I OSK 90/20

Naczelny Sąd Administracyjny2022-10-24
NSAAdministracyjneŚredniansa
geodezjakartografiaewidencja gruntówgranice działekaktualizacja danychpostępowanie administracyjneprawo geodezyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą aktualizacji danych ewidencyjnych, uznając prawidłowość ustaleń granicznych dokonanych przez geodetę i organów administracji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. A. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił jej skargę na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie aktualizacji danych ewidencyjnych. Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń granicznych działek ewidencyjnych, zarzucając błędy geodety i naruszenie przepisów KPA. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały skutecznie wykazane, a stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę skarżącej na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących działek oznaczonych numerami [A], [Y]/5, [Y]/6, [Y]/7, [Y]/8, [Y]/9, [Y]/13, [Y]/10, [Y]/11, [Y]/12, [B], [X]/5, [X]/12, [X]/13, [X]/17, [X]/16, [X]/10, [X]/11. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących ewidencji gruntów i budynków oraz Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Kwestionowała prawidłowość ustaleń granicznych działek, wskazując na pominięcie przez geodetę istniejących znaków granicznych oraz błędne obliczenie powierzchni działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że aktualizacja ewidencji została przeprowadzona prawidłowo, a operat geodezyjny stanowi wiarygodny dowód. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały skutecznie uzasadnione. Podkreślono, że skarżąca nie przedstawiła dowodów na zasadność swoich zarzutów, a wskazane przez nią kwestie, takie jak spór graniczny, powinny być rozstrzygane w odrębnym trybie. NSA zaznaczył, że ocena zarzutów naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego stanu faktycznego, a skarżąca nie zakwestionowała skutecznie ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zarówno organy administracji, jak i sąd pierwszej instancji prawidłowo oceniły materiał dowodowy, uznając operat geodezyjny za wiarygodny dowód pozwalający na ustalenie przebiegu granic.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że operat techniczny zawierał wszystkie niezbędne informacje, a skarżąca nie wykazała, aby czynności geodety były nieprawidłowe lub aby pominięto istotne dowody, takie jak istniejące znaki graniczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Niewłaściwe zastosowanie przepisów.

K.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organu na podstawie przepisów prawa.

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania w celu uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

K.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada bezstronności i równego traktowania stron.

K.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wszechstronnego zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

K.p.a. art. 78 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek udostępnienia stronom akt sprawy i umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

K.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzygnięcie organu odwoławczego.

rozporządzenie art. 44 § 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Uznanie, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków została dokonana w oparciu o właściwie przeprowadzone ustalenie przebiegu granic działek oraz wyznaczenie punktów granicznych.

P.g.k. art. 24 § 2b

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków została dokonana na podstawie prawidłowo ustalonego przebiegu granic działek oraz prawidłowo wyznaczonych punktów granicznych.

P.g.k. art. 39

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Uwzględnienie ostatniego spokojnego stanu posiadania oraz informacji zawartych w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntu i przebiegu działek ewidencyjnych.

P.g.k. art. 20 § 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowość ustaleń granicznych dokonanych przez geodetę i organów administracji. Operat geodezyjny stanowi wiarygodny dowód. Skarżąca nie wykazała skutecznie naruszeń przepisów postępowania. Spór graniczny powinien być rozstrzygany w odrębnym trybie.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8, 77 § 1, 78 § 1, 138 § 1 pkt 1 K.p.a.) przez nieuwzględnienie skargi i błędne oddalenie. Naruszenie prawa materialnego (§ 44 pkt 2 rozporządzenia, art. 24 ust. 2b pkt 2 P.g.k., art. 39 P.g.k.) przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie lub niezastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

Spory co do przebiegu linii granicznych są zaś rozstrzygane w odrębnym trybie. Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy.

Skład orzekający

Agnieszka Miernik

sprawozdawca

Mariola Kowalska

przewodniczący

Zygmunt Zgierski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawidłowości oceny operatu geodezyjnego jako dowodu w sprawach dotyczących aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oraz postępowania w przypadku sporów granicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji aktualizacji danych ewidencyjnych i sporów granicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii spornej granicy działki i aktualizacji ewidencji gruntów, co jest typowe dla postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych w tym obszarze.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 90/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Miernik /sprawozdawca/
Mariola Kowalska /przewodniczący/
Zygmunt Zgierski
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Ewidencja gruntów
Sygn. powiązane
III SA/Lu 70/19 - Wyrok WSA w Lublinie z 2019-07-16
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 6, 7, 8, 77 § 1, 78 § 1, 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 2101
art. 24 ust. 2b pkt 2, art. 39
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie sędzia NSA Zygmunt Zgierski sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 lipca 2019 r. sygn. akt III SA/Lu 70/19 w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 9 stycznia 2019 r. nr IGK-II.7221.1.123.2018.EP w przedmiocie aktualizacji danych ewidencyjnych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 16 lipca 2019 r. sygn. akt III SA/Lu 70/19 oddalił skargę A. A. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 9 stycznia 2019 r. nr IGK-II.7221.1.123.2018.EP w przedmiocie aktualizacji danych ewidencyjnych.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Starosta Zamojski decyzją z 27 listopada 2018 r. orzekł o aktualizacji danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek ewidencyjnych oznaczonych numerami [A], [Y]/5, [Y]/6, [Y]/7, [Y]/8, [Y]/9, [Y]/13, [Y]/10, [Y]/11, [Y]/12, [B], [X]/5, [X]/12, [X]/13, [X]/17, [X]/16, [X]/10, [X]/11, położonych w obrębie [2] [3], jednostka ewidencyjna [4], polegających na zmianie numerycznego opisu granic działek ewidencyjnych. Ponadto, Starosta orzekł o aktualizacji danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek ewidencyjnych u numerach [X]/5, [X]/12, [X]/13, położonych w obrębie [2] [3], jednostka ewidencyjna [4], polegających na zmianie pola powierzchni działek ewidencyjnych, zgodnie z danymi zawartymi w wykazie zmian danych ewidencyjnych, sporządzonym 19 września 2017 r. przez uprawnionego geodetę.
Operat techniczny z ustalenia przebiegu granic działek i wyznaczenia punktów granicznych oraz zawierający wykaz zmian danych ewidencyjnych dla opisanych w decyzji działek został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] października 2017 r. za numerem [6].
Z przeprowadzonych czynności wyznaczenia punktów granicznych sporządzono 9 września 2017 r. protokół zawierający opis granic i szkic graniczny. Organ I instancji stwierdził, że z protokołu wynika, że osoby uczestniczące w czynnościach geodezyjnych nie zgłosiły zastrzeżeń co do przebiegu wyznaczonych granic, oprócz A. A., która jak wynika z adnotacji zawartej w punkcie 13 protokołu – "nie zgadza się z wyznaczoną granicą".
Po rozpatrzeniu odwołania A. A., decyzją z 9 stycznia 2019 r. nr IGK-II.7221.1.123.2018.EP Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, powoływany dalej również jako "LWINGiK", utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ II instancji stwierdził, że nie zostały one potwierdzone jakimikolwiek dowodami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A. A. na decyzję LWINGiK. W ocenie Sądu I instancji, aktualizacja ewidencji gruntów dokonana w oparciu o dokumentację geodezyjną przyjętą do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego [...] października 2017 r. została przeprowadzona prawidłowo. Operat stanowi wiarygodny dowód w sprawie, ponieważ zawiera informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.g.k." Zdaniem Sądu I instancji, wykonawca pracy geodezyjnej przeprowadził wszechstronną analizę przekazanych operatów oraz ustalił przebieg granic działek i wyznaczył punkty graniczne wyżej wymienionych działek ewidencyjnych. W odniesieniu do zarzutu skarżącej, że z dokumentów wynika inny stan faktyczny od ustalonego przez geodetę na gruncie, Sąd wskazał, że skarżąca nie podała jednak na czym polega błędne ustalenie granic działek i wyznaczenie punktów granicznych. Skarżąca nie wskazała, które czynności zostały przeprowadzone przez geodetę nieprawidłowo, ograniczając się do stwierdzenia, że to organy zaniechały przeprowadzenia samodzielnej oceny prawidłowości operatu.
Jak zauważył Sąd I instancji, z akt sprawy wynika, że wykonawca pracy geodezyjnej wyznaczył punkty graniczne w oparciu o: pierworys parcelacyjny nr [7], operat pomiarowy nr [8], operat uwłaszczeniowy nr [9], operat wyznaczenia granic działki nr [10] położonej w obrębie [3] nr [11], mapę ewidencyjną oraz mapę zasadniczą. Z przeprowadzonych czynności wyznaczenia punktów granicznych dla działek o numerach [X]/5, [X]/12, [X]/13 sporządzono 9 września 2017 r. protokół zawierający opis granic oraz szkic przebiegu granic. Wykonawca pracy geodezyjnej sporządził wykaz współrzędnych punktów granicznych, szkic do obliczenia punktów granicznych, szkic do rozliczenia powierzchni działek i obliczył powierzchnie działek po wyznaczeniu punktów granicznych. Następnie w wyniku przeprowadzonych analiz, czynności i obliczeń sporządził wykaz zmian ewidencyjnych.
Sąd I instancji podkreślił, że wbrew zarzutom skargi wykonawca pracy geodezyjnej uwzględnił operat pomiarowy z 1964 r., co wynika wprost z operatu technicznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w Zamościu [...] października 2017 r.
Sąd I instancji wskazał również, że skoro skarżąca nie zgadza się z wyznaczoną granicą, to wskazuje to na istnienie sporu granicznego. Spory co do przebiegu linii granicznych są zaś rozstrzygnę w odrębnym trybie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. A. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając Sądowi I instancji:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", przez nieuwzględnienie skargi w sytuacji, w której decyzja LWINGiK została wydana z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 §1, art. 78 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.";
2. art. 151 P.p.s.a. polegające na niewłaściwym zastosowaniu, przez niezasadne oddalenie skargi w sytuacji, w której wskazana decyzja została wydana z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 §1, art. 78 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.;
uwzględnienie wskazanych naruszeń skutkowałoby uwzględnieniem skargi;
2. naruszenie prawa materialnego, tj:
1. § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 ze zm.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie", przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, ze aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków została dokonana w oparciu o właściwie przeprowadzone ustalenie przebiegu granic działek oraz wyznaczenie punktów granicznych;
2. art. 24 ust. 2b pkt 2 P.g.k. przez jego niezastosowanie, polegające na przyjęciu, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków została dokonana na podstawie prawidłowo ustalonego przebiegu granic działek oraz prawidłowo wyznaczonych punktów granicznych;
3. art. 39 P.g.k. przez nieuwzględnienie ostatniego spokojnego stanu posiadania oraz informacji zawartych w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntu i przebiegu działek ewidencyjnych.
Z uwagi na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniesiono też o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Złożono również wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że Sąd I instancji błędnie przyjął, że aktualizacja ewidencji gruntów została przeprowadzona prawidłowo, a przedstawiony operat techniczny stanowi wiarygodny dowód w sprawie, ponieważ zawiera informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1 P.g.k.
Operat stanowi najważniejszy dowód w postępowaniu w przedmiocie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Treść operatu przesądza o treści decyzji wydanej przez organ. Organ wyższego stopnia, przez nieuwzględnienie wniosku wnoszącej skargę kasacyjną o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety, naruszył art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a., przez co nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalił wszystkich okoliczności faktycznych i prawnym, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.
Jak podkreśliła wnosząca skargę kasacyjną, Sąd I instancji nie rozważył w sposób należyty materiału dowodowego, to jest operatu szacunkowego, ponieważ z dokonanych przez geodetę pomiarów oznaczonych w operacie technicznym nie sposób jest wyliczyć powierzchnię działek.
Sąd I instancji nie uwzględnił faktu, że geodeta sporządził wykaz współrzędnych punktów granicznych, szkic do obliczenia punktów granicznych, szkic do rozliczenia powierzchni działek i obliczył powierzchnie działek po nieprawidłowym wyznaczeniu punktów granicznych. Nieprawidłowe wyznaczenie punktów granicznych polegało na pominięciu znaku granicznego wskazywanego przez wnoszącą skargę kasacyjną podczas czynności wyznaczenia punktów granicznych. W konsekwencji, doprowadziło to do nieprawidłowego wyznaczenia granic pomiędzy działkami będącymi własnością wnoszącej skargę kasacyjną a działkę nr [X]/5. Geodeta wskazał jedynie odnaleziony znak graniczny [12] w postaci słupka granitowego, co uwzględnił w punkcie piątym ww. dokumentu.
Powierzchnia działki nr [Y], która jest własnością wnoszącej skargę kasacyjną, po wyznaczeniu granicy przez geodetę, została znacznie zaniżona. Geodeta w operacie nie odniósł się do naniesionych zmian w powierzchni działek, nie wskazał skąd wynika taka różnica, ani nie wziął pod uwagę danych ewidencyjnych znajdujących się w dokumentach geodezyjnych Starostwa Powiatowego w Zamościu. Przy wykonywaniu operatu, geodeta nie zauważył, że z danych zawartych w dokumentacji geodezyjnej wynika, że na przedmiotowych działkach nigdy nie były nanoszone żadne zmiany, ani nie było wykonywane rozgraniczenie nieruchomości.
Ponadto, podczas wykonywania pomiarów, geodeta nie wziął pod uwagę słupka granicznego, który został wskazany przez wnoszącą skargę kasacyjną. Niewłaściwie wykonany operat spowodował znaczne zaniżenie zarówno użytkowej, jak i ewidencyjnej powierzchni działki będącej własnością wnoszącej skargę kasacyjną. Ze sporządzonego operatu wynika, że powierzchnia działek nr [Y]/5 oraz nr [Y]/11 została zaniżona i wynosi w całości 3,71 ha.
Geodeta podczas przeprowadzanych czynności w terenie postawił znak graniczny o numerze [13] niezasadnie przesuwając granicę pomiędzy działkami nr [X]/1, nr [X]/10, nr [X]/16, nr [X]/17 a działkami nr [X]/13, nr [X]/12, zmniejszając tym samym powierzchnię działki nr [X]/13 oraz nr [X]/12, co z kolei spowodowało niezasadne przesunięcie granicy pomiędzy działkami nr [X]/5 a działkami będącymi własnością wnoszącej skargę kasacyjną.
Ze względu na powyższe, zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, czynności geodety były nieprawidłowe i powinny zostać powtórzone, przy uwzględnieniu miejsca posadowienia przedmiotowego słupka (który znajduje się cały czas na dotychczasowej granicy działek będących własnością A. A., z działką nr [X]/5), pominiętego przez geodetę. Aby dokonać prawidłowej oceny wartości dowodowej sporządzonego operatu technicznego, powinien zostać dopuszczony i przeprowadzony dowód z opinii biegłego geodety.
Ponadto, zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, w sprawie dokonano błędnej wykładni § 44 pkt 2 rozporządzenia polegającej na uznaniu, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków została przeprowadzona na podstawie właściwie ustalonego przebiegu granic działek oraz właściwie wyznaczonych punktach granicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny niezasadnie przyjął, że geodeta podczas wykonywania prac wziął pod uwagę informacje zawarte w dostępnych dokumentach, to jest operacie pomiarowym z 1964 r. oraz uwzględnił ostatni spokojny stan posiadania przedmiotowej nieruchomości, który znacznie odbiegał od wskazanego w operacie technicznym. Sąd I instancji naruszył przepisy prawa materialnego przez brak stwierdzenia, że geodeta podczas przeprowadzonych czynności nie wziął pod uwagę istniejących na gruncie znaków granicznych, co powinno stanowić podstawę do powtórzenia ustalenia przebiegu granic. Jak podkreśliła wnosząca skargę kasacyjną, w sprawie zostały również pominięte informacje na temat przebiegu granic wynikających ze szkiców pomiarowych wykonywanych w 1964 r. oraz z dokumentu "Odrys z pierworysu gruntów wydzielonych z dóbr Ordynacji Zamojskiej" wykonanego w 1932 r. Z dostępnych dokumentów wynika odmienny stan faktyczny od ustalonego przez geodetę.
Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną
Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej zarządzeniem z 23 maja 2022 r. sygn. akt I OSK 90/20 poinformował strony, że Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadza rozprawę wyłącznie zdalnie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, jeżeli wszystkie strony wyrażą na to zgodę. Jeżeli którakolwiek z wezwanych stron oświadczy, że nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, sprawa zostanie skierowana na posiedzenie niejawne. Wobec powyższego, strony zostały wezwane do zajęcia stanowiska w przedmiocie rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Nie wszyscy uczestnicy postępowania zajęli stanowisko w tej sprawie.
Zarządzeniem z 7 lipca 2022 r. sygn. akt I OSK 90/20 Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).
Powołanie się przez skargę kasacyjna w wniesioną w niniejszej sprawie na obie podstawy kasacyjne wymaga rozważenia w pierwszej kolejności zasadności zarzutów procesowych, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony i nie doszło do istotnych uchybień procesowych, można przejść do oceny podstawy naruszenia prawa materialnego.
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczą naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 151 P.p.s.a., a jako normy dopełnienia wskazano zarówno w punkcie pierwszym, jak i drugim skargi kasacyjnej, przepisy art. 138 § 1 pkt 1, art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 78 § 1, art. 8 i art. 6 K.p.a. Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej istota tych zarzutów sprowadza się do kwestionowania stanowiska Sądu I instancji o prawidłowości wprowadzonych zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek ewidencyjnych u numerach: [X]/5, [X]/12 i [X]/13, położonych w obrębie [2] [3], jednostka ewidencyjna [4], objętych operatem ewidencji gruntów i budynków sporządzonym 19 września 2017 r. przez uprawnionego geodetę i przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] października 2017 r. za numerem [6]. Skarżąca kasacyjnie konkretnie upatruje naruszenia powyższych przepisów w nieuwzględnieniu przez organ odwoławczy jej wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety, braku możliwości wyliczenia powierzchni działek z dokonanych przez geodetę pomiarów i pominięciu znaku granicznego wskazywanego przez skarżącą podczas czynności wyznaczania punktów granicznych. W konsekwencji, jej zdaniem, nieprawidłowo została wyznaczona granica pomiędzy działkami będącymi własności skarżącej a działką nr [X]/5.
Z akt sprawy wynika, że zarzuty w powyższym zakresie skarżąca zgłaszała już na etapie postępowania odwoławczego i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarówno organ odwoławczy, jak i Sąd I instancji, uznały, że zarzuty te nie zostały poparte jakimikolwiek dowodami świadczącymi o ich zasadności. Również w skardze kasacyjnej skarżąca nie wskazuje takich dowodów, które mogły zostać pominięte przez organ lub Sąd Wojewódzki. Dodatkowo Sąd I instancji uznał, że skarżąca nie wskazała na czym polega błędne ustalenie granic działek i wyznaczenie punktów granicznych, a także nie wskazała, które czynności zostały przeprowadzone przez geodetę nieprawidłowo, ograniczając się do stwierdzenia, że to organy zaniechały przeprowadzenia samodzielnej oceny prawidłowości operatu. Skarga kasacyjna w tym ostatnim zakresie podejmuje próbę wskazania tych czynności geodety, które doprowadziły do "nieuzasadnionego przesunięcia granicy pomiędzy w/w działkami na niekorzyść Skarżącej". Tym niemniej nie można podzielić stanowiska skarżącej kasacyjnie. Trafnie natomiast wskazują organy administracyjne i Sąd I instancji, że skoro skarżąca nie zgadza się z wyznaczoną granicą, to wskazuje to na istnienie sporu granicznego. Spory co do przebiegu linii granicznych są zaś rozstrzygane w odrębnym trybie.
Podkreślenia wymaga, że akta sprawy potwierdzają przyjęte przez Sąd I instancji za organami ustalenia faktyczne i dokonaną przez nie ocenę materiału dowodowego. Dokonana w toku postępowania administracyjnego analiza dokumentacji źródłowej pod kątem określenia przebiegu granicy oraz wykonane czynności techniczne wykazały, że na podstawie danych zgromadzonych w PZGiK można określić przebieg przedmiotowej granicy. Z akt sprawy wynika zaś, że wykonawca pracy geodezyjnej do realizacji pracy dotyczącej wyznaczenia punktów granicznych nieruchomości składającej się z działek nr [X]/5, nr [X]/12 i nr [X]/13, położonych w obrębie [3], wykorzystał dane otrzymane z PODGiK w Zamościu, tj. pierworys parcelacyjny nr [7], operat pomiarowy nr [8], operat uwłaszczeniowy nr [9], operat wyznaczenia granic działki nr [10] położonej w obrębie [3] nr [11], mapę ewidencyjną oraz mapę zasadniczą. Z przeprowadzonych czynności wyznaczenia punktów granicznych dla działek nr [X]/5, nr [X]/12 i nr [X]/13 sporządzono w dniu 9 września 2017 r. protokół zawierający opis granic oraz szkic przebiegu granic. Z protokołu wynika, że osoby uczestniczące w czynnościach wyznaczenia punktów granicznych dla nieruchomości oznaczonych w ewidencji jako działki o numerach: [X]/5, [X]/12, 33/13 nie zgłosiły zastrzeżeń. Skarżąca odmówiła podpisania protokołu granicznego podnosząc, że nie zgadza się z wyznaczoną granicą. Wykonawca pracy geodezyjnej sporządził wykaz współrzędnych punktów granicznych, szkic do obliczenia punktów granicznych, szkic do rozliczenia powierzchni działek i obliczył powierzchnie działek po wyznaczeniu punktów granicznych. Następnie w wyniku przeprowadzonych analiz, czynności i obliczeń sporządził wykaz zmian ewidencyjnych. Wykonawca pracy geodezyjnej wyjaśnił też, że wskazywanego przez skarżącą słupka betonowego na końcu granicy działki, fizycznie nie było. W odniesieniu zaś do szeregu wątpliwości skarżącej, w tym w zakresie powierzchni działki, LWINGiK już w piśmie z 21 września 2018 r. nr IGK-I.7210.27.2018.MC wyjaśnił skarżącej, że podstawą określenia powierzchni działki są ustalone zgodnie ze standardami współrzędne punktów granicznych. Postępowanie, którego celem jest projektowanie granic działki na podstawie zadanej powierzchni jest niedopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów prawa. Operat sporządzony przez geodetę T. D. nie zawiera obliczeń powierzchni działek skarżącej, gdyż nie było to przedmiotem opracowania, co oznacza, że nie jest możliwe stwierdzenie czy powierzchnia działek skarżącej w wyniku dokonanych czynności zmieniła powierzchnię.
Nie można zatem skutecznie zarzucić Sądowi I instancji, że nie dopatrzył się naruszenia reguł postępowania administracyjnego określonych w art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1, art. 78 K.p.a. Wprost przeciwnie Sąd trafnie uznał, że organ odwoławczy ustalił istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i uwzględniając stan faktyczny sprawy należycie wyjaśnił przesłanki jakimi się kierował wydając decyzję ostateczną. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jest kompletny i został poddany wszechstronnej analizie, a wyprowadzone wnioski należało uznać za spójne i logiczne. Decyzja organu odwoławczego w sposób wyczerpujący przedstawiła podstawy prawne i faktyczne rozstrzygnięcia. Organ nie naruszył reguł prowadzenia postępowania dowodowego, ani zasad bezstronności, równego traktowania i pewności prawa, określonych w art. 8 K.p.a. Zasadnie też Sąd I instancji stwierdził, że niepodzielenie przez skarżącą tej oceny, nie świadczy o tym, że został naruszony obowiązek działania organu na podstawie przepisów prawa wynikający z art. 6 K.p.a., jak również obowiązek wszechstronnego zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego ustanowiony w art. 77 § 1 K.p.a.
Wobec tego stwierdzić należy, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę zaskarżonego wyroku nie został skutecznie zakwestionowany, co oznacza, że stanowi on podstawę oceny zasadności stanowiska tego Sądu, który uznał za zgodną z prawem kontrolowaną decyzję.
Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, generalnie trzeba wskazać, że sposób ich sformułowania wskazuje, że autorka skargi kasacyjnej upatruje naruszenia § 44 pkt 2 rozporządzenia, art. 24 ust. 2b pkt 2 i art. 39 P.g.k. w kwestionowaniu ustleń stanu faktycznego. Z uzasadnienia powołanego na poparcie zarzutów naruszenia § 44 pkt 2 rozporządzenia przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 24 ust. 2b pkt 2 P.g.k. przez jego niezastosowanie, wynika bowiem, że skarżąca kasacyjnie kwestionuje prawidłowość ustaleń co do przebiegu granic działek oraz wyznaczenia punktów granicznych, a w konsekwencji prawidłowość przeprowadzonej aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Uzasadniając zaś naruszenie art. 39 P.g.k. wskazuje na nieuwzględnienie ostatniego spokojnego stanu posiadania oraz informacji zawartych w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntu i przebiegu działek ewidencyjnych.
Istota sformułowanych zarzutów i ich uzasadnienie wskazują, że kwestią wątpliwą w uznaniu skarżącej kasacyjnie pozostaje fakt zaakceptowania przez Sąd I instancji prawidłowości uwzględnienia przez organy za podstawę aktualizacji w ewidencji gruntów i budynków dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w Zamościu w dniu [...] października 2017 r. za nr [6]. oraz prawidłowości oceny operatu jako wiarygodnego dowodu w sprawie, który pozwala na ustalenie przebiegu granic działek i wyznaczenie punktów granicznych przedmiotowych działek ewidencyjnych. W rzeczywistości zatem zarzuty te zmierzają do zakwestionowania prawidłowości oceny stanu faktycznego sprawy.
W związku z tym należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II GSK 717/12; wyrok NSA z 4 lipca 2013 r. sygn. akt I GSK 934/12, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w tym wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych -http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Kwestionując ocenę stanu faktycznego nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, również w wyniku jego błędnej wykładni, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie, tj. w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z 31 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 29 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 2747/12; wyrok NSA z 6 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z 6 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2328/11; wyrok NSA z 14 lutego 2013 r. sygn. akt II GSK 2173/11). Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z 13 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2391/11). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżąca nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, a czyni to ponadto w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego, to zarzuty błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z 4 lipca 2013 r. sygn. akt I FSK 1092/12; wyrok NSA z 1 grudnia 2010 r. sygn. akt II FSK 1506/09; wyroki NSA: z 11 października 2012 r. sygn. akt I FSK 1972/11; z 3 listopada 2011 r. sygn. akt I FSK 2071/09).
Ustalenia w zakresie stanu faktycznego można kwestionować podnosząc zarzuty w zakresie drugiej podstawy kasacyjnej, czego w niniejszej sprawie skutecznie nie uczyniono, w konsekwencji podniesione w tym zakresie zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogły osiągnąć skutku.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI