I OSK 90/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą opłaty za niezgodne z prawem wyłączenie gruntu leśnego z produkcji leśnej, uznając wybrukowanie części działki leśnej użytkowanej jako droga leśna za takie wyłączenie.
Sprawa dotyczyła opłaty za niezgodne z prawem wyłączenie gruntu leśnego z produkcji leśnej, polegające na wybrukowaniu części działki leśnej użytkowanej jako droga dojazdowa. Sądy obu instancji uznały, że takie działanie stanowi wyłączenie z produkcji leśnej i rodzi obowiązek zapłaty opłaty. Skarga kasacyjna zarzucała błędną wykładnię przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz ustawy o lasach. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając zarzuty za niezasadne i podkreślając, że stan faktyczny sprawy nie został skutecznie zakwestionowany.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 października 2022 r. oddalił skargę kasacyjną H. U. i A. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który z kolei oddalił skargę skarżących na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych ustalającą opłatę za niezgodne z prawem wyłączenie gruntu leśnego z produkcji leśnej. Sprawa dotyczyła wybrukowania części działki leśnej, stanowiącej drogę dojazdową, co organy uznały za wyłączenie z produkcji leśnej. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 28 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w związku z art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy o lasach. WSA uznał, że wybrukowanie gruntu uniemożliwia prowadzenie produkcji leśnej i stanowi wyłączenie, a także odrzucił zarzuty przedawnienia i naruszenia przepisów postępowania. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził, że zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię nie został skutecznie sformułowany, ponieważ nie wskazano, jaka powinna być prawidłowa wykładnia przepisów, a stan faktyczny sprawy nie został zakwestionowany. Sąd podkreślił, że wybrukowanie części działki leśnej użytkowanej jako droga leśna stanowi wyłączenie z produkcji leśnej w rozumieniu ustawy, a sama czynność faktyczna nie może prowadzić do zmiany przeznaczenia gruntu leśnego na nieleśny bez odpowiednich aktów administracyjnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wybrukowanie części działki leśnej użytkowanej jako droga leśna stanowi wyłączenie z produkcji leśnej, skutkujące obowiązkiem zapłaty opłaty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wybrukowanie gruntu uniemożliwia prowadzenie produkcji leśnej i jest czynnością faktyczną, która nie może doprowadzić do zmiany przeznaczenia gruntu leśnego na nieleśny bez odpowiednich aktów administracyjnych. Działka leśna, nawet jeśli stanowi drogę leśną, podlega ochronie na podstawie ustawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (18)
Główne
u.o.g.r.l. art. 28
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Pomocnicze
u.l. art. 6 § ust. 1 pkt 8
Ustawa o lasach
Definicja drogi leśnej.
u.o.g.r.l. art. 2 § ust. 2
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Definicja gruntu leśnego dla potrzeb ustawy.
u.l. art. 3 § pkt 2
Ustawa o lasach
Definicja lasu obejmująca również grunt zajęty pod drogę leśną.
u.o.g.r.l. art. 7
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.l. art. 13 § ust. 1, 2, 3
Ustawa o lasach
u.l. art. 24
Ustawa o lasach
u.l. art. 29
Ustawa o lasach
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189g
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 76 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § § 1, § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a. Naruszenie art. 28 ust. 1 u.o.g.r.l. w zw. z art. 3 oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach Naruszenie art. 28 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 11 u.o.g.r.l. Naruszenie art. 189g k.p.a. Błędna wykładnia art. 28 u.o.g.r.l. w oderwaniu od art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy o lasach, polegająca na uznaniu wybrukowania części działki leśnej za wyłączenie z produkcji leśnej.
Godne uwagi sformułowania
Czynność taka zasadnie została zakwalifikowana jako wyłączenie części działki nr [...] z produkcji leśnej. Samo faktyczne działanie nie może doprowadzić do wyłączenia ochrony przewidzianej w powołanych ustawach. Zarzucono naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, dokonaną w oderwaniu od treści art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy o lasach i przyjęcie, że przebudowa, tj. wybrukowanie części działki leśnej użytkowanej jako droga leśna stanowi wyłączenie takiej działki z produkcji leśnej.
Skład orzekający
Elżbieta Kremer
przewodniczący-sprawozdawca
Maciej Dybowski
członek
Arkadiusz Blewązka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'wyłączenie z produkcji leśnej' w kontekście przebudowy drogi leśnej oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wybrukowania drogi leśnej i opłat z tym związanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o ochronie gruntów leśnych i jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i ochrony środowiska.
“Wybrukowanie drogi leśnej to kosztowna decyzja – NSA wyjaśnia, kiedy zapłacisz podwójnie.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 90/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-10-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Arkadiusz Blewązka Elżbieta Kremer /przewodniczący sprawozdawca/ Maciej Dybowski Symbol z opisem 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych Hasła tematyczne Lasy Sygn. powiązane II OSK 2273/19 - Postanowienie NSA z 2019-09-05 IV SA/Wa 3443/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-03-19 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2015 poz 909 art. 28 Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 5 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. U. i A. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 3443/18 w sprawie ze skargi H. U. i A. U. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu niezgodnego z prawem wyłączenia z produkcji gruntów leśnych oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 19 marca 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 3443/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. U. i A. U. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu niezgodnego z prawem wyłączenia z produkcji gruntów leśnych. Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy: Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie w dniu 5 listopada 2013 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wyłączenia gruntu leśnego z produkcji leśnej na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] w Dzielnicy [...] m.st. Warszawa, niezgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 909), dalej: u.o.g.r.l. Decyzją z dnia [...] października 2016 r. Dyrektor RDLP ustalił sprawcom wyłączenia H. i A. U. opłatę dwukrotnej należności w wysokości 5.010,66 zł za niezgodne z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wyłączenie w sierpniu 2011 r. o powierzchni [...]ha gruntów leśnych, z produkcji leśnej pod dojazd do działki ew. nr [...] z obrębu [...] w Dzielnicy [...] m.st. Warszawa (wybrukowany kostką Bauma), stanowiących lasy ochronne o typie siedliskowym bór świeży, wchodzących w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] w Dzielnicy [...] m.st. Warszawa, oznaczonych kolorem zielonym na załączonej do decyzji mapie w skali 1:500. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli skarżący. Decyzją z dnia [...] października 2018 r. Dyrektor Generalny Lasów Państwowych utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję wnieśli H. U. oraz A. U., zarzucając naruszenie: 1) art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a.; 2) art. 28 ust. 1 u.o.g.r.l. w zw. z art. 3 oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach; 3) art. 28 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 11 u.o.g.r.l.; 4) art. 189g k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę w pierwszej kolejności za niezasadny uznał zgłoszony zarzut przedawnienia, zaznaczając że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w 2013 r. Ponadto, w ocenie Sądu na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wskazując że zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wydania orzeczenia. Sąd podkreślił, że ustaleń poczynionych przez organy nie podważa w szczególności pismo Lasów Miejskich - Warszawa z dnia 18 stycznia 2013 r. W piśmie tym, skierowanym do Biura Ochrony Środowiska Urzędu m.st. Warszawy w odpowiedzi na pismo w sprawie wycinki drzew i wybudowania drogi dojazdowej na działce leśnej nr [...], opisano przede wszystkim nieskuteczne starania Lasów Miejskich o usunięcie naniesień z uwagi na brak tytułu prawnego do tej działki. Jedynie w końcowej części tego pisma zwrócono uwagę, że w związku z wieloletnim korzystaniem z tej działki jako drogi dojazdowej "dyskusyjne wydaje się być stwierdzenie wyłączenia gruntu z produkcji leśnej". Zdaniem Sądu pismo to w żaden sposób nie było wiążące dla organów orzekających w sprawie wyłączenia gruntu z produkcji leśnej, które to organy samodzielnie ustalają, czy zaszły okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 1 u.o.g.r.l. Zaznaczono, że Lasy Miejskie w dalszym toku postępowania zmieniły zdanie domagając się od Dyrektora RDLP wszczęcia postępowania w sprawie wyłączenia gruntu z produkcji leśnej. Podobnie za niezasadny uznano zarzut pominięcia przez organy decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] lutego 2002 r. udzielającej skarżącym pozwolenia na budowę. Otóż decyzja ta dotyczy działki nr [...] i nie obejmuje jakichkolwiek robót budowlanych na działce nr [...], do której skarżący nie mieli i nie mają tytułu prawnego. Uszło również uwadze skarżących, że wspomniane pozwolenie na budowę było poprzedzone decyzją Dyrektora RDLP z dnia 29 stycznia 2002 r. o zezwoleniu na wyłączenie z produkcji leśnej części działki leśnej nr [...] (tj. [...]ha z [...]ha) pod budowę budynku mieszkalnego wraz z ciągani komunikacyjnymi. W ocenie Sądu oznacza to, że pozostała cześć działki nr [...] nie została wyłączona z produkcji leśnej. W aktach sprawy znajduje się również informacja skierowana do skarżącego o decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2001 r. o wyrażeniu zgody na przeznaczenie w planie miejscowym 20% działki leśnej nr [...] na zabudowę jednorodzinną z równoczesnym warunkiem utrzymania trwałej uprawy leśnej na pozostałej powierzchni tej działki. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego Sąd podkreślił, że organ w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 28 ust. 1 u.o.g.r.l. nie ustala, czy na danym gruncie leśnym faktycznie prowadzona była produkcja leśna, lecz czy rozpoczęto inne niż leśne użytkowanie gruntu, a więc w konsekwencji czy produkcja leśna mogła być prowadzona na skutek zmiany sposobu użytkowania gruntu. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że wybrukowanie części gruntu uniemożliwia prowadzenie na tym gruncie produkcji leśnej. Ergo, czynność taka zasadnie została zakwalifikowana jako wyłączenie części działki nr [...] z produkcji leśnej. Odnosząc się do zarzutu skargi, jakoby działka nr [...] nie mogła być objęta decyzją z art. 28 ust. 1 u.o.g.r.l., Sąd przytoczył treść art. 2 ust. 2 u.o.g.r.l. i wskazał, że działka nr [...] w chwili wyłożenia jej kostką brukową przez skarżących w 2011 r. w ewidencji gruntów i budynków była sklasyfikowana jako las (Ls). Jak wynika z pisma Biura Geodezji i Katastru z dnia 7 lutego 2013 r., w trakcie modernizacji w 2008 r. dostosowano dotychczasowe oznaczenie (dr/LsV – drogi leśne) na las (Ls), zgodnie z wytycznymi zawartymi w załączniku nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034). Zgodnie z punktem 10 załącznika nr 6, do użytków "Lasy – Ls" zalicza się grunty określone jako "las" w ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach. W odniesieniu do gruntów leśnych dane z ewidencji gruntów i budynków, inaczej niż w odniesieniu do gruntów rolnych, nie mają co prawda charakteru rozstrzygającego, ale wypisy z ewidencji gruntów korzystają tu z domniemania prawdziwości zawartych w nich danych (art. 76 § 1 k.p.a.). Skarżący nie przedstawili dowodów podważających zakwalifikowanie działki nr [...] w ewidencji gruntów i budynków jako las. Po drugie, w myśl art. 3 ust. 2 ustawy o lasach, lasem w rozumieniu ustawy jest grunt związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Tymczasem jak wynika ze wspomnianego pisma Biura Geodezji i Katastru z dnia 7 lutego 2013 r. oraz map z 2002 r., przed modernizacją działka nr [...] stanowiła drogę leśną (symbol dr/Ls). Już ta okoliczność, zdaniem Sądu, w świetle art. 2 ust. 2 pkt u.o.g.r.l. uzasadniała przyjęcie, że działka ta podlegała ochronie na podstawie u.o.g.r.l. Zresztą charakter leśny w przeważającej części ma wciąż działka nr [...] (na której zlokalizowany jest dom skarżących) i korzystanie przez skarżących z działki nr [...] jako drogi dojazdowej do działki nr [...] (aczkolwiek działka nr [...] jest zlokalizowana bezpośrednio przy ul. [...]) nie kłóci się z leśnym charakterem działki nr [...]. Podkreślono przy tym, że orzekające w sprawie organy takiego prawa skarżącym nigdy nie odmawiały. Po trzecie, wbrew twierdzeniom skarżących, zarówno w świetle mapy z 11 lutego 2014 r., jak i zdjęć satelitarnych, na działce tej wciąż znajduje się roślinność leśna (wysokie sosny), a nadto działka ta prowadzi do większych kompleksów leśnych. Po czwarte, działanie faktyczne skarżących polegające na wyłożeniu gruntu kostką brukową nie mogą doprowadzić do zmiany przeznaczenia gruntu leśnego na nieleśny. Otóż zmiana ta, w świetle przepisów ustawy o lasach (m.in. art. 13 ust. 2 i 3) oraz art. 7 u.o.g.r.l., musi być poprzedzona wydaniem stosowanych aktów administracyjnych. Samo faktyczne działanie nie może doprowadzić do wyłączenia ochrony przewidzianej w powołanych ustawach (np. art. 13 ust. 1 oraz 24 ustawy o lasach, a także art. 28 ust. 1 u.o.g.r.l.). Pogląd taki, w ocenie Sądu, koresponduje z podstawowym celem ustawy o lasach, jakim jest zachowania lasów i korzystnego ich wpływu na klimat, powietrze, wodę, glebę, warunki życia i zdrowia człowieka oraz na równowagę przyrodniczą (zob. art. 1 pkt 1 oraz art. 7 ust. 1 pkt ustawy o lasach). Nie budzi wątpliwości, że w odniesieniu do działki nr [...] nie wydano aktu zezwalającego na wyłączenie tej działki z produkcji leśnej. Dodano przy tym, że w świetle art. 13 ust. 1 ustawy o lasach, obowiązek trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, jest obowiązkiem ustawowym niezależnym od tego, czy wobec danego gruntu przyjęto uproszczony plan urządzenia lasu lub wydano decyzję, o której mowa w art. 19 ust. 3 ustawy o lasach. Istnienie w obrocie prawnym tych aktów administracyjnych nie determinuje zatem zakwalifikowania danego gruntu jako las, a tylko dookreśla zasady prowadzenia gospodarki leśnej. W razie braku tych aktów administracyjnych, gospodarka leśna prowadzona jest z uwzględnieniem pozostałych przepisów ustawy o lasach, w tym art. 8 tej ustawy. Sąd przypomniał również, że ustawodawca w art. 13 ust. 2 ustawy o lasach przewidział szczególny tryb zmiany lasu na użytek rolny (w formie uznaniowej decyzji organu administracji publicznej). Zdaniem Sądu nie sposób zatem przyjąć, że zmiana lasu na inny użytek niż rolny (w tym zwłaszcza użytek umożliwiający zabudowę na cele inne niż leśne lub rolne lub drogę inną niż droga leśna), może nastąpić metodą "faktów dokonanych", poprzez wycinkę roślinności leśnej lub trwałe uniemożliwienie wprowadzenie roślinności leśnej (np. poprzez wyłożenie gruntu kostką brukową). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli H. U. i A. U., zarzucając obrazę prawa materialnego, tj. art. 28 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, poprzez jego błędną wykładnię, dokonaną w oderwaniu od treści art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy o lasach i przyjęcie, że przebudowa części działki leśnej, użytkowanej jako droga leśna i jej wybrukowanie stanowi wyłączenie takiej działki z produkcji leśnej, skutkujące obowiązkiem poniesienia przez sprawcę naruszenia opłaty w wysokości dwukrotności należności, o której mowa w art. 28 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, gdy tymczasem prawidłowa wykładnia tego przepisu winna prowadzić do wniosku, że opisana przebudowa nie prowadzi do wyłączenia takiego fragmentu działki z produkcji leśnej i nie rodzi obowiązku poniesienia z tego tytułu wyżej wymienionej opłaty. Wobec powyższego skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej zarządzeniem z dnia 25 maja 2022 r. poinformował strony, że Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadza rozprawę wyłącznie zdalnie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, jeżeli wszystkie strony wyrażą na to zgodę. Jeżeli którakolwiek z wezwanych stron oświadczy, że nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, sprawa zostanie skierowana na posiedzenie niejawne. Wobec powyższego, strony zostały wezwane do zajęcia stanowiska w przedmiocie rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym. Pismami z dnia 31 maja 2022 r. oraz 2 czerwca 2022 r. Dyrektor Generalny Lasów Państwowych oraz skarżący kasacyjnie wyrazili zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. W związku z powyższym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej z dnia 7 czerwca 2022 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do art.176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, autor skargi kasacyjnej powinien wykazać, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, czyli błędnie odczytał normę prawną z niego wynikającą i równocześnie powinien wskazać jaka powinna być treść tej normy prawnej przy prawidłowo przeprowadzonej wykładni stosownych przepisów. Natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego powinien wykazać, że sąd, stosując przepis, popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Z kolei wskazując na podstawę skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. czyli naruszenie przepisów postępowania należy wykazać istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a zaskarżonym orzeczeniem Sądu I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Postawa skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotycząca naruszenia przepisów postępowania stanowi między innymi instrument służący do kwestionowania, podważania ustaleń faktycznych w sprawie. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych, która mogłaby ewentualnie odnieść zamierzony skutek, wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone przez skarżącego kasacyjnie. To przypomnienie reguł i zasad dotyczących sporządzania skarg kasacyjnych stało się konieczne z dwóch powodów: po pierwsze Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zarzutami skargi kasacyjnej albowiem tylko w granicach skargi kasacyjnej wskazanych przez skarżącego kasacyjnie może rozpoznać sprawę, a więc inaczej niż Wojewódzki Sąd Administracyjny, który nie jest związany zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą tym samym rozpoznając sprawę zobowiązany jest brać pod uwagę wszelkie naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, po drugie wniesiona skarga kasacyjna nie w pełni odpowiadała powyższym wymogom. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej to w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarga nie została oparta o podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. i nie zawiera zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Tym samym stan faktyczny w niniejszej sprawie nie został zakwestionowany, nie podjęto nawet próby jego podważenia, to oznacza, że okoliczności faktyczne sprawy kształtują się w sposób ustalony przez organy, które następnie zostały skontrolowane i przyjęte przez Sąd I instancji. Natomiast w zarzucie skargi kasacyjnej dotyczącym naruszenia prawa materialnego zarzucono naruszenie art. 28 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez jego błędną wykładnię, dokonaną w oderwaniu od treści art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach i przyjęcie, że przebudowa, tj. wybrukowanie części działki leśnej użytkowanej jako droga leśna stanowi wyłączenie takiej działki z produkcji leśnej. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu należy w pierwszej kolejności przytoczyć treść powołanego art. 28, który składa się z szeregu mniejszych jednostek i reguluje różne zagadnienia, które zbiorczo można określić jako sankcje za naruszenie przepisów ustawy. Zgodnie z art. 28 ust. 1, w razie stwierdzenia, że grunty zostały wyłączone z produkcji niezgodnie z przepisami niniejszej ustawy, sprawcy wyłączenia ustala się opłatę w wysokości dwukrotnej należności. Ust 2. W razie stwierdzenia, że grunty przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne zostały wyłączone z produkcji bez decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2, decyzję taką wydaje się z urzędu, podwyższając jednocześnie wysokość należności o 10%. Ust 3. W razie niezakończenia rekultywacji gruntów zdewastowanych w okresie, o którym mowa w art. 20 ust. 4, stosuje się opłatę roczną podwyższoną o 200% od dnia, w którym rekultywacja gruntów powinna zostać zakończona. Ust. 4. W razie niewykonania obowiązku rekultywacji gruntów zdegradowanych ustala się, w drodze decyzji, obowiązek corocznego wpłacania na wyodrębniony rachunek bankowy zarządu województwa, o którym mowa w art. 22b ust. 2, lub na Fundusz Leśny, przez osobę powodującą ograniczenie wartości użytkowej gruntów, równowartości opłaty rocznej w takiej części, w jakiej nastąpiło ograniczenie wartości użytkowej gruntów. Do ustalenia wysokości opłaty rocznej za zdegradowanie gruntów stosuje się wartości wymienione: 1) w art. 12 ust. 7 w odniesieniu do gruntów rolnych klas I-IV; 2) w art. 12 ust. 11 w odniesieniu do gruntów leśnych. Opłaty te uiszcza się do czasu wykonania obowiązku rekultywacji. Ust. 5. Rozmiar ograniczenia wartości użytkowej gruntów ustala się na podstawie dwóch odrębnych opinii rzeczoznawców. Ust. 6. W razie ograniczenia wartości użytkowej gruntów w wyniku zasadzenia drzew przydrożnych, nie pobiera się opłat, o których mowa w ust. 4. Ust. 7. Przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio w odniesieniu do gruntów leśnych, z tym że decyzję wydaje dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, a w parkach narodowych dyrektor parku. Ust. 8. Opłaty, o których mowa w ust. 1-4, stosuje się niezależnie od kar przewidzianych w przepisach o ochronie środowiska oraz innych obowiązujących przepisach. Natomiast powołany art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy o lasach zawiera definicję drogi leśnej, która jest następująca, drogi leśne – drogi położone w lasach niebędące drogami publicznymi w rozumieniu przepisów o drogach publicznych. W zarzucie skargi kasacyjnej dotyczącym naruszenia prawa materialnego wskazano na błędną wykładnię przytoczonego wyżej art. 28 (bez wskazania ustępów tego artykułu) ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w związku z powołanym wyżej art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy o lasach, natomiast ze skargi kasacyjnej nie wynika jakiej wykładni wskazanych przepisów dokonał Sąd I instancji w zaskarżonym orzeczeniu (mając na uwadze przedmiot sprawy, art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy o lasach nie był przedmiotem wykładni), jak również jaka zdaniem strony, powinna być prawidłowa wykładnia tych przepisów. Natomiast z uzasadnienia skargi kasacyjnej można wnioskować, że skarżący kasacyjnie kwestionuje ustalenia faktyczne sprawy, prawną ocenę tych ustaleń. Na marginesie sprawy, zaznaczyć należy, że przedmiotem kontroli przez Sąd I instancji była decyzja wydana na podstawie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w sprawie ustalenia opłaty za niezgodne z przepisami tej ustawy wyłączenie gruntu leśnego z produkcji leśnej. Problematyka ta uregulowana jest w rozdziale 2 ustawy, który dotyczy ograniczania przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze i nieleśne i w rozdziale 3 ustawy dotyczącym wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej i leśnej, natomiast definicja gruntu leśnego zawarta jest w art. 2 ust. 2 ustawy (jest to definicja gruntu leśnego dla potrzeb ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Natomiast w związku z powołaną definicją drogi leśnej z art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy o lasach należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 3 pkt 2 tej ustawy lasem jest również grunt zajęty pod drogę leśną, a także art. 29 ustawy, który reguluje ruch pojazdów w lesie w tym kiedy dopuszczalny jest ruch po drogach leśnych. W konkluzji należy stwierdzić, że sposób w jaki został sformułowany zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia prawa materialnego, tj. art. 28 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy o lasach poprzez błędną wykładnię nie pozwala na uwzględnienie skargi. Mając powyższe na uwadze, sformułowany zarzut skargi kasacyjnej jest niezasadny i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI