I OSK 908/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-04-03
NSAAdministracyjneŚredniansa
pomoc społecznazasiłek okresowykryterium dochodowedochóddodatek mieszkaniowypostępowanie administracyjneNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu niewłaściwego ustalenia dochodu skarżącego przy przyznawaniu zasiłku okresowego.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku okresowego w pełnej wysokości z powodu nieuwzględnienia zmiany wysokości dodatku mieszkaniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając dodatek mieszkaniowy za dochód. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując na konieczność ponownego wyjaśnienia kwestii dochodu skarżącego, zwłaszcza w kontekście okresu przyznania zasiłku i dodatku mieszkaniowego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. przyznającą J. C. zasiłek okresowy w zaniżonej wysokości. WSA uznał, że dodatek mieszkaniowy stanowi dochód przy obliczaniu zasiłku. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując sposób ustalenia jego dochodu, zwłaszcza w kontekście okresu przyznania zasiłku (do lipca 2006 r.) i dodatku mieszkaniowego (do maja 2006 r.). NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, wskazując na potrzebę ponownego wyjaśnienia przez WSA kwestii dochodu skarżącego, w szczególności dotyczącej dodatku mieszkaniowego w miesiącach czerwiec i lipiec, co mogło mieć istotny wpływ na wysokość przyznanego zasiłku okresowego. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, dodatek mieszkaniowy stanowi dochód, jednakże jego wysokość musi być prawidłowo ustalona w kontekście okresu, na który przyznawany jest zasiłek okresowy.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że dodatek mieszkaniowy jest dochodem, ale podkreślił konieczność prawidłowego ustalenia jego wysokości w poszczególnych miesiącach, zwłaszcza gdy okres przyznania zasiłku okresowego wykracza poza okres, na który przyznano dodatek mieszkaniowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.p.s. art. 8 § ust. 1 pkt 1 i 3

Ustawa o pomocy społecznej

Dodatek mieszkaniowy stanowi dochód przy obliczaniu zasiłku okresowego. Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej jest kluczowe dla przyznania świadczeń.

u.p.s. art. 38 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o pomocy społecznej

Zasiłek okresowy przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego.

P.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.

P.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej: naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej (uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania).

Pomocnicze

u.p.s. art. 147 § ust. 3 pkt 1

Ustawa o pomocy społecznej

Określa sposób obliczania zasiłku w 2006 r. jako procent różnicy między kryterium dochodowym a dodatkiem.

P.p.s.a. art. 176

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Elementy skargi kasacyjnej: przytoczenie podstaw i ich uzasadnienie.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada informowania stron o ich prawach i obowiązkach.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

rozp. MPiPS art. 3 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej

Dotyczy wywiadu środowiskowego.

Konstytucja RP art. 67

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zabezpieczenia społecznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe ustalenie dochodu skarżącego poprzez nieuwzględnienie zmiany wysokości dodatku mieszkaniowego w okresie przyznania zasiłku okresowego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. przez WSA. Niewłaściwe przytoczenie podstaw skargi kasacyjnej w zakresie prawa materialnego (choć sąd wziął pod uwagę zarzut z uzasadnienia).

Godne uwagi sformułowania

W skardze kasacyjnej J. C. zarzucono wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego naruszenie przepisów postępowania i jako te przepisy wskazano art. 7, 9 i 77 § 1 k.p.a. (...) Kodeks postępowania administracyjnego jest aktem zawierającym przepisy postępowania, jednak wojewódzkie sądy administracyjne nie stosują tych przepisów w swoim postępowaniu, a jedynie oceniają działania organów w świetle tych przepisów. Przytoczenie podstaw skargi kasacyjnej powinno polegać na wskazaniu konkretnego przepisu prawa, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, zatem może brać pod rozwagę tylko przepis konkretnie w skardze podany, nie ma natomiast ani prawa ani obowiązku poprawiania i uzupełniania podstaw skargi kasacyjnej. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a.

Skład orzekający

Irena Kamińska

przewodniczący

Jerzy Stankowski

członek

Joanna Runge - Lissowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania dochodu przy przyznawaniu zasiłków okresowych, zwłaszcza w kontekście okresów przyznawania świadczeń i dodatków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania dochodu w pomocy społecznej, z uwzględnieniem dodatku mieszkaniowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu pomocy społecznej – prawidłowego ustalania dochodu przy przyznawaniu zasiłków. Choć nie jest to przypadek medialny, ma znaczenie praktyczne dla prawników zajmujących się prawem socjalnym.

Jak dodatek mieszkaniowy wpływa na zasiłek okresowy? Kluczowa interpretacja NSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 908/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-06-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Irena Kamińska /przewodniczący/
Jerzy Stankowski
Joanna Runge - Lissowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Sz 1027/06 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2007-03-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
art. 8 ust. 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 174 pkt 1, art. 176, art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie Joanna Runge - Lissowska (spr.) NSA Jerzy Stankowski Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 1027/06 w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania, 2. oddala wniosek skarżącego o zwrot kosztów postępowania w postaci kosztów podróży.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 8 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 1017/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] nr [...], przyznająca J. C. zasiłek okresowy od kwietnia do lipca 2006 r. w wysokości 37,90 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd wyjaśnił: z ustaleń organu pomocy społecznej – wywiad środowiskowy – wynika, że J. C. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną, bez prawa do zasiłku, a jego jedyny dochód stanowi dodatek mieszkaniowy w wysokości 352,92 zł. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 38 ust. 1 pkt 1 oraz art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), zgodnie z którym skarżący jest uprawniony do otrzymania zasiłku w wysokości obliczonej wg wskazań art. 147 ust. 3 pkt 1.Przepis ten stanowi, że w 2006 r. zasiłek przyznaje się w wysokości 35% różnicy między kryterium dochodowym, a dodatkiem, zatem jest to 35% z 461 zł – 352,92 zł, co wynosi 37,90 z. Kwota ta jest prawidłowo wyliczona, zaś zarzuty skargi są chybione, bowiem dodatek mieszkaniowy stanowi dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, natomiast pod aktualizacją wywiadu środowiskowego widnieje podpis skarżącego, a wobec tego materiał dowodowy został zebrany prawidłowo.
Reprezentowany przez adwokata z urzędu, J. C. złożył skargę kasacyjną od tego wyroku, wnosząc o jego uchylenie lub zmianę i zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. w szczególności art. 67 Konstytucji RP, art. 8, art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 września 2001 r. w sprawie wywiadu środowiskowego (Dz. U. Nr 114, poz. 1220), jak też naruszenie prawa procesowego, przede wszystkim art. 7, 9 i 77 § 1 k.p.a. poprzez błędną interpretację i zastosowanie lub brak zastosowania.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że przedmiotem zaskarżenia jest to, czy dodatek mieszkaniowy jest dochodem w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, a także, iż zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 i 3 ustalony przez organy dochód powinien zostać zweryfikowany, bowiem zasiłek okresowy przyznano od kwietnia do lipca, zaś dodatek mieszkaniowy był przyznany tylko do 31 maja 2006 r., o czym organy były informowane ale nie przeprowadziły dokładnego postępowania dowodowego w tym zakresie, czym naruszyły art. 67 Konstytucji oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej podstawy zostały trafnie przytoczone.
Art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", zawiera dwie postawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W skardze kasacyjnej J. C. zarzucono wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego naruszenie przepisów postępowania i jako te przepisy wskazano art. 7, 9 i 77 § 1 k.p.a. Kodeks postępowania administracyjnego jest aktem zawierającym przepisy postępowania, jednak wojewódzkie sądy administracyjne nie stosują tych przepisów w swoim postępowaniu, a jedynie oceniają działania organów w świetle tych przepisów. Przepisy postępowania, które może naruszyć sąd administracyjny to te, wg których proceduje, zatem przepisy P.p.s.a. i to jej przepisy są tymi, o których mowa w art. 174 pkt 2 P.p.s.a.
W skardze postawiono także zarzut naruszenia prawa materialnego, przytaczając art. 67 Konstytucji RP oraz art. 8 i 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Przytoczenie podstaw skargi kasacyjnej powinno polegać na wskazaniu konkretnego przepisu prawa, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, zatem może brać pod rozwagę tylko przepis konkretnie w skardze podany, nie ma natomiast ani prawa ani obowiązku poprawiania i uzupełniania podstaw skargi kasacyjnej. Wszystkie przytoczone w skardze przepisy prawa materialnego mają rozbudowaną strukturę wewnętrzną i artykuły dzielą się na niższe jednostki redakcyjne – ustępy i punkty. Zgodnie zatem art. 174 pkt 1 P.p.s.a. przytoczenie podstaw będzie polegało na podaniu konkretnego artykułu, ustępu, czy punktu, czemu podstawy niniejszej skargi nie odpowiadają. Jednak należy wziąć pod uwagę, że zgodnie z art. 176 P.p.s.a., jednym z elementów skargi kasacyjnej jest przytoczenie podstaw i ich uzasadnienie i na ten składnik skargi należy spojrzeć nie rozdzielając podstaw od uzasadnienia. W podstawach skargi J. C. powołano przepisy nie wskazując ich dokładnie, jak powiedziano wyżej, jednak w uzasadnieniu wymieniono art. 8 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej, wobec tego ten zarzut skargi kasacyjnej Naczelny Sąd wziął pod uwagę i okazał się on usprawiedliwiony.
W sprawie nie ma zastosowania pkt 3 ust. 1 art. 8 ale pkt 1 tego artykułu ustawy o pomocy społecznej J. C. jest osobą samotnie gospodarującą (pkt 1 ust. 1), a nie z rodziną (pkt 3 ust. 1).Przepis ten ustala kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, a kryterium to ma zasadnicze znaczenie, bowiem tylko osobom go nieprzekraczającym służy prawo do świadczeń z pomocy społecznej, w tym zasiłek okresowy. Zasiłek ten, zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 tej ustawy przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego. Ustalenie zatem dochodu i odniesienia go do kryterium ma zasadnicze znaczenie w sprawach z pomocy społecznej, w tym w sprawie zasiłku okresowego. J. C. podważył błąd w ustaleniu jego dochodu, zwłaszcza jeśli idzie o miesiące czerwiec i lipiec. Organy pomocy społecznej jako dochód uznały dodatek mieszkaniowy (co było zasadne), jednak skarżący twierdził, że w miesiącach kwiecień – maj, dodatek ten otrzymywał, bowiem do końca maja był on przyznany, zaś zasiłek okresowy został przyznany do końca lipca, bez uwzględnienia tego faktu.
W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów co do losów dodatku mieszkaniowego w miesiącach po 31 maja, a Wojewódzki Sąd nie zwrócił na to uwagi. Skoro zasiłek okresowy jest różnicą pomiędzy kryterium a dochodem, a dodatku za miesiące czerwiec i lipiec nie da się ustalić na postawie akt, to Wojewódzki Sąd powinien był kwestię tę wyjaśnić i stosownie do wyniku orzec.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. O wynagrodzeniu radcy prawnego ustanowionego z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI