I OSK 920/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.K. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Podkarpackiego odmawiającą zwrotu nieruchomości wywłaszczonej pod budowę stopnia wodnego i zalewu na rzece Wisłok. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów KPA i UGN, w tym błędne ustalenie celu wywłaszczenia i jego realizacji, a także naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację art. 137 ust. 1 i art. 136 ust. 3 UGN. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że postępowanie trwa od 2019 r. i że wcześniejsze decyzje Wojewody wskazywały na możliwość zmian w koncepcjach zagospodarowania przy złożonych inwestycjach realizowanych etapami. NSA uznał, że cel wywłaszczenia, jakim była budowa stopnia wodnego i zalewu, został zrealizowany, a sporna działka była wykorzystywana m.in. jako plac budowy i teren parkingowy. Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i NSA, wskazując, że nieruchomości wywłaszczone w trybie ustawy z 1958 r. nie podlegają zwrotowi, jeśli zostały użyte na cel wywłaszczenia lub były niezbędne na ten cel. NSA stwierdził, że skarżąca nie wykazała konkretnych dowodów na poparcie swoich zarzutów dotyczących błędnych ustaleń faktycznych ani istotnego wpływu zarzucanych uchybień na wynik sprawy. Sąd uznał, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, a przeznaczenie części terenu na tereny zielone czy parking nie wykluczało jego realizacji w szerszym kontekście inwestycji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'cel wywłaszczenia' i jego realizacji w kontekście złożonych inwestycji, zmian koncepcji zagospodarowania oraz wykorzystania nieruchomości na cele pomocnicze (np. parking, tereny zielone).
Orzeczenie dotyczy specyfiki wywłaszczeń pod budowę infrastruktury hydrotechnicznej i może wymagać uwzględnienia kontekstu czasowego i specyfiki inwestycji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy cel wywłaszczenia został zrealizowany, jeśli nastąpiły zmiany w koncepcji zagospodarowania terenu, a nieruchomość została przeznaczona m.in. na tereny zielone i parking?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, cel wywłaszczenia został zrealizowany. Zmiany w koncepcji zagospodarowania, w tym przeznaczenie części terenu na cele zielone czy parking, nie wykluczają realizacji celu wywłaszczenia, zwłaszcza w przypadku złożonych inwestycji realizowanych etapami i po upływie wielu lat.
Uzasadnienie
NSA uznał, że cel wywłaszczenia (budowa stopnia wodnego i zalewu) został zrealizowany, ponieważ nieruchomość była wykorzystywana jako plac budowy i teren parkingowy. Sąd podkreślił, że przy złożonych inwestycjach możliwe są zmiany koncepcji zagospodarowania, a tereny zielone mogą stanowić integralną część takiej inwestycji, np. jako tereny zalewowe.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania (KPA, PPSA) poprzez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi, zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia materiału dowodowego?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że skarżąca nie wykazała, aby uchybienia przepisom postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie stwierdzono braku logiki w rozumowaniu ani naruszenia zasad doświadczenia życiowego.
Czy doszło do naruszenia prawa materialnego (UGN) poprzez błędną interpretację pojęcia 'cel wywłaszczenia' i jego realizacji?
Odpowiedź sądu
Nie, nie doszło do naruszenia prawa materialnego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że interpretacja celu wywłaszczenia dokonana przez organy i zaakceptowana przez sąd pierwszej instancji była prawidłowa, uwzględniając złożony charakter inwestycji i jej realizację na przestrzeni lat.
Przepisy (8)
Główne
Dz.U. 1974 nr 10 poz 64 art. 34 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Dz.U. 2021 poz 1899 art. 136 § ust. 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Dz.U. 2021 poz 1899 art. 137 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
Dz.U. 1961 nr 7 poz 47 art. 30
Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym
Dz.U. 1991 nr 30 poz 127 art. 69 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Kpa
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cel wywłaszczenia został zrealizowany, mimo zmian w koncepcji zagospodarowania terenu. • Nieruchomość była wykorzystywana na potrzeby realizacji stopnia wodnego i zalewu, w tym jako plac budowy i teren parkingowy. • Zmiany koncepcji zagospodarowania, w tym tereny zielone, mogą być integralną częścią złożonej inwestycji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (KPA, PPSA) przez sąd pierwszej instancji. • Naruszenie prawa materialnego (UGN) poprzez błędną interpretację celu wywłaszczenia i jego realizacji. • Cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, ponieważ na nieruchomości brak infrastruktury typowej dla terenów zielonych i nie powstały elementy stopnia wodnego.
Godne uwagi sformułowania
w przypadku inwestycji o złożonym, kompleksowym charakterze, których funkcjonowanie jest związane z istnieniem zróżnicowanej zabudowy i funkcji obszarów, realizowanych etapami, możliwe jest dokonywanie zmian w koncepcjach zagospodarowania. • Stopień wodny wraz z nieruchomościami przeznaczonymi na potrzeby ochrony przed powodzią stanowi rodzaj budowli przeciwpowodziowej. • nie można podzielić stanowiska, że sporna nieruchomość nie była wykorzystywana na cele wywłaszczenia.
Skład orzekający
Monika Nowicka
przewodniczący
Karol Kiczka
członek
Maria Grzymisławska-Cybulska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'cel wywłaszczenia' i jego realizacji w kontekście złożonych inwestycji, zmian koncepcji zagospodarowania oraz wykorzystania nieruchomości na cele pomocnicze (np. parking, tereny zielone)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki wywłaszczeń pod budowę infrastruktury hydrotechnicznej i może wymagać uwzględnienia kontekstu czasowego i specyfiki inwestycji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu wywłaszczonych nieruchomości i interpretacji celu wywłaszczenia, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.
“Czy cel wywłaszczenia nieruchomości pod budowę stopnia wodnego został zrealizowany po latach? NSA rozstrzyga.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.