I OSK 905/22

I OSK 905/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Skiba /sprawozdawca/
Jolanta Rudnicka /przewodniczący/
Monika Nowicka
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Gd 482/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2022-02-10
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1899
art. 140 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Maciołek po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych K. L., M. J. i P. L. oraz Wojewody Pomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 482/21 w sprawie ze skargi K. L., M. J. i P. L. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 11 czerwca 2021 r. nr NSP-VIII.7581.1.135.2020.IK w przedmiocie zwrotu wywłaszczonego prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. oddala skargę kasacyjną K. L., M. J. i P. L.; 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 10 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 482/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.L., M.J. i P.L. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonego prawa użytkowania wieczystego:
1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Gdańskiego z dnia [...] maja 2020 r. nr [...];
2. zasądził od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżących K.L., M.J., P.L. solidarnie kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Sopocie orzeczeniem z [...] lutego 1957 r. odstąpiło na rzecz W.L. działkę budowlaną o pow. 1.191 m2, położoną przy ul. [...] w formie ustanowienia na tej działce na jego rzecz odpłatnego użytkowania jako prawa wieczystego z przeznaczeniem jej pod budowę domu jednorodzinnego. Na mocy umowy z 19 marca 1957 r., PMRN w Sopocie ustanowiło na rzecz W.L. prawo użytkowania, jako prawo wieczyste na nieruchomości położonej w Sopocie przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1.191 m2.
PMRN w Sopocie pismem z 31 grudnia 1958 r., wystąpiło do Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z wnioskiem o wywłaszczenie w trybie art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (zwaną dalej "ustawą wywłaszczeniową"), na cele użyteczności publicznej hotel miejski, m.in. nieruchomości położonej przy ul. [...]. We wniosku wskazano, że wywłaszczenie konieczne jest dla adaptacji na cele pensjonatów satelit przy projektowanym hotelu matce przy tejże samej ulicy, a to celem powiększenia bazy pensjonatowo - hotelowej w Sopocie. Z pisma wynika też, że w tym czasie na działce znajdującej się przy ul. [...], o pow. 1.191 m2, znajdował się budynek mieszkalny w stanie surowym - niezamieszkały.
W.L. aktem notarialnym z [...] maja 1961 r., rep. nr [...], rozwiązał "w drodze ugodowej" umowę "wieczystej dzierżawy" z 19 marca 1957 r. Skarb Państwa zobowiązał się wypłacić W.L. kwotę 373.700,00 zł (pomniejszoną o zaległości podatkowe W.L.), tytułem odszkodowania za poczynione na działce inwestycje.
Na podstawie umowy sprzedaży z 25 maja 1961 r., akt notarialny rep. [...], w związku z decyzją PMRN w Sopocie z [...] maja 1961 r., nr [...], przeniesiono na okres 50 lat, na rzecz małżonków – W. i I.L., własność nieruchomości położonej w Sopocie przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...], k.m. 20, o pow. 521 m2.
M.J., K.L. oraz P.L. (spadkobiercy W.L., zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Sopocie Wydziału I Cywilnego z 29 czerwca 1993 r. I Ns 213/93) wnioskiem z 4 marca 1992 r. zwrócili się do Urzędu Miejskiego w Sopocie, na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r., o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127 ze zm.) o wydanie decyzji o zbędności wywłaszczonej 25 maja 1961 r. nieruchomości położonej w Sopocie przy ul. [...].
W toku postępowania ustalono, że dawna parcela nr [...] położona w Sopocie przy ul. [...], w wyniku przekształceń ewidencyjnych stanowi obecnie działkę nr [...] o pow. 1.141 m2 oraz niewydzieloną część, o łącznym obszarze 50 m2, działek nr [...] i [...], położonych w Sopocie przy ul. [...] i Al. [...].
Do momentu wydania zaskarżonej do Sądu decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, w trakcie postępowania w sprawie zostało wydanych wiele aktów oraz wyroków sądów administracyjnych.
Starosta Gdański decyzją z [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w pkt 1 orzekł zwrot wywłaszczonego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Sopocie przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. 0,1141 ha oraz prawa własności budynku posadowionego na dz. nr [...], na rzecz K.L., M.J., P.L., po 1/3 części każdy. W pkt 3 odmówił zwrotu niewydzielonych części łącznego obszaru 0,0086 ha działek położonych w Sopocie o numerach [...] - Aleja [...] i [...] - ul. [...]. W pkt 4 zobowiązał K.L., M.J., P.L. do zwrotu na rzecz Gminy Miasta Sopot kwoty 755.118,69 zł, tj. po 251.706,23 zł każdy stosownie do udziałów w spadku, obejmującej zwaloryzowane odszkodowanie w wysokości 215.118,69 zł, kwotę zwiększającą wartość nieruchomości wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu w wysokości 540.000,00 zł.
Wojewoda Pomorski decyzją z [...] października 2015 r. uchylił pkt 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 i 10 zaskarżonej decyzji i w tym zakresie orzekł o odmowie zwrotu niewydzielonych części łącznego obszaru 50 m2 działek położonych w Sopocie przy Al. [...] - działki nr [...] i przy ul. [...] - działki nr [...], w części w jakiej stanowią dawną parcelę nr [...] położoną w Sopocie przy ul. [...], oraz o obowiązku zwrotu - stosownie do udziałów w spadku, na rzecz Gminy Miasta Sopot łącznej kwoty 755.971,62 zł, stanowiącej sumę zwaloryzowanego odszkodowania w kwocie 215 971,62 zł oraz kwotę, o jaką zwiększyła się wartość nieruchomości na skutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu w wysokości 540.000,00 zł, odpowiednio przez K.L. (udział - 1/3) w wysokości 251.990,54 zł, M.J. (udział -1/3) w wysokości 251.990,54 zł, P.L. (udział - 1/3) w wysokości 251.990,54 zł.
Gmina Miasta Sopot wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 726/15 uchylił ją wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji.
Sąd przesądził w uzasadnieniu wyroku, że do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego należało stosować przepisy u.g.n. Pozbawienie prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego dawną działkę nr [...] położoną w Sopocie miało miejsce w 1961r., czyli na podstawie innej ustawy. Przepisem pozwalającym na zastosowanie rozdziału 6 u.g.n. do stanów faktycznych zaistniałych przed jej wejściem w życie jest art. 216 u.g.n. Przepisy art. 136–142 u.g.n. stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustaw wskazanych w art. 216 u.g.n. Wśród tych ustaw art. 216 ust. 1 u.g.n. wymienia m.in. ustawę z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, stanowiąc, że przepisy rozdziału 6 działu III u.g.n. stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 lub art. 47 tej ustawy.
Sąd zgodził się także z organami obu instancji rozstrzygającymi w sprawie, że pozbawienie W.L. prawa wieczystego użytkowania działki nr [...] przy ul. [...] nastąpiło w trybie i na zasadach wynikających z ówczesnej ustawy z 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Notarialne rozwiązanie w drodze ugody z 25 maja 1961 r. umowy z 19 marca 1957 r., ustanawiającej na rzecz W.L. prawo wieczystego użytkowania działki nr [...] zakończyło proces wywłaszczenia z użytkowania wieczystego, zainicjowany wnioskiem o wywłaszczenie wskazanej nieruchomości z 31 grudnia 1958 r. Proces ten ilustrują dokumenty, w tym protokół z posiedzenia Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] października 1958 r., z których wynika, że ówczesne władze zmierzały do przejęcia na własność Państwa nieruchomości położonych na terenach nadmorskich Sopotu w celu przekształcenia osiedla domków jednorodzinnych w kompleks wczasowo - turystyczny, w tym działki przy ul. [...]. Za tym nastąpił wniosek Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Sopocie skierowany do Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Gdańsku o wywłaszczenie z praw do nieruchomości położonej w Sopocie przy ul. [...]. Również pismem z 21 listopada 1958 r. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Sopocie zawiadomiło W.L. o wystąpieniu z wnioskiem w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości o wywłaszczenie nieruchomości położonej w Sopocie przy ul. [...] na rzecz Państwa. W piśmie tym, działając na zasadzie art. 6 ust. 1 z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości zwrócono się do W.L. z propozycją dobrowolnego odstąpienia przedmiotowej nieruchomości na rzecz Państwa w drodze zamiany. Zaproponowano przy tym jako zamienną nieruchomość położoną w Sopocie przy ul. [...]. Również przebieg rozprawy administracyjnej z 7 listopada 1960 r. służącej poczynieniu szczegółowych ustaleń co do zasad dokonywanego wywłaszczenia potwierdza, że wolą organu było wywłaszczenie W.L. z prawa wieczystego użytkowania działki nr [...] oraz dostarczenie mu nieruchomości zamiennej zgodnie z wymogami ustawy z 1958 r. Zwieńczeniem powyższych czynności wywłaszczeniowych było zawarcie ugody notarialnej 25 maja 1961 r., mocą której rozwiązano umowę użytkowania wieczystego działki nr [...], a W.L. zrzekł się wszelkich praw do użytkowania wieczystego powyższej nieruchomości.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 1788/16 oddalił skargę kasacyjną K.L., M.J., P.L. od powyższego wyroku.
W uzasadnieniu wyroku, NSA w pełni podzielił wywody Sądu I instancji dotyczące prawidłowości oceny całokształtu materiału dowodowego dokonanego przez organy administracji. Wskazał, że zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że nieruchomość położona przy ul. [...], sprzedana małżonkom L. w 1961 r., miała związek z wywłaszczoną nieruchomością położoną przy ul. [...]. NSA zwrócił uwagę na to, iż decyzją z dnia [...] maja 1961 r. zdecydowano sprzedać W.L. nieruchomość położoną w Sopocie przy ul. [...], przy czym w decyzji tej wyraźnie postanowiono, że "parcelę powyższą przydziela się do sprzedaży w zamian za parcelę przy ul [...]". Umowa sprzedaży nieruchomości położonej w Sopocie przy ul. [...]została zawarta w wykonaniu decyzji z dnia [...] maja 1961 r., co wynika wprost z jej brzmienia. Nie można więc twierdzić, jak wywodzą to skarżący kasacyjnie, że umowa ta została zawarta bez jakiegokolwiek związku z wywłaszczeniem nieruchomości położonej w Sopocie przy ul. [...].
NSA podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny słusznie zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy z 1958 r. za wywłaszczoną jedyną działkę budowlaną w mieście przeznaczoną pod budowę domu jednorodzinnego ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany jest na żądanie właściciela dostarczyć mu, zamiast odszkodowania pieniężnego położoną w tej samej miejscowości inną odpowiednią działkę budowlaną z nałożeniem na właściciela obowiązku wybudowania na niej domu jednorodzinnego w terminie nie krótszym niż 3 lata. W § 6 umowy sprzedaży z 1961 r. małżonkowie L. zobowiązali się do wybudowania na tej nieruchomości domu mieszkalnego w terminie 2 lat.
Podnoszony przez skarżących kasacyjnie fakt zapłaty za powyższą nieruchomość oraz ustanowienia w związku z tym hipoteki na tej nieruchomości nie może przesądzać o tym, czy nieruchomość położona przy ul. [...] stanowiła nieruchomość zamienną w związku z wywłaszczeniem nieruchomości położonej przy ul. [...]. Zasadnie bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że ewentualne błędy i nieprawidłowości w procedurze wywłaszczeniowej nie mogą pozbawiać tej nieruchomości charakteru nieruchomości zamiennej. Ponadto nieruchomość przy ul. [...] została przyznana poprzednikowi skarżących kasacyjnie w formie użytkowania jako prawo użytkowania wieczystego z obowiązkiem ponoszenia stosownego czynszu rocznego.
Umową z dnia 25 maja 1961 r. przeniesiono na I. i W. małżonków L. własność nieruchomości położonej przy ul. [...] z zastrzeżeniem jej powrotu po upływie 50 lat, zobowiązując ich do uiszczania opłat rocznych w wysokości 1/50 ceny wyjściowej, a jako zabezpieczenie tej wierzytelności ustanowiono hipotekę na nieruchomości.
Trafne jest zatem przyjęcie, że nieruchomość położona przy ul. [...] miała charakter nieruchomości zamiennej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego słuszne jest też stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym organy administracji nie ustaliły okoliczności dotyczących kręgu osób uprawnionych do korzystania z usług ośrodka wczasowego położonego na przedmiotowej nieruchomości. Za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw NSA uznał także zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. w zw. z art. 3 ustawy z 1958 r. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że budowa na wywłaszczonej nieruchomości ośrodka wypoczynkowego Centralnej Rady Związków Zawodowych stanowi realizację celu wywłaszczenia, gdy wskazany sposób zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości nie stanowił celu użyteczności publicznej.
Decyzją z dnia [...] maja 2020r. Starosta Gdański ponownie rozpoznając sprawę odmówił zwrotu wywłaszczonego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Sopocie przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] 0 pow. 0,1141 ha, zapisanej w księdze wieczystej jako własność Gminy Miasta Sopotu oraz prawa własności budynku posadowionego na dz. nr [...] oraz zwrotu niewydzielonych części łącznego obszaru 0,0086 ha działek położonych w Sopocie o numerach [...] — Aleja [...] i [...] przy ul. [...].
W uzasadnieniu Starosta wskazał, że kwestią zasadniczą było ustalenie celu wywłaszczenia nieruchomości. Celem tym była "budowa hoteli i pensjonatów". W okresie PRL prawo do wypoczynku pracowników stanowiło istotny element dbania państwa o pracowników oraz dokonywania ich indoktrynacji. Na podstawie wielu aktów prawnych ówczesny rząd zadbał o organizacje czasu wolnego pracowników, m. in na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 1949 r. o Funduszu Wczasów Pracowniczych Komisji Centralnej Związków Zawodowych w Polsce w której w art. 3 stwierdzono iż " do zakresu działania Funduszu należy:
a) organizowanie wypoczynków dla pracowników w okresie urlopów wypoczynkowych oraz w czasie wolnym od pracy,
b) organizowanie i prowadzenie domów wypoczynkowych, obozów wędrownych, sportowo-wycieczkowych i wycieczek.
Państwo poprzez różnego rodzaju instytucje zarządzało ośrodkami wczasowymi, uzdrowiskami oraz innego rodzaju obiektów wypoczynkowych. Interpretacja pojęcia cel publiczny z art. 3 ust. 1 ustawy z 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości nie może być oderwana od realiów odnoszących się do tamtego czasu i przepisów będących podstawą wywłaszczenia. Sąd Najwyższy wskazał, że w systemie społeczno-gospodarczym, panującym w okresie zawarcia przedmiotowej umowy, budowa zakładowego ośrodka wczasowego mieściła się w ramach pojęcia celów użyteczności publicznej, ze względu na które mogło nastąpić wywłaszczenie nieruchomości.
W systemie społeczno-gospodarczym, panującym w okresie zawarcia przedmiotowej umowy, budowa zakładowego ośrodka wczasowego mieściła się w ramach pojęcia celów użyteczności publicznej ze względu na które mogło nastąpić wywłaszczenie nieruchomości. Jednocześnie ze zgromadzonej dokumentacji wynika iż taki ośrodek został wybudowany oraz funkcjonował.
Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, iż wnioskowana do zwrotu wywłaszczona działka nr [...] położonej w Sopocie przy ul. [...] nie stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a cel ten został zrealizowany, w związku z czym nie może być ona zwrócona na rzecz jej poprzednich właścicieli.
Ustalenia wymagało, czy nieruchomość położona w Sopocie przy ul. [...], którą P.M.R.N. w Sopocie sprzedało W. i I.L. na podstawie umowy z dnia 25 maja 1961r. stanowiła nieruchomość zamienną w rozumieniu przepisów ustawy wywłaszczeniowej z 1958r. Okoliczność tę potwierdziły sądy administracyjne obydwu instancji i Starosta w pełni to ustalenie podzielił. Zwrot działek stanowiących obecnie część drogi publicznej jest obecnie prawnie niemożliwy.
Wojewoda Pomorski, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez wnioskodawców decyzją z dnia [...] czerwca 2021r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości. W uzasadnieniu tej, zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji podzielił w całości stanowisko organu I instancji co do braku podstaw prawnych do dokonania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Powołał się na treść wyroków sądów administracyjnych wydanych w sprawie i obowiązek dostosowania się przez organy administracji do dokonanej w nich oceny prawnej, zarówno co do wywłaszczeniowego charakteru zbycia przez poprzedników prawnych wnioskodawców nieruchomości przy ul. [...] jak i co do charakteru nieruchomości zamiennej, który ma należy przyznać nieruchomości przy ul. [...] w Sopocie. Organ wskazał także na brak możliwości zwrotu nieruchomości zajętej pod drogę publiczną.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że zazwyczaj tereny ośrodków wczasowych są terenami ogrodzonymi (tak jak miało miejsce w niniejszej sprawie) i najczęściej dostęp na ich teren nie jest możliwy dla każdego. Ponadto podkreślenia wymaga, że nie był to ośrodek ogólnodostępny dla mieszkańców Sopotu, tylko dla "ludzi pracy". Często też przy wjeździe na teren tego typu obiektów, nawet w dzisiejszych czasach, znajduje się budynek ochrony bądź recepcja.
Ponadto, ustosunkowując się do zarzutów odwołania, co do dowolnej oceny zebranych w sprawie dowodów i pominięcia wniosków o przesłuchanie osób wskazanych przez wnioskodawców, organ zauważył, iż istnienie ośrodka wczasowego potwierdza szereg omówionych dokumentów. Nie jest celowe dalsze wyjaśnianie kwestii, co dokładnie działo się na terenie ośrodka, skoro wnioskodawcy jednoznacznie nie wyrażają zgody na zwrot nieruchomości położonej w Sopocie przy ul. [...], a zwrot nieruchomości zamiennej jest, zgodnie z art. 136 ust. 3 i art. 140 ust. 5 u.g.n. konieczny w przypadku zwrotu nieruchomości wywłaszczonej. W tej sytuacji nie jest możliwy także zwrot nieruchomości wywłaszczonej.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M.J., K.L. oraz P.L.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku we wspomnianym na wstępie wyroku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Gdańskiego z dnia [...] maja 2020 r. nr [...].
Sąd I instancji nie podzielił także stanowiska strony skarżącej co do tego, by dokonanie przekształcenia użytkowania wieczystego nieruchomości zamiennej we własność uniemożliwiało zrealizowanie wzajemnego zwrotu nieruchomości zgodnie z art. 136 § 3 u.g.n. Zarówno następcy prawni wywłaszczonego jak i wywłaszczającego podmiotu publicznego pozostają obecnie we władaniu nieruchomości na podstawie najsilniejszego z praw rzeczowych – prawa własności. W tej sytuacji niewątpliwie istnieje możliwość zwrotu zarówno nieruchomości wywłaszczonej (oprócz gruntu zajętego przez drogę publiczną) jak i nieruchomości zamiennej. Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności może stanowić czynnik wpływający na wartość nieruchomości. Kwestia zmian wartości nieruchomości objętych postępowaniem zwrotowym (także nieruchomości zamiennych) jest przedmiotem regulacji zawartych w art. 140 u.g.n. Ich zastosowanie stanie się jednak konieczne dopiero po ewentualnym przesądzeniu istnienia przesłanki "zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia" - na podstawie prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego. W tym stanie sprawy stwierdził naruszenie przez organy prowadzące postępowanie przepisów art. 153 p.p.s.a. oraz art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a.
Od niniejszego wyroku wywiedziono dwie skargi kasacyjne.
Skarga kasacyjna została wniesiona przez M.J., K.L. oraz P.L., którzy zaskarżyli wyrok w całości. Orzeczeniu zarzucili:
Naruszenie przepisów art. 1 §1 i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 t. j.), a także art. 3 § 1, art.3 § 2 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, oraz art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 t. j.) a także art. 140 ust 1. ustawy z dnia 21.08.1997 r. gospodarce nieruchomościami (dalej: u.g.n.) (Dz. U. z 2021 poz. 1899 t. j.) poprzez:
a. brak rozważenia zarzutu 5. wniesionej skargi tj. wadliwej oceny przez organa administracji przesłanki obowiązku zwrotu nieruchomości położonej w Sopocie przy ul. [...], oraz
b. wadliwą wykładnię przepisu 140 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 poz. 1899 t. j.) poprzez brak rozróżnienia pojęcia "nieruchomości zamiennej" i "nieruchomości zamiennej przyznanej w ramach odszkodowania" a w efekcie wydanie organom administracji wadliwych wskazań oraz wiążącej je wadliwej oceny prawnej.
Wobec powyższego, na podstawie art. 170 § 1 pkt 3 w związku z art. 188 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) wnieśli o:
1. uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania,
2.przyznanie wnoszącemu skargę kasacyjną kosztów postępowania, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Skargę kasacyjną zniósł także Wojewoda Pomorski zaskarżając wyrok w całości. Orzeczeniu na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
a) art. 174 pkt 2, art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 80 i art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez uznanie, iż działanie organu narusza ww. przepisy w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy albowiem organ ten w ocenie Sądu nie dokonał głębszej analizy spraw, zaniechał przeprowadzania jakiegokolwiek postępowania dowodowego a zatem nie dostosował się do wskazań zawartych w Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 726/15 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 1788/16 w zakresie obowiązku ustalenia kręgu osób korzystających poza związkowcami z wywłaszczonej nieruchomości gdy tymczasem mocą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 1788/16 zdezaktualizowała się potrzeba ustalania kręgu osób uprawnionych do korzystania z usług ośrodka wczasowego zlokalizowanego m.in. na nieruchomości przy ul. [...] w Sopocie i ustalanie faktycznego sposobu korzystania z usług tego ośrodka przez podmioty spoza organizacji związkowej w okresie do roku 1990, co było zaleceniem jedynie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 726/15 i przestało być wymagane gdyż orzeczeniem z 13 czerwca 2018r. Naczelny Sąd Administracyjny przesądził jednoznacznie, że wywłaszczenie nieruchomości, której wniosek zwrotowy dotyczy, nastąpiło na cel publiczny - budowa ośrodka związkowego, a skoro cel ten był realizowany do 1990 r. i w latach następnych, to zdaniem Skarżącego krótkotrwałe okazjonalne zakwaterowanie jest negatywną przesłanką zwrotową i w konsekwencji brak było podstaw do uchylenia decyzji organu administracji II instancji,
b) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. bowiem zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ocena prawna Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 726/15 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 1788/16 w zakresie obowiązku ustalenia kręgu osób korzystających poza związkowcami z wywłaszczonej nieruchomości nie jest prawidłowa i świadczy o tym, że w istocie Sąd I instancji przy bezspornym stanie faktycznym i prawnym uchylił się od kontroli zaskarżonej decyzji zlecając jeszcze raz przeprowadzenie czynności które są zbędne i nieuzasadnione prawnie bowiem ww. wyrok NSA i wyrażona w nim ocena prawna o wywłaszczeniu na cel publiczny- ośrodka wczasowego "dla ludzi pracy" nie zobowiązywał do dodatkowego postępowania dowodowego w postaci przesłuchania zgłoszonych w postępowaniu świadków a nałożone dalsze zalecenia dowodowe są zbędne dla rozstrzygnięcia sprawy.
2. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucił także naruszenie prawa materialnego poprzez jego wadliwą wykładnie i niewłaściwe zastosowanie polegające na naruszeniu przepisu prawa materialnego tj. art. 140 u.g.n. przez przyjęcie przez Sąd I instancji, że prawidłowa wykładnia i zastosowanie tego przepisu nakazuje rozłącznie potraktować sprawę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w Sopocie, ul. [...] i zwrot nieruchomości zamiennej w Sopocie ul. [...] gdy tymczasem sprawa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i zwrot nieruchomości zamiennej powinna być objęta jedną, tą samą decyzją.
W oparciu o powyższe wniósł o:
1. o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania ewentualnie;
2. w razie zaistnienia przesłanek określonych w art. 188 P.p.s.a. - o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i oddalenie skargi w całości;
3. o zasądzenie na rzecz Skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżący kasacyjnie Wojewoda zrzekł się rozprawy.
M.J., K.L. oraz P.L. odpowiedzieli na skargę kasacyjną Wojewody Pomorskiego, wnosząc o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania.
Jak stanowi zaś art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
W myśl przytoczonej wyżej regulacji granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z zasadą dyspozycyjności postępowania kasacyjnego, zakreślają, co do zasady, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, zdefiniowane poprzez wskazanie przez jej autora konkretnych jednostek redakcyjnych przepisów, które jego zdaniem zostały naruszone, a także oparte na tych przepisach twierdzenia, dotyczące mających według skarżącego kasacyjnie miejsce uchybień regulacjom prawa materialnego czy procesowego.
Od wyroku WSA w Gdańsku z 10 lutego 2022 r. zostały wywiedzione dwie skargi kasacyjne, spośród których jedna została złożona przez skarżących K.L., M.J. i P.L., druga zaś przez organ - Wojewodę Pomorskiego.
Przed przystąpieniem do rozpoznania złożonych w sprawie skarg kasacyjnych przypomnieć należy, co sygnalizowano zresztą na wstępie zaskarżonego wyroku WSA, że ów wyrok kontrolował decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2021 r., wieńczącą trwające blisko 30 lat postępowanie, którego przedmiotem było rozpoznanie wniosku o zwrot wywłaszczonego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Sopocie przy ul. [...], oznaczonej w dacie wywłaszczania jako parcela [...], stanowiąca obecnie część działek nr [...], [...] i [...]. W ramach prowadzonego postępowania kilkukrotnie wydawano wyroki, które dotyczyły szeregu kwestii prawnych i faktycznych pojawiających się na danym etapie postępowania. Ostatnie z zapadłych w sprawie wyroków to wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 726/15 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 1788/16. Wyroki te swoimi rozstrzygnięciami objęły następujące kwestie:
- pozbawienie W.L. prawa wieczystego użytkowania działki nr [...] nastąpiło w trybie i na zasadach wynikających z ówczesnej ustawy z 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64),
- działka położona przy ul. [...] w Sopocie została przyznana I. i W.L. jako nieruchomość zamienna w procesie wywłaszczenia z działki nr [...], co powoduje konieczność dokonania rozliczeń z tym związanych w przypadku ewentualnego ustalenia przesłanek potwierdzających ziszczenie się przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej obecnie działkę nr [...]
- wybudowanie na posesji przy ul. [...] ośrodka wypoczynkowego Centralnej Rady Związków Zawodowych nie przesądza automatycznie o wykluczeniu realizacji na powyższej nieruchomości celu użyteczności publicznej, gdyż w warunkach ówczesnej rzeczywistości ośrodek wczasowy przeznaczony dla tzw. "ludzi pracy" spełniał cel użyteczności publicznej.
- ustaleniu podlegać winny okoliczności dotyczące kręgu osób uprawnionych do korzystania z usług ośrodka wczasowego zlokalizowanego m.in. na nieruchomości przy ul. [...] oraz możliwości faktycznego korzystania z usług tego ośrodka podmiotów spoza organizacji związkowej w okresie do roku 1990.
Trzeba zatem w tym miejscu nadmienić, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Stosownie do tego unormowania w sytuacji istnienia prawomocnego orzeczenia ustawodawca wprowadza związanie nie tylko w stosunku do stron i sądu, który je wydał, lecz związanie to obejmuje także inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych również inne osoby.
Kluczowy staje się zatem zakres związania zarówno innych sądów, jak i organów państwowych, którego nie sposób pominąć przy rozpoznawaniu sprawy.
Zakres tego ustawowego związania jest wskazywany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Należy zatem podzielić stanowisko tego Sądu zaprezentowane w wyroku z dnia 1 października 2024 r., sygn. akt II FSK 30/22 (te i niżej przytoczone orzeczenia publik. CBOSA), gdzie przyjęto, że podmioty wymienione w art. 170 p.p.s.a. są faktem i treścią orzeczenia związane, a to skutkuje koniecznością uwzględnienia prawomocnego wyroku w wydanym rozstrzygnięciu, gwarantując przez to zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych. Zgodzić trzeba się także z wyrażoną w wyroku NSA z 19 września 2024 r., sygn. akt III OSK 2555/22, istotą mocy wiążącej prawomocnego wyroku wynikającej z art. 170 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyroku z 19 września 2024r. przyjął więc, że istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu.
Nie chodzi więc o uwzględnienie jedynie faktu istnienia takiego prawomocnego wyroku, ale również jego treści.
Nie można zatem uznać zasadności stanowiska skarżących kasacyjnie K.L., M.J. i P.L., którzy w zarzutach skargi kasacyjnej zdają się tych kwestii nie dostrzegać, dalej kwestionując zasadność uznania działki położonej przy ul. [...] w Sopocie jako działki zamiennej. W ostatnim z wydanych w sprawie wyroków z dnia 13 czerwca 2018 r. NSA podzielił stanowisko WSA zawarte w wyroku z 30 marca 2016 r, że działka położona przy ul. [...] w Sopocie została przyznana I. i W.L. jako nieruchomość zamienna w procesie wywłaszczenia z działki nr [...]. Sąd ten stwierdził, że skoro organy decyzją z [...] maja 1961 r. przeznaczyły do sprzedaży dla W.L. działkę przy ul. [...] w zamian za przejętą na rzecz Państwa działkę przy ul. [...] i nałożyły jednocześnie na małżonków L. obowiązek wybudowania domu mieszkalnego na przejętej na własność działce, to wypełniły tym samym dyspozycję przepisu art. 10 ust. 3 ustawy z 1958 r. i przyznały nieruchomość zamienną w procesie wywłaszczenia z działki nr [...]. Stanowisko sądu w tym zakresie odnosiło się zatem do tej konkretnie działki jak również do tego, jaki był jej charakter w ramach prowadzonego postępowania wywłaszczeniowego. Jak już wskazano wyżej stanowisko z wyroku NSA jest wiążące w dla organów i Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zatem nie można było go pominąć oceniając kwestię statusu nieruchomości położonej przy ul. [...]. Mnożenie w skardze kasacyjnej argumentacji sprzecznej z tym stanowiskiem NSA jest zatem niecelowe, bowiem zarówno organy jak i sądy w niniejszej sprawie były związane tym stanowiskiem. Wobec powyższego NSA uznał za niezasadne zarzuty skargi kasacyjnej K.L., M.J. i P.L. i orzekł o jej oddaleniu.
Natomiast skarga kasacyjna Wojewody okazała się usprawiedliwiona, choć nie wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej należy uznać za uzasadnione.
Odnosząc się zatem w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wymaga podkreślenia, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (zob. w tej materii m.in. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r.; sygn. akt: II FPS 8/09; publ. ONSAiWSA 2010/3/39). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Równocześnie należy podkreślić, że za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., nie można kwestionować ocen prawnych zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W szczególności, okoliczność, że stanowisko zajęte przez sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej (por. wyrok NSA z 29 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2789/22). Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest bowiem przepisem proceduralnym, regulującym wymogi sporządzenia pisemnego uzasadnienia wyroku. Dokonując kontroli uzasadnienia zaskarżonego wyroku w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że zawiera ono przedstawienie stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Spełnia zatem wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a Wobec powyższego zarzut ten opisany w pkt 1 ppkt b skargi kasacyjnej należy uznać za chybiony.
Na uwzględnienie zasługiwał natomiast zarzut zawarty w pkt I ppkt a petitum skargi kasacyjnej, a odnoszący się do naruszenia art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 80 i art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zakresie obowiązku ustalenia kręgu osób korzystających poza związkowcami z wywłaszczonej nieruchomości. Uchylając wydane uprzednio decyzje zwrotowe Wojewódzki sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 726/15 wskazał, że organy pominęły akcentowaną przez gminę dostępność ośrodka dla innych osób poza pracownikami. Niemniej w okolicznościach niniejszej sprawy ustaleniu podlegać winny okoliczności dotyczące kręgu osób uprawnionych do korzystania z usług ośrodka wczasowego zlokalizowanego m.in. na nieruchomości przy ul. [...] oraz możliwości faktycznego korzystania z usług tego ośrodka podmiotów spoza organizacji związkowej w okresie do roku 1990. Wnioski dowodowe odnośnie tej okoliczności zostały w toku postępowania administracyjnego zgłoszone przez Gminę, co potwierdza się również w skardze. W wyroku z dnia 2018r. NSA oddalając skargę wniesioną od tego wyroku wskazał, że podziela stanowisko Sądu I instancji, że organy administracji nie ustaliły okoliczności dotyczących kręgu osób uprawnionych do korzystania z usług ośrodka wczasowego położonego na przedmiotowej nieruchomości. Uznał również za słuszne stanowisko WSA odnośnie przyjęcia, że w warunkach ówczesnej rzeczywistości ośrodek wczasowy przeznaczony dla tzw. "ludzi pracy" spełniał cel użyteczności publicznej.
Rozważenie zasadności powyższego zarzutu wymaga odkodowania jaki jest w istocie zakres związania w tym zakresie organu ponownie rozpoznającego sprawę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jakkolwiek prawidłowo WSA wskazał, że ze wskazań ww. wyroków wynika konieczność poczynienia ustaleń w zakresie osób korzystających z ośrodka wypoczynkowego, o tyle kategoryczne stanowisko odnośnie zakresu prowadzonego w tym zakresie postępowania należy uznać za bezzasadne. Należy powiem zauważyć, że niniejsza sprawa jest przedmiotem postępowania administracyjnego od 1992 r., a wniosek o zwrot dotyczył postępowania wywłaszczeniowego mającego miejsce w 1957 r. W trakcie jego trwania wydano już szereg decyzji oraz zapadło 5 wyroków sądów administracyjnych, zmienił się również od daty złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości stan prawny stanowiący podstawę orzekania przez organy w przedmiocie złożonego wniosku. Zatem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest bardzo obszerny i dotyczy wielu aspektów tej sprawy, które pojawiały się na jej etapach. W przywołanym wyżej wyroku WSA z 2016 r. (zaakceptowanym następnie przez NSA) wskazano przede wszystkim, że organy pominęły akcentowaną przez gminę dostępność ośrodka dla innych osób, mimo że wnioski w tym zakresie zostały w toku postępowania administracyjnego zgłoszone przez Gminę. W powyższych wyrokach nie wskazywano zatem stanowczo, że ustalenia dotyczące kręgu osób korzystających z ośrodka należy poczynić tylko na podstawie nowych dowodów, dotychczas nieprzeprowadzonych. Stanowisko w tym zakresie wskazuje bowiem, że ustalenia te powinny być przeprowadzone także na podstawie dowodów już zgromadzonych w aktach sprawy. Oceniając zatem w tym zakresie zgromadzony materiał dowodowy wskazać należy, że w aktach sprawy znajduje się pismo z 12 maja 1997 r. (str. 375) skierowane przez Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych w Warszawie do Urzędu Rejonowego w Gdyni, w którym stwierdza się, że nieruchomość położona w Sopocie przy ul. [...] obejmująca budynek oraz działkę o pow. 1 191 m2, stanowiła część składową ośrodka rekreacyjnego- wypoczynkowego związków zawodowych w Sopocie, zarówno w zakresie władania nią przez CRZZ tj. w latach 1961-1980, jak i w okresie zarządzania przez Komisję ds. Zarządu Majątkiem Związków Zawodowych jak i OPZZ . Należy zauważyć, że dowód ten ma istotne znaczenie, gdyż pochodzi z wczesnego okresu prowadzonego postępowania, gdy kwestia dostępności ośrodka nie była jeszcze podnoszona. Po wydaniu wyroku NSA z 2018 r. organy dołączyły także teksty aktów pranych ( tj. ustawy z dnia 4 lutego 1949 r. o Funduszu Wczasów Pracowniczych Komisji Centralnej Związków Zawodowych w Polsce oraz decyzji Ministra Skarbu z dnia 2 września 1949 r. Funduszu Wczasów Pracowniczych Centralnej Rady Związków Zawodowych), z treści których wynika, że do zakresu działania funduszu należy organizowanie wypoczynku dla pracowników w okresie urlopów wypoczynkowych oraz w czasie wolnym od pracy. Akta sprawy potwierdzają zatem, że zgodnie z art. 80 k.p.a. organ oparł się w tym zakresie na całości materiału dowodowego rozpatrywanego we wzajemnej łączności ze sobą, kierując się wiedzą oraz tzw. doświadczeniem życiowym, przy zastosowaniu reguł logiki prawniczej i wynikającego z nich imperatywu uwzględniania wpływu udowodnienia jednej okoliczności na inne. Wskazane dowody wskazują, że brak jest przesłanek do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, gdyż w okresie do 1990 r. wywłaszczona nieruchomość dostępna była także do szerokiego grona dla osób, nie tylko pracowników Centrali Związków Zawodowych. Został zatem zrealizowany cel wywłaszczenia i brak jest zatem podstaw do jej zwrotu, na co zasadnie zwróciły uwagę organy orzekające w sprawie, związane w tym zakresie stanowiskiem wyrażonym w ww. wyrokach.
Końcowo należy przy tym wskazać, że WSA prawidłowo wskazał, że organ wadliwie skupił się na kwestii związanej z samym przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości, a nie na wykazaniu dostępności ośrodka. Jednak należy zauważyć, że sąd ocenia jedynie rangę naruszeń prawa w aspekcie art. 145 § 1 p.p.s.a., natomiast sama wadliwość uzasadnienia decyzji przez zawarcie w niej zbędnych ustaleń i rozważań, nie stanowi podstawy prawnej do jej wyeliminowania z obrotu prawnego, jeżeli akt ten w ostatecznym wyniku odpowiada prawu, a tak jest w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze przedstawione stanowisko organu, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nieprawidłowa była konstatacja Sądu Wojewódzkiego o naruszeniu przez organ art. 153 p.p.s.a. oraz naruszeniu przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz, co czyni zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie zasadnymi.
Z uwagi na powyższe stanowisko tracą na znaczeniu zarzuty skargi kasacyjnej organu zawarte w pkt 2.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone orzeczenie i rozpoznał skargę. Skargę z przytoczonych wyżej względów uznał za nieuzasadnioną i dlatego orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego zapadło na podstawie art. 207 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.