I OSK 925/05

I OSK 925/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-01-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Cezary Pryca
Izabella Kulig - Maciszewska
Zbigniew Rausz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Rausz (spr.), Sędziowie NSA Izabella Kulig-Maciszewska, Cezary Pryca, Protokolant Joanna Szcześniak, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. R. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 16 grudnia 2003 r. sygn. akt II SA/Kr 1181/01 w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z dnia 16 grudnia 2003 r. oddalił skargę S. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych Oddział [...] wnioskiem z dnia 10 stycznia 2000 r. wystąpiła do Starosty Powiatu [...] o wywłaszczenie z urzędu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w Ł. gm. [...], oznaczonej jako działka Nr 90/1 o pow. O.1310 ha jako niezbędnej do zrealizowania celu publicznego – budowy w ciągu drogi krajowej nr 7 obwodnicy miasta [...] zgodnie z decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 30 XII 1997 r. znak [...] Burmistrza [...]. Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydana została w oparciu o miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy w [...], przeznaczający przedmiotową nieruchomość pod budowę drogi Nr 7. Starosta [...] decyzją z dnia 10 I 2001 r. orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa przez pozbawienie prawa własności nieruchomości niezabudowanej stanowiącej działkę Nr 90/1 o pow. 1310 m2 objętą KW 23052 własności S. i B. małż. R. za odszkodowaniem w kwocie 4.005 zł. W uzasadnieniu decyzji opisano poprzedzający wszczęcie postępowania przebieg rokowań początkowo z Generalną Dyrekcją Dróg Publicznych – Oddział [...], a następnie ze Starostą Powiatu [...], które nie doprowadziły do zawarcia umowy. Wskazano, że na rozprawie administracyjnej w dniu 30 XI 2000 r. nie wyrażano zgody na oferowaną według aktualnego szacunku cenę 3.930 zł, która po waloryzacji na dzień wydania decyzji odpowiadała kwocie ustalonego decyzją odszkodowania.
W wyniku wniesionego przez S. R. odwołania od ww. decyzji Wojewoda [...] rozpoznał sprawę i decyzją z [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż przyjęta w operacie szacunkowym wartość określona została na podstawie cen rynkowych zanotowanych przy umowach sprzedaży w latach 1998-2000 w najbliższej okolicy na potrzeby obwodnicy w ramach przebudowy drogi krajowej nr 7, a nieruchomości stanowiące podstawę wyjściową dla oceny charakteryzowały się cechami "bardzo zbliżonymi" do cech nieruchomości wywłaszczonej. Podniesiono, że rzeczoznawca majątkowy mimo użytkowania wywłaszczonej działki jako rolniczej, mając na uwadze zmianę sposobu jej użytkowania przewidzianą w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, określił jej wartość rynkową wedle alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia i nie naruszono w tym przypadku przepisu art. 134 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył S. R. zarzucając naruszenie przez zaskarżoną decyzję przepisów art. 134 ust. 2 i 4 w zw. z art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 64 ust. 3 Konstytucji RP oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 77 kpa. W uzasadnieniu zarzutów skargi podniesiono, że przyjęte w operacie szacunkowym ceny przy zakupie nieruchomości w latach 1998-2000 na potrzeby obwodnicy nie były w istocie cenami rynkowymi, a wzięte zostały z opinii szacunkowej i nie jest ważne, że opinia ta bazowała na cenach gruntu z obrotu wolnorynkowego, gdyż była to cena narzucona pod presją wywłaszczenia. Zdaniem skarżącego wykładnikiem wartości rynkowej gruntu przyjętej do wywłaszczenia nieruchomości powinno być porównanie cen gruntów komunalnych sprzedawanych przez Gminę [...] na terenie miasta [...] i to niekoniecznie gruntów budowlanych. W konkluzji skargi stwierdzono, że cena za 1 m2 wywłaszczonego gruntu winna wynosić 10 zł. W uzupełniającym skargę piśmie z dnia 14 X 2003 r. skarżący zarzucił, że nie zostało wykazane i ustalone, że przebieg obwodnicy musi być wytyczony przez działkę skarżącego. W następstwie wywłaszczenia 1320 m2 z działki o pow. 3.2100 ha reszta gruntów usytuowana jest po obu stronach przyszłej obwodnicy co obniżyło wartość nie wywłaszczonych gruntów oraz pozbawiło możliwości rozbudowy fermy kurzej. W złożonym na rozprawie w dniu 16 XII 2003 r. kolejnym piśmie zarzucono naruszenie art. 130 ust. 1 ustawy, przez to, że ustaloną w operacie rzeczoznawcy majątkowego z dnia 30 VIII 2000 r. cenę organ I instancji określił na kwotę 4005 zł nie uwzględniając waloryzacji za grudzień 2000 r. Podniesiono też zarzuty wobec operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego E. M. wskazując, że przyjęte ceny porównywanych nieruchomości ustalone były "w atmosferze przymusu, zastraszenia i gróźb o przymusowym wywłaszczeniu" oraz nie uwzględniały cen, za które Gmina wystawia do przetargu nieruchomości pod zabudowę. Zdaniem skarżącego rzeczoznawca przyjął cenę operatu innego rzeczoznawcy p. P., którego operat zakwestionowała Komisja Arbitrażowa w Łodzi, a wycena powinna być dokonana na grudzień 2003 r. Zarzucono tez, że skarżący nie został powiadomiony o sporządzeniu opinii, czym naruszono przepisy art. 10 § 1 i 79 § 1 kpa.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie nie uwzględnił skargi. Sąd zaznaczył, że według art. 21 ust. 1 Konstytucji RP wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy dokonywane jest na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.) wydzielenie gruntów m. in. pod drogi oraz budowa i utrzymanie tych dróg należy do celów publicznych. Jest zatem zdaniem Sadu oczywiste, że realizacja celu publicznego w postaci budowy obwodnicy miasta [...] w ciągu drogi krajowej nr 7, wymaga nabycia własności gruntów przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na ten cel i niezbędnych do jego realizacji. W toku postępowania w tej sprawie skarżący nie podnosił zarzutu, by działka 90/1 nie znajdowała się w obszarze przeznaczonym na realizację celu publicznego. W świetle decyzji o podziale nieruchomości z dnia 29 XII 1998 r. oraz wyrysu z mapy ewidencyjnej gruntów Nr ewid. 88/99 (k – 21 akt) zawierającej określenie granic terenu niezbędnego dla realizacji celu publicznego wraz z oznaczeniem położonych w tych granicach działek ewidencyjnych, a m.in. działki 90/1, miały organy podstawę do przyjęcia ustalenia, że działka 90/1 położona jest w tym obszarze. Również dokumenty wieczysto-księgowe (k- 36, 18) oraz z ewidencji gruntów (k – 22) dawały podstawę do przyjęcia, że nieruchomość ma uregulowany stan prawny w rozumieniu art. 113 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podniesione więc naruszenia przepisów art. 116 ust. 1 i 2 ustawy nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Przepis art. 112 ust. 3 stanowi, że wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. Zasadę wyrażoną w tym przepisie rozwija przepis art. 114 ust. 1 ustawy, w myśl którego wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego należy poprzedzić rokowaniami o nabycie w drodze umowy praw określonych w art. 112 ust. 3 przeprowadzonych między starostą wykonującym zadanie z zakresu administracji rządowej a właścicielem nieruchomości przy czym tylko rokowania prowadzone przez starostę muszą poprzedzać wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. Z tych względów nie mają zdaniem Sądu doniosłości prawnej przytoczone na poparcie naruszenia przepisów art. 10 § 1 i 79 § 1 oraz 77 kpa takie okoliczności, jak nie branie udziału w rozprawie administracyjnej w dniu 30 XI 2000 r., przez przedstawiciela Dyrekcji Dróg Publicznych i Autostrad przy braku zawiadomienia o tej czynności, skoro odnotowano udział upoważnionych pracowników Starostwa i skarżącego, czy dołączenie tylko fragmentów operatu rzeczoznawcy majątkowego L. P. z 1998 r. dotyczących zresztą innej nieruchomości, lecz mających dokumentować fazę rokowań prowadzonych przez przyszłego inwestora, a nie przez Starostę [...]. Przepis art. 114 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie określa formy prowadzenia rokowań o nabycie w drodze umowy nieruchomości czy jej części niezbędnej dla realizacji celu publicznego. Jednakże spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia jako przesłanki warunkującej wywłaszczenie oznacza taką sytuację, w której starosta określił i zaproponował warunki nabycia w drodze umowy nieruchomości lub jej części. Materiał dowodowy sprawy pozwala na przyjęcie, że wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego zostało poprzedzone rokowaniami między skarżącym a Starostą [...] oraz że nie doprowadziły one do zawarcia umowy nabycia w tej formie części nieruchomości w postaci działki nr 90/1. Niedojście do zawarcia umowy spowodowane było rozbieżnościami co do ceny m2 gruntu podlegającego wywłaszczeniu. Oferowana przez Starostę cena wynosiła początkowo 2,49 zł, a następnie 3 zł, natomiast zainteresowany domagał się 8 zł/m2. Przepis art. 128 ust. 1 ustawy formułuje zasadę, że wywłaszczenie nieruchomości lub innego prawa następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczanej, odpowiadającym wartości wywłaszczonej nieruchomości lub wartości tego prawa. Podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, zgodnie z art. 134 ust. 1 powołanej ustawy, wartość rynkowa nieruchomości, przy czym ust. 2 tego przepisu określa zespół czynników, które uwzględnia się przy ustalaniu wartości rynkowej nieruchomości. W myśl natomiast ust. 4 art. 134, jeżeli przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym, zgodnie z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, to wartość rynkową tej nieruchomości określa się według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia. Skarga nie kwestionuje stanowiska organów, że w następstwie przeznaczenia części nieruchomości odpowiadającej działce 90/1 użytkowanej rolniczo, na cele obwodnicy jej wartość wzrosła i nie powinna być wyceniana według dotychczasowego sposobu użytkowania. Skarga natomiast naruszenia zasad wyceny określonych w art. 134 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami upatruje w tym, że przyjęte porównawcze ceny transakcyjne "ustalone były w atmosferze przymusu, zastraszenia i gróźb przymusowego wywłaszczenia" oraz, że przyjęte w operacie rzeczoznawcy majątkowego ceny nie uwzględniały cen, za które Gmina wystawiała do sprzedaży w trybie przetargu nieruchomości własne pod zabudowę przemysłową.
W ocenie Sądu znajdują oparcie w materiale dowodowym sprawy ustalenia zaskarżonej decyzji, że podstawę ustalenia wartości nieruchomości wywłaszczonej, stanowią ceny transakcyjne uzyskiwane w latach 1998-2000 przy sprzedaży położonych w najbliższej okolicy nieruchomości gruntowych znajdujących się na terenach przewidzianych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele obwodnicy. Stosownie do § 28 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 VII 1998 r. dla ustalenia odszkodowania w przypadku, o którym mowa w art. 134 ust. 4 za działki gruntu wydzielone pod nowe drogi albo pod poszerzenie dróg istniejących, wartość nieruchomości ustala się w podejściu porównawczym , przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży nieruchomości na te cele. Przepis ten zamieszczony był w Rozdziale 3 rozporządzenia dotyczącym określenia wartości nieruchomości w przypadkach szczególnych. Otwierający ten Rozdział § 20 stanowił, że jego przepisy stosuje się przy określaniu wartości nieruchomości, dla których nie ma nieruchomości porównywalnych, będących przedmiotem obrotu na warunkach określonych art. 151 ust. 1 ustawy, a także przy określaniu wartości nieruchomości w sytuacji, gdy przepisy szczególne wymagają specjalnego sposobu ich wyceny. Taka regulacja – jako wyjątek od zasady z art. 151 ust. 1 ustawy – oznaczała, że podstawę ustalenia wartości rynkowej nieruchomości wywłaszczonych pod budowę lub poszerzenie dróg mogą stanowić ceny transakcyjne, uzyskiwane ze sprzedaży nieruchomości na ten sam cel, a więc nawet gdy przy zawieraniu umów istniała pewna sytuacja "przymusowa" wynikająca z zagrożenia wywłaszczeniem na cel budowy, poszerzenie drogi. Z tych względów przewidziany w art. 134 ust. 4 alternatywny sposób użytkowania jako punkt odniesienia ustalenia wartości rynkowej nieruchomości przeznaczonej w planie miejscowym pod budowę drogi (obwodnicy) dotyczył cen transakcyjnych nieruchomości sprzedanych w drodze umowy na ten sam cel publiczny. Nadto przepis § 6 ust. 2 rozporządzenia ograniczał zakres informacji o cenach uzyskiwanych przy sprzedaży nieruchomości w drodze przetargu, tylko do sytuacji, gdy w sposób rażący nie odbiegały od cen uzyskiwanych na rynku nieruchomości. Nie podnosi zaś skarga, by w drodze przetargu sprzedawano grunty gminy pod budowę obwodnicy [...]. Stąd też zarzut naruszenia przepisu art. 134 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami uznać należy za nieuzasadniony. W myśl art. 130 ust. 1 wysokość odszkodowania ustala się według stanu i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. Przepis ust. 2 stanowi zaś, że ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego określającej wartość nieruchomości. Taka regulacja oznacza, że musi istnieć pewien odstęp czasu pomiędzy datą dokonania wyceny i sporządzenia przez rzeczoznawcę opinii, a datą wydania decyzji. Jest to zdaniem Sądu oczywiste, gdy się zważy, że opinia podlega ocenie stron postępowania i poprzedza wyznaczenie sprawy. Wymóg zatem ustalania odszkodowania według wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nie może być utożsamiany z jednoczesnością czy bardzo znaczną bliskością dat sporządzenia opinii i wydania decyzji. O tym czy przewidziany w art. 130 ust. 1 warunek jest spełniony decyduje to czy ustalona w opinii rzeczoznawcy majątkowego wysokość odszkodowania jest w dacie wydania decyzji nadal aktualna z uwagi na stan wywłaszczonej nieruchomości i wartość rynkową nieruchomości (art. 134 ust. 1 ustawy). Samo wskazanie przez skarżącego na odstępstwo czasowe pomiędzy datą sporządzenia operatu szacunkowego (sierpień 2000 r.) i data ustalenia odszkodowania (styczeń 2001 r.) nie świadczy o naruszeniu przepisu art. 130 ust. 1 ustawy, a skarga nie twierdzi, że w okresie między sierpniem 2000 r. a styczniem 2001 r. ceny transakcyjne z umów sprzedaży działek na potrzeby obwodnicy, a więc te, które stanowią podstawę opinii, uległy zmianie na korzyść skarżącego. Podnoszona natomiast w piśmie skarżącego z dnia 16 XII 2003 r. okoliczność, że w ciągu 2 lat przed tą data ceny wzrosły, jako argument, że nieruchomość powinna być przeszacowana, nie ma już doniosłości prawnej z punktu widzenia zgodności z prawem zaskarżonej decyzji na czas jej wydania.
Od powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargę kasacyjną w trybie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) wniósł S. R. reprezentowany przez radcę prawnego M. G.. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego tj. art. 151 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także oparto skargę na nowych dowodach, których skarżący nie mógł powołać w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonego wyroku, szczegółowo wskazanych w uzasadnieniu. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] oraz poprzedzającej ja decyzji Starosty [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu podstaw kasacyjnych skarżący podnosił, że w skardze sądowo-administracyjnej kwestionował prawidłowość merytoryczną ustalonego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość , zarzucając w szczególności, że przyjęta wartość rynkowa nieruchomości ustalona została w oparciu o ceny transakcyjne jakie inwestor płacił za nieruchomości pod budowę obwodnicy nabywane notarialnie w latach poprzednich w sytuacji gdy zgodnie z powołanym art. 151 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie było warunków do przyjęcia, iż ceny transakcyjne przy zakupie poprzednio nieruchomości pod obwodnicę można było uznać za wartość nieruchomości ustaloną jako podstawę do "przyznania wysokości odszkodowania". Sąd przyjmując wartość nieruchomości na poziomie cen transakcyjnych przy dobrowolnym wykupie nieruchomości na cele obwodnicy nie wiedział, że ta dobrowolność i niezależność stron w rozumieniu art. 151 ust. 1 pkt 1 ustawy nie była zachowana gdyż nie miał sposobności ani wiedzy o tym w jakich warunkach ta "dobrowolność" przez inwestora była osiągana. Tymczasem w aktach sprawy zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie ze skargi A. G. na decyzje Wojewody [...] o wywłaszczeniu i odszkodowaniu za nieruchomości pod obwodnicę sygn. akt II SA/Kr 85/03 zgromadzony został obszerny materiał dowody świadczący o tym, że ceny uchodzące za transakcyjne przy zakupie nieruchomości pod budowę obwodnicy zostały wymuszone na właścicielach drogą nacisków i szantażu z grożeniem im wysiedleniem do b. PGR-ów na Mazurach. Nie tylko ten wzgląd świadczący o naruszeniu prawa materialnego przy ocenie czy były podstawy do ustalenia odszkodowania za wywłaszczona nieruchomość na podstawie i w oparciu o ceny transakcyjne z naruszeniem przepisu art. 151 ust. 1 pkt 1 ustawy, stanowi podstawę do niniejszej skargi ale i inny fakt świadczący o tym, że obie decyzje wydane w tej sprawie zapadły z rażącym naruszeniem prawa (art.156 § 1 pkt 2 i 7 kpa). W postępowaniu poprzedzającym wydanie tych decyzji posłużono się operatem szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego E. M. etatowego pracownika [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...], zatrudnioną do tego w komórce organizacyjnej, która przygotowuje projekty rozstrzygnięć dla Wojewody w przedmiocie odwołań na decyzje wywłaszczeniowe. Osoba ta podlegała w tej sprawie wyłączeniu z mocy art. 24 kpa. Skoro zatem przy wydawaniu obu decyzji w tej sprawie brała udział osoba podlegająca wyłączeniu to obie decyzje wydane zostały w warunkach powodujących ich nieważność. Skarżący o tym, że E. M. była etatowym pracownikiem [...] Urzędu Wojewódzkiego w czasie gdy w obrocie prawnym funkcjonował jej operat szacunkowy, dowiedział się dopiero od M. W. w dniu 20 III 2004 r. w związku z jego skargą sygn. akt II SA/Kr 1356/01 w przedmiocie wywłaszczenia i odszkodowania za nieruchomości pod budowę obwodnicy. Z tych przyczyn wnoszący skargę kasacyjną domagał się uwzględnienia tej skargi.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnosił o jej oddalenie. Wyjaśnił, że ceny transakcyjne wzięte do porównań w niniejszej sprawie pozyskane zostały z dobrowolnych transakcji kupna-sprzedaży gruntów przeznaczonych pod budowę obwodnicy miasta [...]. Bezzasadnym jest więc zarzut dotyczący nieprawidłowości w ustaleniu przez Starostę [...] odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Nie jest zdaniem organu prawdą, że wykonawca operatu szacunkowego zatrudniony był w wydziale zajmującym się nadzorem postępowań dotyczących wywłaszczenia. W dacie orzekania zarówno organu I jak i II instancji rzeczoznawca majątkowy zatrudniony był w Wydziale Rolnictwa i Ochrony Środowiska [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...], który zgodnie z zakresem swoich działań nie zajmował się wywłaszczaniem, gdyż zagadnienia te w imieniu Wojewody [...] realizował Wydział Rozwoju Regionalnego. Podkreślono, że osoba ta nie pozostawała w żaden sposób w zależności służbowej w stosunku do osoby podejmującej, z upoważnienia Wojewody [...] decyzje w niniejszej sprawie. Uwzględniając ustalenia wynikające z art. 24 kpa w niniejszym postępowaniu brak było podstaw do nieuwzględnienia operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego na zlecenie Starosty [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez S. R. skargi kasacyjnej od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 16 XII 2003 r., o którym wyżej mowa, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w § 2 art. 183. Żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w cyt. art. 183 § 2 omawianej ustawy nie zachodzi w niniejszej sprawie. Zatem sprawa a mogła być przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana tylko w granicach zakreślonych skargą kasacyjną. Granice skargi wyznaczają między innymi wymienione w art. 176 powołanej ustawy podstawy kasacyjne, które zgodnie z art. 174 ustawy mogą stanowić: 1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnie lub niewłaściwe zastosowanie, 2/ naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W podstawach kasacji wnoszący skargę kasacyjną musi wskazać wyraźnie konkretna normę prawa materialnego czy procesowego, której naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu. W niniejszej sprawie wnoszący skargę kasacyjną S. R. w podstawie kasacyjnej zarzucił w pierwszym rzędzie naruszenie przez Sąd przepisów prawa materialnego a to art. 151 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 VIII 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, nie wskazując przy tym na czym miałoby polegać naruszenie tego przepisu przez Sąd (czy jego błędnej wykładni czy niewłaściwym zastosowaniu). Art. 151 ust. 1 pkt 1 określa wartość rynkową nieruchomości stanowiąc, że jest nią przewidywana cena, możliwa do uzyskania na rynku, ustalona z uwzględnieniem cen transakcyjnych uzyskanych przy spełnieniu warunku, iż strony umowy były od siebie niezależne, nie działały w sytuacji przymusowej oraz miały stanowczy zamiar zawarcia umowy. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej nie ma w dokumentacji tej sprawy dowodu na to, że przyjęta do ustalenia odszkodowania za stanowiącą własność skarżącego i jego żony wywłaszczoną działkę oznaczoną ewidencyjnie nr 90/1 o pow. 1310 m2 położoną we wsi Łączyn – wartość tej nieruchomości ustalona przez rzeczoznawcę majątkowego nie odpowiada wartości rynkowej o jakiej mowa w cyt. art. 151 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Według znajdującej się w aktach sprawy opinii Komisji Arbitrażowej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych Nr KA/41/2000 (wykonanej na zlecenie Starostwa Powiatowego w [...] przez jednostkę upoważnioną w art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami do tego rodzaju ocen) operaty szacunkowe sporządzone przez rzeczoznawcę majątkowego E. M. zostały wykonane zgodnie z przepisami prawa i standardami zawodowymi obowiązującymi w dacie wyceny i mogły stanowić podstawę wydania decyzji o wywłaszczeniu.
Nie ma żadnych podstaw by opinię tę kwestionować, gdyż wnoszący skargę kasacyjną nie przedstawił żadnych konkretnych dowodów wskazujących na to, że operat szacunkowy dotyczący wyceny jego nieruchomości został sporządzony nierzetelnie.
Jak wskazuje podstawa skargi kasacyjnej S. R. skarga ta oprócz zarzutu naruszenia zaskarżonym wyrokiem prawa materialnego została oparta na nowych dowodach, , których skarżący nie mógł powołać w postępowaniu poprzedzającym wydanie wyroku stanowiącego przedmiot skargi kasacyjnej, a które zostały szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu tej skargi. W związku z tym przypomnieć należy, że ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w art. 174 wskazuje, że skarga kasacyjna może być oparta na podstawach naruszenia: 1/ prawa materialnego, 2/ przepisów postępowania. Oznacza to, że podstawę kasacyjną stanowić może tylko naruszenie konkretnej normy prawa materialnego czy procesowego, którą Sąd rozpoznając sprawę naruszył. Powołanie nowych dowodów, o których wnoszący skargę kasacyjną dowiedział się po wydaniu wyroku przez sąd administracyjny I instancji nie może zatem stanowić podstawy skargi kasacyjnej, Tak więc do tych kwestii Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną nie mógł odnieść się merytorycznie.
W świetle powyższego nie można uznać skargi kasacyjnej S. R. za zasadną i z tego względu na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – należało ją oddalić.