I OSK 923/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków. Powodem odmowy było przekroczenie kryterium dochodowego. Skarżący podnosił, że organ nie zastosował art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który pozwala na przyznanie zasiłku, jeśli przysługiwał on w poprzednim okresie zasiłkowym, nawet przy przekroczeniu dochodu. WSA uznał, że przekroczenie dochodu rodziny (84,51 zł) było wyższe niż najniższy zasiłek rodzinny (48 zł), a przepis art. 5 ust. 3 dotyczy dochodu całej rodziny, a nie dochodu na osobę. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzut naruszenia prawa materialnego za uzasadniony. NSA stwierdził, że wykładnia językowa zastosowana przez WSA i organy była niezasadna, prowadząc do różnego traktowania uprawnionych. Sąd podkreślił konieczność stosowania wykładni systemowej, uwzględniającej powiązanie art. 5 ust. 3 z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy, gdzie mowa jest o dochodzie rodziny w przeliczeniu na osobę. NSA powołał się na własne wcześniejsze orzecznictwo oraz nowelizację art. 5 ust. 3, która doprecyzowała pojęcie 'dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie'. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów obu instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście kryterium dochodowego i wykładni przepisów prawa.
Dotyczy stanu prawnego przed nowelizacją z 2007 r., choć wskazuje na potrzebę doprecyzowania przepisów.
Zagadnienia prawne (2)
Jak należy interpretować pojęcie 'dochodu rodziny' w kontekście art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w szczególności czy odnosi się ono do dochodu ogółem, czy dochodu w przeliczeniu na osobę w rodzinie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pojęcie 'dochodu rodziny' w art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych powinno być interpretowane w powiązaniu z art. 5 ust. 1 tej ustawy, jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, a nie jako dochód ogółem.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wykładni systemowej, wskazując, że skoro w przepisach poprzedzających ustawodawca posłużył się pojęciem 'dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę', to takie samo pojęcie powinno być stosowane w kontekście przekroczenia kwoty uprawniającej do świadczenia. Podkreślono, że wykładnia językowa prowadziłaby do nierównego traktowania uprawnionych.
Czy organ administracji publicznej naruszył prawo materialne poprzez błędną wykładnię art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co skutkowało odmową przyznania zasiłku rodzinnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wykładnia art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych zastosowana przez organy administracji i WSA była błędna i naruszała prawo materialne.
Uzasadnienie
Błędna wykładnia polegała na przyjęciu, że 'dochód rodziny' w art. 5 ust. 3 oznacza dochód ogółem, a nie dochód w przeliczeniu na osobę, co było sprzeczne z celem przepisu i prowadziło do nierównego traktowania obywateli.
Przepisy (6)
Główne
u.ś.r. art. 5 § ust. 3
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Pojęcie 'dochodu rodziny' w tym przepisie należy interpretować jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, a nie dochód ogółem.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.ś.r. art. 5 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 3 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Definicja 'dochodu rodziny' jako przeciętnego miesięcznego dochodu członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez organy administracji i WSA, polegająca na odmiennym rozumieniu pojęcia 'dochodu rodziny' niż wynika to z wykładni systemowej i powiązania z art. 5 ust. 1. • Zastosowanie wykładni językowej przepisu art. 5 ust. 3, zamiast wykładni systemowej, prowadzi do nierównego traktowania uprawnionych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd odwoławczy ocenia tylko zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. • Stanowisko to uznać należy za niezasadne. • Słusznie skarga kasacyjna podważa stanowisko organów zaakceptowane następnie przez Sąd I instancji, wynikające z zastosowania wykładni językowej. • W ocenianym przypadku stosowanie takiej wykładni prowadziłoby bowiem [...] do różnego traktowania uprawnionych w zależności od tego, czy dotyczy to pojedynczej osoby uczącej się, czy też odnosi się do wielodzietnej rodziny. • Aby zatem właściwie odczytać sens przepisu należy sięgnąć do innych metod wykładni, w tym przede wszystkim wykładni systemowej. • Nowelizacja ta miała na celu jedynie doprecyzowanie przepisu, który w praktyce orzeczniczej organów i sądu administracyjnego, posługujących się jedynie wykładnią językową, wywoływał wątpliwości.
Skład orzekający
Jan Kacprzak
przewodniczący
Janina Antosiewicz
sprawozdawca
Witold Falczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście kryterium dochodowego i wykładni przepisów prawa."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego przed nowelizacją z 2007 r., choć wskazuje na potrzebę doprecyzowania przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest właściwa wykładnia przepisów prawa, zwłaszcza w kontekście świadczeń socjalnych, gdzie drobne różnice w interpretacji mogą mieć znaczący wpływ na życie obywateli.
“Czy przekroczenie progu dochodowego o 84 zł pozbawia rodzinę zasiłku? NSA wyjaśnia kluczowy przepis.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.