I OSK 914/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który oddalił skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą wygaszenia ostatecznej decyzji orzekającej o podziale nieruchomości. Skarżący kasacyjnie zarzucał Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 162 § 1 k.p.a., art. 77, art. 7, art. 8 k.p.a. oraz art. 21 Konstytucji RP. Argumentował, że decyzja podziałowa stała się bezprzedmiotowa po utracie mocy obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego i nie doprowadziła do realizacji celu publicznego, jakim miała być budowa drogi publicznej, co stanowiło faktyczne wywłaszczenie bez realizacji celu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że utrata mocy planu miejscowego nie powoduje automatycznego wygaśnięcia decyzji wydanych na jego podstawie, zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto, NSA stwierdził, że cel decyzji podziałowej został osiągnięty, ponieważ nieruchomość została podzielona, a powstałe działki stały się przedmiotem obrotu prawnego. Sąd odniósł się również do zarzutu naruszenia art. 21 Konstytucji RP, wskazując, że nabycie nieruchomości na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, inicjowane przez podmiot prywatny w celu wydzielenia działki pod drogę publiczną, różni się od konstytucyjnej definicji wywłaszczenia, która wymaga władczej woli podmiotu publicznoprawnego. Sąd uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wygaszania decyzji administracyjnych (art. 162 k.p.a.) w kontekście utraty mocy planu miejscowego oraz rozróżnienie między podziałem nieruchomości pod drogę publiczną a wywłaszczeniem konstytucyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości i utraty mocy planu miejscowego; orzeczenie opiera się na ugruntowanym orzecznictwie TK i NSA.
Zagadnienia prawne (3)
Czy utrata mocy obowiązującej planu miejscowego powoduje automatyczne wygaśnięcie decyzji administracyjnych wydanych na podstawie tego planu, w szczególności decyzji o podziale nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, utrata mocy planu miejscowego nie powoduje automatycznego wygaśnięcia decyzji administracyjnych wydanych na podstawie tego planu, z zastrzeżeniem przepisów szczególnych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na art. 34 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który wyraźnie stanowi, że utrata mocy planu nie wpływa na wygaśnięcie decyzji wydanych na jego podstawie.
Czy nabycie nieruchomości przez gminę w trybie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w celu wydzielenia działki pod drogę publiczną, stanowi wywłaszczenie w rozumieniu art. 21 Konstytucji RP, zwłaszcza gdy cel nie został zrealizowany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nabycie nieruchomości na podstawie art. 98 ust. 1 u.g.n. inicjowane przez podmiot prywatny w celu wydzielenia działki pod drogę publiczną nie jest tożsame z konstytucyjną definicją wywłaszczenia, która wymaga władczej woli podmiotu publicznoprawnego.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny wskazał, że art. 98 ust. 1 u.g.n. różni się od wywłaszczenia brakiem pierwotnej, władczej woli podmiotu publicznoprawnego do przejęcia nieruchomości. Celem jest samo wydzielenie działki pod drogę, a niekoniecznie jej natychmiastowe wybudowanie.
Czy decyzja o podziale nieruchomości, która nie zawiera wyraźnego wskazania celu w postaci budowy drogi publicznej, może wywołać skutki przewidziane dla podziału pod drogi publiczne na podstawie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął tego bezpośrednio, ale wskazał, że cel decyzji podziałowej został osiągnięty poprzez sam podział nieruchomości i późniejszy obrót prawny powstałymi działkami, co uniemożliwia jej wygaszenie na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.
Uzasadnienie
Argumentacja skargi kasacyjnej koncentrowała się na wadliwości decyzji podziałowej, jednak NSA uznał, że instytucja wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. dotyczy jej bezprzedmiotowości, a nie wadliwości samej decyzji podziałowej.
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 162
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.z.p. art. 34 § ust. 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 98 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrata mocy planu miejscowego nie powoduje automatycznego wygaśnięcia decyzji wydanych na jego podstawie. • Cel decyzji podziałowej został osiągnięty poprzez sam podział nieruchomości i późniejszy obrót prawny. • Nabycie nieruchomości na podstawie art. 98 u.g.n. nie jest tożsame z wywłaszczeniem w rozumieniu art. 21 Konstytucji RP.
Odrzucone argumenty
Decyzja podziałowa stała się bezprzedmiotowa po utracie mocy planu miejscowego. • Nabycie nieruchomości przez gminę stanowiło wywłaszczenie bez realizacji celu publicznego (budowy drogi). • Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 77, 7, 8 k.p.a.) przez organy i Sąd I instancji.
Godne uwagi sformułowania
Utrata mocy obowiązującej planu miejscowego nie powoduje wygaśnięcia decyzji administracyjnych wydanych na podstawie tego planu. • Nabycie nieruchomości w trybie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami istotnie odbiega od konstytucyjnej definicji wywłaszczenia. • Celem publicznym w związku z realizacją którego nieruchomość jest nabywana (przejmowana) jest samo wydzielenie działki pod drogę publiczną. Nie chodzi zatem o wybudowanie drogi.
Skład orzekający
Maria Grzymisławska-Cybulska
sprawozdawca
Mariola Kowalska
członek
Piotr Przybysz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wygaszania decyzji administracyjnych (art. 162 k.p.a.) w kontekście utraty mocy planu miejscowego oraz rozróżnienie między podziałem nieruchomości pod drogę publiczną a wywłaszczeniem konstytucyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości i utraty mocy planu miejscowego; orzeczenie opiera się na ugruntowanym orzecznictwie TK i NSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z prawem nieruchomości i postępowaniem administracyjnym, które mogą być interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach. Rozróżnienie między podziałem nieruchomości a wywłaszczeniem jest kluczowe.
“Czy utrata planu zagospodarowania automatycznie unieważnia decyzję o podziale działki? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.