I OSK 917/06

I OSK 917/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-05-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Lech
Jolanta Rajewska /przewodniczący/
Wojciech Chróścielewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne
Ochrona danych osobowych
Sygn. powiązane
II SA/Wa 2047/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-03-23
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie Wojciech Chróścielewski (spr.) NSA Anna Lech Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2006r. sygn. akt II SA/Wa 2047/05 w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. przyznaje adw. Z. K. od Skarbu Państwa kwotę 146,40 zł (sto czterdzieści sześć złotych czterdzieści groszy) zawierającą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
I OSK 917/06
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 marca 2006 r. (II SA/Wa 2047/05) oddalił skargę B. S. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Zaskarżoną decyzją Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] odmawiającą uwzględnienia wniosku B. S., dotyczącego przetwarzania przez Prezydenta Miasta [...], Dyrektora Młodzieżowego Domu Kultury w [...], Dyrektora Miejskiego Zakładu Obsługi Placówek Oświatowych w [...] danych osobowych B. S., zawartych w dokumentacji związanej ze stosunkiem pracy, objętej aktami sprawy o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę, prowadzonej przez Sąd Rejonowy Wydział Pracy w [...]. Skarżący w okresie od dnia 1 września 1994 r. do 24 sierpnia 2002 r. był Dyrektorem Młodzieżowego Domu Kultury w [...]. Skarżący został zatrudniony na wskazanym stanowisku przez Prezydenta Miasta [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż do biura GIODO wpłynęło pismo B. S., w którym wnosił on o uznanie za niezgodne z prawem przetwarzanie przez wymienione wyżej podmioty jego danych osobowych zawartych w dokumentacji dotyczącej stosunku pracy skarżącego. B. S. zakwestionował w szczególności legalność udostępnienia dotyczących go danych osobowych zawartych w tej dokumentacji przez Prezydenta Miasta [...] - Sądowi Rejonowemu Wydział Pracy w [...], w ramach prowadzonego przez ten Sąd postępowania (sygn. akt IV P 153/04). Zdaniem skarżącego, dokumenty wymienione przez niego we wniosku nie mają związku z rozpatrywaną przez Sąd sprawą, a Sąd nie występował o ich złożenie do Prezydenta Miasta [...], będącego jego byłym pracodawcą.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. S. wniósł o stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa i przywrócenie stanu zgodnego z prawem, zarzucając naruszenie art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych art. 221 k.p.a., art. 225 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 i 4 k.p.a. oraz art. 26 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych. W uzasadnieniu skargi zarzucił GIODO błędne ustalenie, iż wszystkie dokumenty przez niego kwestionowane, w których utrwalone zostały jego dane osobowe, złożone przez Prezydenta Miasta [...] w Sądzie Rejonowym w [...], stanowiły dokumentację pracowniczą. W ocenie skarżącego, część spośród powyższych dokumentów nie obrazuje przebiegu jego zatrudnienia w Urzędzie Miejskim w [...], a w konsekwencji tego Prezydent Miasta [...] nie może być uznany za administratora danych osobowych zawartych w tych dokumentach.
W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wnosił o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę stwierdził, iż zasadniczy zarzut skarżącego sprowadzał się do stwierdzenia, że GIODO niewłaściwie ocenił, jakoby wszystkie, kwestionowane przez skarżącego dokumenty (w których utrwalone zostały jego dane osobowe), złożone przez Prezydenta Miasta [...] w Sądzie Rejonowym w [...], stanowiły dokumentację związaną ze stosunkiem pracy. Skarżący wielokrotnie podkreślał, iż część z tych dokumentów nie obrazuje przebiegu jego zatrudnienia w Urzędzie Miejskim w [...]. Co jednak istotne, omawiane dokumenty zostały przez Prezydenta Miasta [...] przekazane Sądowi Rejonowemu w [...] na wyraźne wezwanie tego organu z dnia 21 czerwca 2004 r. w sprawie o sygn. akt: IV P 153/04. W piśmie tym Sąd Rejonowy Wydział Pracy w [...] zażądał od Prezydenta Miasta [...] złożenia odpowiedzi na pozew oraz "akt osobowych powoda B. S.". Niezrozumiała jest zatem odmienna ocena powyższych okoliczności przedstawiona przez B. S. w jego skardze z dnia 21 października 2005 r.
Kwestionowana przez skarżącego dokumentacja została złożona w Sądzie Rejonowym Wydział Pracy w [...] i stanowi obecnie część akt prowadzonego przez ten Sąd postępowania w sprawie przywrócenia B. S. do pracy. Jak wynika ze skargi, Sąd włączył wymienioną dokumentację do akt prowadzonego postępowania jako dowód w sprawie. Fakt, iż prowadzenie przez ten Sąd postępowania w sprawie o przywrócenie B. S. do pracy wiąże się z przetwarzaniem jego danych osobowych nie oznacza jednocześnie, iż Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych jest uprawniony do ingerowania w powyższe czynności Sądu. Przepisy ustawy o ochronie danych osobowych, określające kompetencje Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych nie upoważniają bowiem wskazanego organu do ingerowania w tok postępowania, prowadzonego przez organy wymiaru sprawiedliwości. Stanowisko takie zajął również Naczelny Sąd Administracyjny, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 marca 2001 r., II SA 401/00, stwierdził, że "Generalny Inspektor (...) nie jest organem kontrolującym ani nadzorującym prawidłowość stosowania prawa materialnego i procesowego w sprawach należących do właściwości innych organów, służb czy sądów, których orzeczenia podlegają ocenom w toku instancji, czy w inny sposób określony odpowiednimi procedurami".
Sposób działania Sądu, w tym kwestia zawartości akt określonego postępowania podlegają kontroli wyłącznie ze strony organu wyższej instancji - w trybie i na zasadach określonych przepisami ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. nr 98, poz. 1070 z późn. zm.) oraz k.p.c. Kwestionując legalność pozyskania przez Prezydenta Miasta [...] zawierających dane osobowe skarżącego dokumentów, włączonych następnie do akt postępowania sądowego, a w konsekwencji legalność przetwarzania tych danych przez Sąd, B. S. uprawniony jest w trakcie tego postępowania zgłaszać wnioski dowodowe (art. 217 k.p.c.), a w razie jego zakończenia w pierwszej instancji niekorzystnym dla skarżącego rozstrzygnięciem - odwołać się od niego (art. 367 i nast. k.p.c.). Natomiast wobec odrębnego uregulowania - mocą powołanych przepisów - trybu dochodzenia przez skarżącego jego roszczeń związanych z procesem przetwarzania dotyczących go danych osobowych przez Sąd, stosować należy te właśnie regulacje, nie zaś przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Artykuł 18 ust. 1 ustawy stanowi bowiem wprawdzie, że w przypadku naruszenia przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem, w szczególności zaś usunięcie uchybień (pkt 1) bądź usunięcie danych osobowych (pkt 6). Jednakże w sytuacji, gdy przepisy innych ustaw regulują odrębnie wykonywanie czynności, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy, art. 18 ust. 3 ustawy nakazuje stosować owe odrębne regulacje.
Skargę kasacyjną na powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył B. S., wnosząc o jego uchylenie w pkt 1 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej określana jako p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, w szczególności art. 1 ust. 2, art. 7 pkt 4, art. 12 pkt 1, 2, art. 18 ust. 1 pkt 1, bowiem Generalny Inspektor posiada wszelkie uprawnienia do nakazania przywrócenia stanu zgodnego z prawem Prezydentowi Miasta [...] i pozostałym uczestnikom, w tym Dyrektorowi Miejskiego Zakładu Obsługi Placówek Oświatowych i Dyrektorowi Młodzieżowego Domu Kultury, dotyczącego prawa do ochrony danych osobowych skarżącego.
Ponadto naruszenie prawa materialnego nastąpiło wobec pominięcia zastosowania art. 1 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 1, art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, bowiem skarżący B. S. ma pełne prawo do ochrony dotyczących jego danych osobowych, a przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy osoba, której dane dotyczą, wyrazi na to zgodę, zaś administrator danych przetwarzający dane powinien dołożyć szczególnej staranności w celu ochrony interesów osób, których dane dotyczą, w szczególności jest obowiązany zapewnić prawidłowość przetwarzania danych, zatem naruszenie prawa materialnego doprowadziło do orzeczenia Sądu oddalającego skargę.
Jak podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, dokumenty dotyczące osoby skarżącego, przekazane do Sądu zawierają dane związane z procedurą skargową w innej sprawie, sprzed kilku lat i nie mają żadnego związku z zatrudnieniem skarżącego w Urzędzie Miejskim w [...], bowiem zatrudnienie to obejmowało okres od 2 września 2001r. do 19 marca 2004 r. Wymienione dokumenty pochodziły bowiem z krótkiego okresu zatrudnienia B. S. w Młodzieżowym Domu Kultury w [...] i jest oczywiste, że dokumenty te objęte ochroną danych osobowych nie mogą odnosić się do zatrudnienia w Urzędzie Miejskim.
Skarga B. S. z dnia 13 grudnia 2004 r. skierowana do Generalnego Inspektora dotyczyła stwierdzenia niezgodnego z prawem przetwarzania jego danych osobowych przez Prezydenta Miasta [...] oraz Dyrektorów Młodzieżowego Domu Kultury i Miejskiego Zakładu Obsługi Placówek Oświatowych w [...], którzy mieli prawny obowiązek powiadomić skarżącego o celach i przeznaczeniu tych danych w świetle przepisów ustawy o ochranie danych osobowych i te dane osobowe nie powinny być przekazane Prezydentowi Miasta [...], który wobec tego nie był także uprawniony do dalszego przekazywania tych danych Sądowi Rejonowemu w [...]. Całkowicie niesłuszne i bezzasadne jest stanowisko i twierdzenie Generalnego Inspektora jakoby zaskarżone dokumenty związane były z okresem zatrudnienia skarżącego oraz jego skargami obywatelskimi i wchodziły w zakres dokumentacji pracowniczej dotyczącej zatrudnienia w Urzędzie Miejskim.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, wnosząc o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co nastepuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 z późn. zm.) każdy ma prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych. Jednak w myśl ust. 2 tego samego artykułu przetwarzanie danych osobowych może mieć miejsce ze względu na dobro publiczne, dobro osoby, której dane dotyczą lub dobro osób trzecich w zakresie i trybie określonym ustawą. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, w myśl art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych przetwarzanie tych danych nie jest jedynie dopuszczalne za zgodą osoby, której dane te dotyczą, bowiem w 5 punktach tego artykułu wymieniono sytuacje dopuszczające przetwarzanie owych danych. Zgoda osoby, której dane dotyczą (punkt 1) jest wyłącznie jedną z takich dopuszczalnych przez ustawę sytuacji. Obok niej wymienione są inne przesłanki owej dopuszczalności: "2) jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa, 3) jest to konieczne dla realizacji umowy, gdy osoba, której dane dotyczą jest jej stroną lub gdy jest to niezbędne do podjęcia działań przed zawarciem umowy na żądanie osoby, której dane dotyczą, 4) jest to niezbędne dla wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego. 5) jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą". Przepis art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi, iż administrator danych powinien dążyć do tego, aby dane były zbierane dla zgodnych z prawem celów i nie były podawane dalszemu przetwarzaniu niezgodnie z tym celami. Składający skargę kasacyjną pomija jednak to, że w przepisie tym zawarto określenie " z zastrzeżeniem ust. 2". Przepis zaś ust. 2 pkt 2 umożliwia przetwarzanie danych w celu innym, niż zostały zebrane, gdy nie narusza to praw i wolności osoby, której dane dotyczą " z zachowaniem przepisów ar. 23 i 25". Nie powinno, więc ulegać wątpliwości, że dopuszczalne jest przetwarzanie danych osobowych w innym celu, dla którego były one zbierane m.in. wtedy, gdy jest to konieczne dla realizacji umowy, której dana osoba jest stroną, a sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Bezsporne jest bowiem to, że skarżący wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia mu umowy o pracę przeciwko Urzędowi Miejskiemu w [...]. Sąd ten wezwał pozwanego Prezydenta Miasta [...] do złożenia odpowiedzi na pozew oraz akt osobowych powoda. Jest rzeczą oczywistą, że skoro Prezydent miasta [...] dysponował aktami osobowymi skarżącego obejmującymi zarówno okres jego zatrudnienia na stanowisku dyrektora Młodzieżowego Domu Kultury w [...] - 1994 - 2000 r., jak i zatrudnienie w Urzędzie Miejskim w [...] 2001- 2004 r. przesalał Sadowi całość akt osobowych skarżącego. Nie był bowiem uprawniony do "cenzurowania" tych akt. Co więcej, sam naruszyłby prawo gdyby nie przesłał sądowi całości owych akt osobowych. Żądanie Sądu Rejonowego i możliwość przetwarzania przez ten Sąd danych osobowych znajduje swą podstawę prawną w powołanym wcześniej art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych.
Zarzut naruszenia art. 7 pkt 4, art 12 pkt 1 i 2 oraz art 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie danych osobowych nie został w żaden sposób uzasadniony, ani też nie wskazano w skardze kasacyjnej, na czym naruszenie tych przepisów miałoby polegać. Naczelny Sąd Administracyjny związany na podstawie art 183 § 1 p.p.s.a. granicami skargi kasacyjnej nie może domniemywać intencji czy też woli składającego skargę kasacyjną. Nie może więc tego zarzutu rozpoznać.
Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 tej samej ustawy