uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie określa tego która z takich osób winna sprawować opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i jakimi kryteriami należy się kierować przy wskazaniu takiej osoby. W takiej sytuacji nie powinno być podważane, iż rozstrzygnięcie tej kwestii należy pozostawić samej rodzinie. W sytuacji zatem gdy jedno z uprawnionych w pierwszej kolejności dzieci podopiecznego zwraca się o przyznanie takiego świadczenia, to nie ma podstaw pozbawienia go tego prawa z tego powodu, że żyją inne dzieci osoby wymagającej opieki. Ustawodawca takiego wymogu nie przewidział w stosunku do osób należących do tej samej grupy alimentacyjnej. Wymóg ten dotyczy jedynie osób z różnych grup alimentacyjnych. W stosunku do pozostałych sytuacji znajdą zastosowanie ogólne zasady i przesłanki przyznawania tego świadczenia, a wśród nich przesłanka faktycznego sprawowania opieki. Zatem w sytuacji gdy jedno z rodzeństwa, które w rzeczywistości sprawuje pełną opiekę nad rodzicem i z tego tytułu zrezygnowało z pracy bądź nie podejmuje zatrudnienia, ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne, nie ma podstaw do pozbawiania go tego prawa z tego powodu, że żyją inne dzieci, które również taki obowiązek alimentacyjny mogą wypełniać, ale nie zwróciły się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Tym samym, zarówno argumentacja Kolegium wskazująca, że niepełnosprawna, nad którą wnioskodawczyni sprawuje opiekę ma jeszcze pięcioro innych dzieci, na których również ciąży obowiązek alimentacyjny wobec matki, jak i stanowisko Sądu I instancji o potrzebie prowadzenia postępowania dowodowego co do możliwości wykonywania obowiązku alimentacyjnego wobec matki przez pozostałe dzieci W. L. jest pozbawiona podstaw prawnych. W konsekwencji, brak dogłębnego rozważenia tej kwestii przez organ odwoławczy błędnie oceniony został przez WSA jako naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Częściowa zasadność podniesionego w tym względzie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, nie mogła jednak podważyć prawidłowości podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia.
Uwzględniając całość przytoczonej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a., uznając, że zaskarżony wyrok WSA w Rzeszowie pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.