I OSK 919/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-02-08
NSAAdministracyjneŚredniansa
stypendiumbezrobotnynaukapromocja zatrudnieniarynek pracyprawo pracyubezpieczenia społeczneprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wojewody Łódzkiego, uznając prawo bezrobotnego do stypendium na dalszą naukę podjętą przed wejściem w życie nowej ustawy.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki bezrobotnemu S. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że ustawa o promocji zatrudnienia ma zastosowanie do nauki podjętej przed jej wejściem w życie. Wojewoda Łódzki wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów materialnych, w tym art. 55 ust. 1 ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że przepisy nie ograniczały zastosowania do osób podejmujących naukę po dacie wejścia w życie ustawy, a stypendium przysługuje od dnia wejścia w życie ustawy.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Wojewody Łódzkiego od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzje organów odmawiających bezrobotnemu S. B. przyznania stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki. S. B. ukończył szkołę zawodową w czerwcu 2003 r., zarejestrował się jako bezrobotny i od września 2003 r. podjął naukę w technikum zaocznym. Wniosek o stypendium złożył w lipcu 2004 r. Organy administracji odmówiły, powołując się na art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, interpretując go jako mający zastosowanie tylko do osób, które podjęły naukę po dniu wejścia w życie tej ustawy (1 czerwca 2004 r.). WSA nie podzielił tego stanowiska, uznając, że ustawa nie zawierała takiego ograniczenia. Wojewoda Łódzki w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 55 ust. 1, art. 139 ust. 1 i art. 152 ustawy, argumentując m.in. naruszenie zasady nieretroakcji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące art. 139 ust. 1 i art. 152 są nietrafne lub niezrozumiałe. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 55 ust. 1, NSA stwierdził, że przepis ten określa warunki przyznania stypendium, ale nie ogranicza terminu podjęcia nauki do okresu po wejściu w życie ustawy. Sąd podkreślił, że stypendium przysługuje od dnia wejścia w życie ustawy, a regulowanie skutków prawnych zdarzeń przeszłych nie stanowi naruszenia zasady nieretroakcji. NSA odrzucił również argument, że skarżący nie jest bezrobotnym bez kwalifikacji zawodowych, wskazując, że ta kwestia nie była badana przez organy i może mieć znaczenie przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ma zastosowanie.

Uzasadnienie

Ustawa nie zawierała ograniczenia, że przepis ma zastosowanie tylko do osób, które podjęły naukę po dniu wejścia w życie ustawy. Stypendium przysługuje od dnia wejścia w życie ustawy, a regulowanie skutków prawnych zdarzeń przeszłych nie narusza zasady nieretroakcji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.p.z.i.r.p. art. 55 § 1

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Przepis określa warunki przyznania stypendium, ale nie ogranicza terminu podjęcia nauki do okresu po wejściu w życie ustawy. Stypendium przysługuje od dnia wejścia w życie ustawy.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.z.i.r.p. art. 139 § 1

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Dotyczy wyłącznie świadczeń z tytułu bezrobocia przyznanych przed wejściem w życie tej ustawy.

u.p.z.i.r.p. art. 152 § 1

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Określa dzień wejścia w życie ustawy, od kiedy mogą być przyznawane stypendia na podstawie art. 55 ust. 1.

u.z.i.p.b. art. 37d

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Nie miał zastosowania w przypadku skarżącego z uwagi na miejsce zamieszkania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ma zastosowanie do nauki podjętej przed jej wejściem w życie. Stypendium przysługuje od dnia wejścia w życie ustawy, a regulowanie skutków prawnych zdarzeń przeszłych nie narusza zasady nieretroakcji.

Odrzucone argumenty

Art. 55 ust. 1 ustawy ma zastosowanie tylko do osób, które podjęły naukę po dniu wejścia w życie tej ustawy. Naruszenie art. 139 ust. 1 ustawy poprzez błędną wykładnię. Naruszenie art. 152 ustawy poprzez przyjęcie, że przepisy mają zastosowanie do stanu faktycznego zaistniałego przed dniem jej wejścia w życie. Skarżący nie jest bezrobotnym bez kwalifikacji zawodowych.

Godne uwagi sformułowania

ani z art. 55, ani z zawartych w rozdziale 22 przepisów przejściowych, nie wynika ograniczenie jej zastosowania tylko do osób, które podjęły naukę po 1 czerwca 2004 r. działania ustawy wstecz nie stanowi samo regulowanie skutków prawnych zdarzeń przeszłych, lecz regulowanie tych skutków z mocą wsteczną

Skład orzekający

Elżbieta Stebnicka

przewodniczący

Leszek Włoskiewicz

sprawozdawca

Marek Stojanowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych, zasada nieretroakcji w prawie administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz stanu prawnego obowiązującego w 2004/2005 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów przejściowych i zasady nieretroakcji, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem pracy i administracyjnym.

Czy można dostać stypendium na naukę, jeśli podjęło się ją przed wejściem w życie nowej ustawy?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 919/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Stebnicka /przewodniczący/
Leszek Włoskiewicz /sprawozdawca/
Marek Stojanowski
Symbol z opisem
6334 Stypendia
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
III SA/Łd 94/05 - Wyrok WSA w Łodzi z 2005-04-21
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka, Sędziowie NSA Marek Stojanowski, , Leszek Włoskiewicz (spr.), Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Łódzkiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 kwietnia 2005 r. sygn. akt III SA/Łd 94/05 w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – uwzględniając skargę S. B. - wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2005 r. III SA/Łd 94/05 uchylił decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] [...], którą - na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001) – odmówiono skarżącemu przyznania, od dnia 1 kwietnia 2004 r., stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki.
S. B. ukończył zasadniczą szkołę zawodową w czerwcu 2003 r., i w tym samym miesiącu został zarejestrowany jako bezrobotny w powiatowym urzędzie pracy, od września 2003 r. zaś podjął dalszą naukę w zaocznym technikum, i w dniu 29 lipca 2004 r. wystąpił z wnioskiem o stypendium, lecz obydwa organy przyjęły, że art. 55 ust. 1 powołanej ustawy ma zastosowanie tylko do osób, które podjęły naukę po dniu wejścia jej w życie (1 czerwca 2004 r. ) – jak zostało wyjaśnione w piśmie Ministerstwa Gospodarki i Pracy – Departament Rynku pracy z dnia 14 października 2004 r. [...], - natomiast sąd nie podzielił tego stanowiska.
Sąd uznał bowiem, że – chociaż ustawa weszła w życie 1 czerwca 2004 r. – ani z art. 55, ani z zawartych w rozdziale 22 przepisów przejściowych, nie wynika ograniczenie jej zastosowania tylko do osób, które podjęły naukę po1 czerwca 2004 r., przy czym skarżący nawet nie mógłby uzyskać stypendium na podstawie art. 37d ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514) – gdyż zamieszkuje w powiecie piotrkowskim, który nie jest zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym – i pozostawałby poza działaniem tak poprzedniej, jak nowej ustawy.
Wnosząc skargę kasacyjną Wojewoda Łódzki oparł ją na podstawach naruszenia prawa materialnego, a w szczególności:
"- naruszenia art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez przyjęcie, że ma on zastosowanie do skarżącego, który podjął dalszą naukę w szkole ponadpodstawowej przed dniem wejścia w życie tego przepisu,
- naruszenia art. 139 ust. 1 cyt. wyżej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez błędną jego wykładnię przez przyjęcie, że skoro skarżący nie miał przyznanego przed dniem wejścia w życie ustawy stypendium, to nie można stosować w jego przypadku przepisów ustawy dotychczas obowiązującej,
- naruszenia art. 152 cyt. wyżej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez przyjęcie, że przepisy tej ustawy mają zastosowanie do stanu faktycznego zaistniałego w przypadku skarżącego przed dniem jej wejścia w życie".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że w 2004 r. skarżący nie podjął nauki – w znaczeniu "przedsięwziął" – lecz kontynuował naukę rozpoczętą w 2003 r., natomiast przepisy przejściowe wprawdzie dotyczą świadczeń z tytułu bezrobocia przyznanych pod rządami poprzednio obowiązującej regulacji, jednak nie oznacza to, aby "z samego nieprzyznania świadczenia wnioskować, że do sytuacji skarżącego należy stosować ustawę nową", gdyż zastosowanie nowej ustawy, do stanu faktycznego w pełni ukształtowanego przed wejściem jej w życie, narusza zasadę nieretroakcji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono ponadto, że skarżący ma zawód kucharza, nie jest więc bezrobotnym bez kwalifikacji zawodowych w rozumieniu art. 49 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. B. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zarzut drugi jest wręcz niezrozumiały, gdyż art. 139 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy dotyczy wyłącznie świadczeń z tytułu bezrobocia przyznanych przed wejściem w życie tej ustawy.
Z kolei zarzut trzeci jest nietrafny dlatego, że określony w art. 152 ust.1 dzień wejścia w życie ustawy oznacza tylko, od kiedy mogą być przyznawane stypendia na podstawie art. 55 ust. 1 tej ustawy.
Nietrafny jest również zarzut pierwszy.
Stosownie do art. 55 ust. 1 (w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 listopada 2005 r.), bezrobotnemu, o którym mowa w art. 49 pkt 1 i 4, który w okresie 6 miesięcy od dnia zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy podjął dalszą naukę w szkole ponadpodstawowej lub ponadgimnazjalnej dla dorosłych albo w szkole wyższej w systemie studiów wieczorowych lub zaocznych, starosta, na wniosek bezrobotnego, przyznaje stypendium.
Przepis stanowi zatem, jakie warunki musi spełnić bezrobotny, aby uzyskać stypendium, lecz nie stanowi już, kiedy warunki mają być spełnione.
Natomiast, jeżeli jest oczywiste, że nauka musi być kontynuowana w chwili złożenia wniosku o stypendium, w treści przepisu nie znajduje już uzasadnienia przekonanie, aby rejestracja, czy też podjęcie dalszej nauki, mogły nastąpić wyłącznie po dniu wejścia w życie ustawy, zwłaszcza że zmiana stanu prawnego nie spowodowała utraty przez bezrobotnych tego statusu, nie ma więc prawnego powodu, aby pomijać dzień rejestracji, od którego właśnie rozpoczyna się bieg 6-miesięcznego terminu do podjęcia nauki.
Ponadto – aby poruszyć jeszcze inny aspekt podniesiony w skardze kasacyjnej – działania ustawy wstecz nie stanowi samo regulowanie skutków prawnych zdarzeń przeszłych, lecz regulowanie tych skutków z mocą wsteczną, stypendium zaś przysługuje od dnia wejścia w życie ustawy.
W skardze kasacyjnej podniesiono również, że S. B. nie jest bezrobotnym bez kwalifikacji zawodowych – w rozumieniu art. 49 pkt 4 powołanej ustawy – lecz ta okoliczność nawet nie była badana i może mieć znaczenie dopiero przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organy administracji wobec nowego brzmienia art. 55 ust. 1.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI