Orzeczenie · 2023-05-05

I OSK 906/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2023-05-05

NSAnieruchomościŚredniansa

nieruchomościużytkowanie wieczystePKP S.A.komunalizacjawłasność Skarbu PaństwaKodeks postępowania administracyjnegoPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymidecyzja administracyjna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Polskich Kolei Państwowych S.A. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii. Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przez PKP S.A. na podstawie art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". PKP S.A. zarzucało Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 34 ust. 1 wskazanej ustawy, twierdząc, że spółka nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości z dniem 27 października 2000 r., mimo że realizowały się wszystkie podstawy do jej uwłaszczenia. Ponadto podnoszono zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 75 § 1 K.p.a. przez ograniczenie zasady równej mocy środków dowodowych oraz art. 61 § 1-2 K.p.a. przez brak wszczęcia postępowania o wywłaszczenie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że podstawową przesłanką uwłaszczenia na podstawie art. 34 ustawy o komercjalizacji PKP jest własność Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. W niniejszej sprawie, na mocy ostatecznej decyzji komunalizacyjnej Wojewody Śląskiego z 25 kwietnia 2017 r., nieruchomość z dniem 27 maja 1990 r. stała się własnością Gminy Katowice. Tym samym, w kluczowych datach (5 grudnia 1990 r. i 27 października 2000 r.) nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa, co uniemożliwiło stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego przez PKP S.A. Sąd uznał również za nieusprawiedliwione zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wskazując na ogólnikowość twierdzeń skarżącej oraz wadliwość formułowania zarzutów dotyczących sprzecznych przepisów. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek nabycia prawa użytkowania wieczystego przez przedsiębiorstwa państwowe na podstawie przepisów przejściowych, znaczenie decyzji komunalizacyjnych dla późniejszych postępowań uwłaszczeniowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej PKP S.A. i nieruchomości komunalizowanych na podstawie przepisów z 1990 r.

Zagadnienia prawne (2)

Czy PKP S.A. nabyło z mocy prawa prawo użytkowania wieczystego nieruchomości na podstawie art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", jeśli nieruchomość w dniu 5 grudnia 1990 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa, lecz Gminy Katowice?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, PKP S.A. nie nabyło prawa użytkowania wieczystego, ponieważ podstawowa przesłanka – własność Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. – nie została spełniona.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nieruchomość stała się własnością Gminy Katowice z dniem 27 maja 1990 r. na mocy decyzji komunalizacyjnej, co wykluczało możliwość uwłaszczenia na rzecz PKP S.A. na podstawie art. 34 ustawy o komercjalizacji.

Czy Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 75 § 1 K.p.a. przez ograniczenie zasady równej mocy środków dowodowych lub art. 61 § 1-2 K.p.a. przez brak wszczęcia postępowania o wywłaszczenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania są nieusprawiedliwione.

Uzasadnienie

Sąd uznał zarzuty za ogólnikowe i niepoparte dowodami. Wskazał również na wadliwość formułowania zarzutów dotyczących sprzecznych przepisów oraz na brak podstaw do wszczynania postępowania na innej podstawie prawnej niż ta, na której oparto pierwotny wniosek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Polskich Kolei Państwowych S.A.

Przepisy (14)

Główne

u.o.k.i.r.p.p. art. 34 § ust. 1

Ustawa o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

Grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP. Kluczowa jest własność Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r.

Pomocnicze

przepisy wprowadzające u.s.t. art. 18 § ust. 1

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

Podstawa prawna stwierdzenia nabycia przez Gminę Katowice z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie prawa własności nieruchomości.

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada równej mocy środków dowodowych.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 61 § § 1-2

Kodeks postępowania administracyjnego

Wszczęcie postępowania.

u.o.k.i.r.p.p. art. 37a § ust. 1-2

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

Nabycie z mocy prawa przez Skarb Państwa własności gruntu będącego elementem infrastruktury kolejowej oraz prawa użytkowania wieczystego i prawa własności budynków przez PKP S.A.

P.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2