I OSK 915/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej dotyczącej nacjonalizacji przedsiębiorstwa z 1946 r. z powodu śmierci uczestnika postępowania.
Sprawa dotyczy skargi kasacyjnej K. K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Przedsiębiorczości i Technologii odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia o nacjonalizacji huty szkła. Skarżący zarzucał błędy w wykładni prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym dotyczące ustalenia liczby zatrudnionych pracowników. Postępowanie zostało zawieszone z powodu śmierci uczestnika postępowania, J. W., i nieznajomości jego spadkobierców.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Ministra Przedsiębiorczości i Technologii. Decyzja ta dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o nacjonalizacji huty szkła z 1948 r., opartego na ustawie z 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej. Skarżący kasacyjnie zarzucał Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, w szczególności błędną wykładnię pojęcia "zdolność zatrudnienia" w kontekście liczby pracowników, a także naruszenie przepisów postępowania, w tym brak uwzględnienia dowodów i opinii biegłego. W trakcie postępowania kasacyjnego zmarł uczestnik postępowania, J. W. Po ustaleniu tego faktu i braku postępowania spadkowego po zmarłym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 33 § 1 i art. 193 p.p.s.a., postanowił zawiesić postępowanie do czasu zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Sąd pierwszej instancji przyjął, że "zdolność zatrudnienia" stanowi "rzeczywistą zdolność zatrudnienia w danym przedsiębiorstwie w dniu 5 lutego 1946r.", co doprowadziło do uznania, że liczba pracowników w hucie szkła przekraczała 100 osób.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji oparł się na opinii biegłego, który ustalił liczbę pracowników, co zostało zakwestionowane przez skarżącego kasacyjnie jako błędna wykładnia przepisu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 124 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego.
p.p.s.a. art. 33 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postępowanie zawiesza się, gdy ustanie stosunek prawny objęty zaskarżonym aktem lub czynnością prawną, lub gdy śmierć strony, utrata przez nią zdolności do czynności prawnych lub utrata przez organ uprawnień do prowadzenia postępowania, nie powodują z mocy prawa wstąpienia następców prawnych lub organów.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy dotyczące zawieszenia postępowania stosuje się odpowiednio w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Dz.U. 1946 nr 3 poz. 17 art. 3 § ust. 1 lit. B
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej
Dotyczy przejmowania przedsiębiorstw na własność Państwa, w tym kryterium zdolności zatrudnienia.
Dz.U. 1947 nr 2 poz. 7 art. 1 § lit. A pkt. 7
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1946 r. o podwyższeniu dolnej granicy zdolności zatrudnienia przejmowanych na własność Państwa przedsiębiorstw w przemysłach wyrobów niepowszedniego użytku, bądź mało zmechanizowanych, bądź o charakterze pionierskim i sezonowym
Określa dolną granicę zdolności zatrudnienia dla niektórych przemysłów.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów w sposób budzący zaufanie do organów państwa i jego stanowienia.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny dowodów na podstawie własnego przekonania.
k.p.a. art. 84 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasady przeprowadzania dowodu z opinii biegłego.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa rozstrzygnięcia sądu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia dowodu z dokumentów.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt. 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres orzekania sądu.
p.p.s.a. art. 141 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu wykładnią prawa wyrażoną w orzeczeniu NSA.
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
"zdolność zatrudnienia", o której mowa w w/w przepisach stanowi "rzeczywistą zdolność zatrudnienia w danym przedsiębiorstwie w dniu 5 lutego 1946r." nie uwzględniono i oddalono skargę mimo rażącego naruszenia przez organ II instancji przepisów art. 7, art. 77, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a. Sąd zawiesza postępowanie z urzędu, między innymi, w razie śmierci uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego.
Skład orzekający
Elżbieta Kremer
przewodniczący
Maria Grzymisławska-Cybulska
sprawozdawca
Piotr Przybysz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty zawieszenia postępowania w NSA w przypadku śmierci strony, a także zasady interpretacji przepisów dotyczących nacjonalizacji przedsiębiorstw."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej (śmierć strony) i historycznego kontekstu prawnego (nacjonalizacja z lat 40. XX wieku).
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa ma znaczenie historyczne ze względu na przedmiot (nacjonalizacja), ale jej obecny etap proceduralny (zawieszenie z powodu śmierci strony) czyni ją mniej interesującą z perspektywy szerszej publiczności.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 915/21 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-06-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-05-25 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Elżbieta Kremer /przewodniczący/ Maria Grzymisławska-Cybulska /sprawozdawca/ Piotr Przybysz Symbol z opisem 6291 Nacjonalizacja przemysłu Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I SA/Wa 69/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-11-29 Skarżony organ Minister Gospodarki~Minister Rozwoju Treść wyniku Zawieszono postępowanie Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 124 § 1 pkt 1 w związku z art. 33 § 1 i art. 193 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: sędzia NSA Piotr Przybysz sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 69/19 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 5 listopada 2018 r. nr DP-III.025.1.11.2018 DP-III-025-52-08-JW/18 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 69/19 oddalił skargę K. K. na decyzję Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 5 listopada 2018 r. nr DP-III.025.1.11.2018 DP-III-025-52-08-JW/18 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia. Pismem sporządzonym dnia 6 sierpnia 2020 r. skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł K. K., na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a,) zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie: I. prawa materialnego: - art. 3 ust. 1 lit. B ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. z 1946 r., nr 3, poz. 17 ze zm.) w zw. z § 1 lit. A pkt. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1946 r. o podwyższeniu dolnej granicy zdolności zatrudnienia przejmowanych na własność Państwa przedsiębiorstw w przemysłach wyrobów niepowszedniego użytku, bądź mało zmechanizowanych, bądź o charakterze pionierskim i sezonowym (Dz, U. z 1947 r., nr 2, poz. 7) - przez błędną jego wykładnię, poprzez przyjęcie, że "zdolność zatrudnienia", o której mowa w w/w przepisach stanowi "rzeczywistą zdolność zatrudnienia w danym przedsiębiorstwie w dniu 5 lutego 1946r.", co doprowadziło ostatecznie do przekonania, że w niniejszej sprawie liczba pracowników w w/w hucie szkła w dniu 5 lutego 1946 roku na jedną zmianę przekraczała 100 osób - polegającą na uwzględnieniu przy ustaleniu wysokości zatrudnienia wszystkich pracowników, podczas gdy z prawidłowych ustaleń wynika, że część z nich nie powinna być wliczana do w/w liczby pracowników. II. przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 133 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 84 kodeksu postępowania administracyjnego - w ten sposób, że nie uwzględniono i oddalono skargę mimo rażącego naruszenia przez organ II instancji przepisów art. 7, art. 77, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a. - polegającego na nieuzasadnionym wybiórczym ocenieniu dowodu z opinii biegłego inż. Z. G. z kwietnia 2018 roku, w wyniku czego nie uznano za prawidłową wskazaną przez biegłego ilość 91 pracowników bezpośrednio produkcyjnych, pracujących na jedną zmianę. Wybiórcza ocena opinii biegłego została podtrzymana przez Sąd I instancji mimo dysponowania opinią w aktach sprawy. - art. 106 § 3 p.p.s.a. - w ten sposób, że zaniechano przeprowadzenia wnioskowanych przez Stronę dowodu z Wykazu Hut Szklanych, potwierdzającego, że liczba zatrudnionych pracowników w w/w hucie szkła na jedną zmianę nie przekraczała 100 osób; - art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. - w ten sposób, że nie uchylono skarżonej decyzji Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 5 listopada 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2013r. odmawiających stwierdzenia nieważności w/w orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 12 lutego 1948 r., mimo iż zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa. - art. 141 § 1 p.p.s.a. - w ten sposób, że w uzasadnieniu brakuje odniesienia się do przedłożonych przez stronę dokumentów - Wykazu Hut Szklanych dołączonego do skargi oraz prywatnej opinia Z. D. znajdującej się w aktach sprawy; - art. 141 § 1 p.p.s.a. - polegające na istnieniu wewnętrznej sprzeczności w uzasadnieniu skarżonego wyroku, w którym z jednej strony podkreśla się walory opinii biegłego, jej przydatność dla wyjaśnienia sprawy i wyczerpujący charakter, z drugiej zaś odmawia się słuszności najważniejszym dla sprawy wnioskom biegłego; - art. 133 § 1 p.p.s.a. - w ten sposób, że nie oparto rozstrzygnięcia na całokształcie akt sprawy - pominięto dowód z Wykazu Hut Szklanych potwierdzający, że przedmiotowa huta zatrudniała w dniu 5 lutego 1946 roku mniej niż 100 osób na jedną zmianę a więc nie powinna podlegać nacjonalizacji; - art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. - w ten sposób, że nie oparto rozstrzygnięcia na całokształcie akt sprawy oraz nie uchylono decyzji, której rozstrzygnięcie nie było oparte - pominięto dowód z prywatnej opinii S. D., znajdującej się w aktach sprawy; - art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a, - w ten sposób, że niedostatecznie uwzględnioif wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w wyroku z dnia 31 lipca 2017 r., sygn. I OSK 2771/15, nakazujące uwzględnić opinię biegłego względem przesłanek uzasadniających nacjonalizację huty szkła. Żądaniem skargi kasacyjnej objęto uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych za obydwie instancje. Jednocześnie, wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W dniu 12 kwietnia 2024 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego powróciła, adresowana do uczestnika postępowania, J. W. korespondencja z adnotacją "adresat zmarł". W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się do Urzędu Stanu Cywilnego w [...] o nadesłanie odpisu zupełnego aktu zgonu J. W. Pismem z dnia 18 kwietnia 2024 r. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w [...] odpowiadając na wezwanie Sądu nadesłał odpis aktu zgonu J. W., zmarłego 19 sierpnia 2022 r. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się do A. W. o informację czy było prowadzone posterowanie spadkowe po J. W.. Udzielono terminu 7 dni, pod rygorem zawieszenia postępowania. Wskazano, że w przypadku odpowiedzi twierdzącej Sąd zwraca się o nadesłanie odpisu aktu poświadczenia dziedziczenia lub postanowienia o stwierdzeniu nabyciu spadku po zmarłym oraz o wskazanie adresów korespondencyjnych ustalonych spadkobierców. Pismem z dnia 17 maja 2024 r. A. W. poinformował, że po J. W. nie było prowadzone postępowanie spadkowe, natomiast on sam i najbliższa rodzina zrzekli się spadku po J. W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 33 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 1634 – dalej jako: "p.p.s.a.") Sąd zawiesza postępowanie z urzędu, między innymi, w razie śmierci uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego. Mając na uwadze, że w toku postępowania kasacyjnego zmarł uczestnik postępowania w osobie J. W., nie są aktualnie znani jego spadkobiercy, a przedmiot postępowania nie odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 33 § 1 i art. 193 p.p.s.a. należy zawiesić do czasu zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI