I OSK 9/14

I OSK 9/14 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-07-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-01-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Irena Kamińska
Janusz Furmanek
Małgorzata Jaśkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 256/13 - Wyrok WSA w Warszawie z 2013-08-29
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 13 i art. 14
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędzia del NSA Janusz Furmanek Protokolant asystent sędziego Jan Wasilewski po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SAB/Wa 256/13 w sprawie ze skargi W..S. na bezczynność Wójta G. K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 3 kwietnia 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 256/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 3 kwietnia 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Wyrok ten zapadł na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Wnioskiem wniesionym drogą elektroniczną w dniu 3 kwietnia 2013 r. W. S. wystąpił do Wójta Gminy w K. oraz Rady Gminy K. na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 – powoływanej dalej jako ustawa o dostępie do informacji publicznej) o pilne przesłanie na płytach CD pełnego i czytelnego zapisu dźwiękowego dokumentującego obrady III nadzwyczajnej sesji Rady Gminy K. z dnia 2 kwietnia 2013 r., wykonanego w ramach działań statutowych.
Wójt Gminy K. wraz z pismem z dnia 16 kwietnia 2013 r., doręczonym wnioskodawcy w dniu 17 kwietnia 2013 r., przesłał skarżącemu płytę z zapisem dźwiękowym zanonimizowanej wersji obrad sesji.
W skardze na bezczynność Wójta Gminy K. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. S. wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, stwierdzenie, że organ pozostawał w bezczynności celowo i w sposób rażący naruszał prawo oraz wymierzenie mu grzywny w trybie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Dodatkowo skarżący żądał poinformowania organu nadzoru o powtarzających się naruszeniach prawa przez Wójta Gminy K., polegających na łamaniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazywał jednocześnie, że właściwa realizacja wniosku o dostęp do informacji publicznej wymaga precyzyjnego udzielenia informacji na temat zawartych w nim kwestii. Nie chodzi o udzielenie jakiejkolwiek informacji, ale o przedstawienie jej w takim zakresie i w taki sposób, jaki odpowiada treści żądania. Natomiast przedstawienie informacji zupełnie innej niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też wymijającej czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. W ocenie skarżącego organ nie udzielił informacji publicznej zgodnie z wnioskiem, ani nie odmówił jej udzielenia w przepisowej formie, uniemożliwiając mu polemikę w postępowaniu odwoławczym. Nie dopełnił również obowiązku sygnalizacyjnego z art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy K. wniósł o jej oddalenie, ewentualnie odrzucenie. W uzasadnieniu podniósł, że w dniu 16 kwietnia 2013 r. dokonał stosownej czynności materialno-technicznej, przesyłając płytę DVD-R, a nie, jak błędnie podaje skarżący DVR-R, wraz z pismem informującym, że płyta zawiera zapis dźwiękowy z sesji z dnia 2 kwietnia 2013 r. po dokonaniu anonimizacji. Poinformował ponadto, że w dniu 16 kwietnia 2013 r. został sporządzony plik z zapisem dźwiękowym III nadzwyczajnej sesji Rady Gminy K. (zapis wymagał dokonania anonimizacji), który po przegraniu na płytę DVD-R, został przesłany wnioskodawcy. Przed wysłaniem nagrania płyta została sprawdzona przez odsłuchanie, czy zawiera zapis dźwiękowy sesji i wynik sprawdzenia był pozytywny. Dodatkowo Wójt Gminy K. stwierdził, że skarżący celowo nadużywa prawa do informacji, przez co utrudnia funkcjonowanie wybranym instytucjom. Świadczy o tym ponad 700 skarg i wniosków o wymierzenie organowi grzywny złożonych przez skarżącego oraz jego ojca J. S.
W piśmie procesowym z dnia 29 sierpnia 2013 r., złożonym na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z przesłuchania płyty doręczonej mu przez organ oraz płyty z tym samym nagraniem doręczonej jego ojcu J. S. na okoliczność tego, że obie płyty zostały fizycznie uszkodzone i nie zawierają żadnej czytelnej informacji. W przypadku zaś dalszego twierdzenia przez organ, że płyty zostały uszkodzone w trakcie transportu lub poprzez niewłaściwe ich odtworzenie skarżący wniósł o powołanie biegłego informatyka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, że stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Do takich organów należą: Sejm, Senat, rada gminy, rada powiatu, sejmik województwa. W orzecznictwie przyjmuje się, że powyższy przepis należy rozumieć szeroko, tj. zarówno zgodnie z jego literalną treścią, jak też i jako udostępnienie materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia. Ponadto Konstytucja RP w przepisie art. 61 ust. 2 gwarantuje prawo wstępu na posiedzenia wspomnianych organów z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, tak więc obywatelom zostało przyznane prawo utrwalania przebiegu posiedzeń za pomocą własnych urządzeń rejestracyjnych.
W tym świetle Sąd I instancji stwierdził, że Wójt Gminy K. jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, zaś żądanie skarżącego przesłania na płytach CD pełnego i czytelnego zapisu dźwiękowego, dokumentującego obrady III nadzwyczajnej sesji Rady Gminy K. z dni 2 kwietnia 2013 r., dotyczy informacji publicznej.
W ocenie Sądu I instancji, z bezczynnością w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej terminie podmiot obowiązany nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo podejmując takie czynności, nie udzieli informacji w terminie maksymalnym dwóch miesięcy, bądź też nie podejmie decyzji o odmowie udzielenia informacji lub o umorzeniu postępowania w sytuacjach przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Oznacza to, że bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej ma miejsce nie tylko wtedy, gdy adresat wniosku milczy, lecz również wówczas, gdy odmawia informacji publicznej (ewentualnie umarza postępowanie) w nieprzewidzianej dla tej czynności formie prawnej.
Zdaniem Sądu I instancji, w rozpatrywanej sprawie Wójt Gminy K. udostępnił żądaną informację zgodnie z wnioskiem skarżącego, tj. na płycie DVD-R zawierającej plik z zapisem dźwiękowym III nadzwyczajnej sesji Rady Gminy K. z dnia 2 kwietnia 2013 r., po zanonimizowaniu danych osobowych osób fizycznych (imion i nazwisk bądź tylko nazwisk), niebędących osobami publicznymi, które nie zawierały umów cywilno-prawnych z jednostką samorządu terytorialnego, ani też nie kontaktowały się z urzędem i nie korzystały z mienia publicznego. Podstawą anonimizacji wspomnianych danych osobowych był przepis art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) w związku z art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponadto, jak wynika z odpowiedzi na skargę, przed wysłaniem przedmiotowej płyty DVD-R skarżącemu, została ona sprawdzona przez odsłuchanie, czy zawiera żądany zapis, a wynik sprawdzenia był pozytywny. W związku z tym nie sposób zgodzić się z zarzutem skarżącego, że organ przesłał mu "świadomie i celowo" "nieczytelną płytę z rzekomym nagraniem". Zdaniem Sądu I instancji za przekonywające należy uznać wyjaśnienia Wójta Gminy K., że uszkodzenie pliku na płycie nastąpiło w okolicznościach nieznanych organowi i przez niego niezawinionych, np. podczas transportu przez pocztę lub przy otwieraniu pliku przez skarżącego. Sąd dodał jednocześnie, że brak możliwości odczytania zapisanego na płycie pliku może też wynikać z tego, że skarżący w swoim komputerze nie ma odpowiedniego oprogramowania koniecznego do odczytania pliku.
W skardze kasacyjnej z dnia 30 października 2013 r., wniesionej na podstawie art. 173 w związku z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżono wyrok Sądu I instancji w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:
1) błędne, sprzeczne z treścią akt ustalenie stanu faktycznego sprawy poprzez przyjęcie, że organ właściwie wypełnił żądanie wniosku, a w szczególności że:
a. przesłany skarżącemu dokument elektroniczny zawiera treść w postaci pełnego i czytelnego zapisu dźwiękowego z III nadzwyczajnej sesji Rady Gminy K. z dnia 2 kwietnia 2013 r., dostępną przy pomocy jakiegoś niesprecyzowanego oprogramowania, którego rzekomo wnioskodawca może nie posiadać,
b. że uszkodzenie pliku nastąpiło "w okolicznościach nieznanych organowi i przez niego niezawinionych, np. podczas transportu przez pocztę lub przy otwieraniu pliku przez skarżącego",
2) błędne, sprzeczne z treścią akt, ustalenie stanu faktycznego sprawy poprzez przyjęcie, że niemożność odczytania przesłanego dokumentu elektronicznego przez skarżącego może wynikać z braku odpowiedniego niesprecyzowanego oprogramowania koniecznego do odczytu przesłanego pliku co nie było podnoszone przez żadną ze stron,
3) naruszenie przepisów art. 233 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. z 2014 r., poz. 101 ze zm. – powoływanej dalej jako k.p.c.) w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a. poprzez dokonanie oceny wiarygodności i mocy dowodów bez wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego. Konsekwencją wspomnianych błędnych ustaleń faktycznych było naruszenie art. 133 § 1 i art. 151 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi.
4) art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie wbrew obowiązującym przepisom Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z przepisami ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji (Dz. U. z 2005 r., Nr 64, poz. 565) i prawem Unii Europejskiej (art. 5 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 grudnia 1999 roku, nr 1999193, Dziennik Urzędowy WE z dnia 19 stycznia 2000), że przesłana przez organ płyta z nagraniem sporządzonym przez uprawniony organ w zakresie jego działania, o zidentyfikowanym autorze, nie jest urzędowym dokumentem elektronicznym mogącym być przedmiotem dowodu w postępowaniu sądowym, w szczególności uzupełniającym dowodem w sprawie sądowoadministracyjnej i w konsekwencji niewyjaśnienie istotnych wątpliwości dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez odmowę dopuszczenia dowodu uzupełniającego przesłuchania dokumentu elektronicznego w postaci złożonego do akt sprawy nagrania na płycie DVD-R na okoliczność braku wnioskowanego pełnego i czytelnego nagrania/niemożności jego odtworzenia powszechnie dostępnymi programami komputerowymi,
5) art. 106 § 4 p.p.s.a. poprzez przyjęcie wbrew powszechnej wiedzy, że nagranie na płycie DVD-R (płycie jednorazowego nagrania), może zostać uszkodzone w wyniku transportu (mimo braku jakichkolwiek widocznych śladów jej fizycznego uszkodzenia) lub w trakcie próby jej odtworzenia w sprzęcie komputerowym,
6) art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia z pominięciem dowodów uzupełniających w postaci dokumentu elektronicznego złożonego do akt sprawy i dowodu z opinii biegłego informatyka niezbędnej do wyjaśnienia istotnych wątpliwości dla rozstrzygnięcia sprawy,
7) art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie w sytuacji wystąpienia przesłanek do stwierdzenia bezczynności organu i wymierzenia mu grzywny za bezczynność.
Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu wbrew faktom, że organ udostępnił żądaną informację zgodnie z wnioskiem,
2) art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu wbrew faktom, że na organie nie ciążył obowiązek sygnalizacyjny w sytuacji, gdy nie mógł udzielić informacji w formie zgodniej z wnioskiem, na wskazanym nośniku tj. na płytach CD, lecz wyłącznie na płycie DVD.
Z uwagi na powyższe wniesiono o:
1) uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania,
2) zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zasądzenia zwrotu opłaty za sporządzenie i wydanie uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie.
3) alternatywnie, jeżeli Naczelny Sąd Administracyjny uzna, że w sprawie nie wystąpiły w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentowano, że zgodnie z powszechną wiedzą i zasadami logiki płyta będąca nośnikiem nie mogła ulec uszkodzeniu w procesie jej odczytu, a dopuszczenie dowodu z dokumentu, które przyczyni się do szybkiego i pełnego wyjaśnienia sprawy, jest zaś obowiązkiem Sądu.
Wskazywano również, że w sprawie mamy do czynienia z dokumentem elektronicznym, dodając, że jeśli jednak dokument elektroniczny będzie sporządzony przez uprawniony organ w zakresie jego działania, uzyska on walor dokumentu urzędowego. Dopuszczalność uznania za dowód dokumentów opatrzonych bezpiecznym podpisem elektronicznym można również uzasadnić brzmieniem art. 5 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z 13 grudnia 1999 roku, nr 1999/93, Dziennik Urzędowy WE z dnia 19 stycznia 2000. Zgodnie z jej treścią, państwa członkowskie Unii mają obowiązek uznania za dowód w procesie dokumentów zaopatrzonych w bezpieczny podpis elektroniczny. Przywołano także rozumienie terminu "dokument elektroniczny" na gruncie rozporządzenia nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z 30 maja 2001 r. dotyczącego publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji oraz decyzji Komisji nr 2004/563/WE z 7 lipca 2004 r. zmieniającej regulamin wewnętrzny.
Zdaniem kasatora w świetle przywołanych aktów wspólnotowych dokument elektroniczny może zostać uznany za dokument w rozumieniu k.p.c. i tym samym przeprowadzenie z niego dowodu w postępowaniu sądowoadministracyjnym również jest dopuszczalne. W niniejszej sprawie dokument elektroniczny stanowi integralną część dokumentu odręcznie podpisanego przez organ, więc nie zachodzi żadna wątpliwość co do jego autora. Z uwagi na rodzaj wykorzystanego nośnika, zapewniona jest również nienaruszalność jego treści, a organ zgodnie z instrukcją kancelaryjną, jest zobowiązany do przechowywania go w formie nienaruszonej do czasu ewentualnego zniszczenia.
Podniesiono również, że analizując dopuszczalność przeprowadzenia dowodu z dokumentu należy ponadto wziąć pod uwagę, iż jest to możliwe, jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki, a mianowicie przeprowadzenie dowodu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości oraz nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dodatkowo wskazano, że w niniejszej sprawie, mimo że strony tego nie podnosiły, Sąd uznał, iż niemożność dostępu do informacji na płycie obciąża skarżącego, który może nie posiadać właściwego do odczytu informacji oprogramowania komputerowego. Takie stwierdzenie nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy, a przerzucenie odpowiedzialności za niemożność dostępu do informacji publicznej na wnioskodawcę zaprzecza idei ustawy, której podstawowym założeniem było uproszczenie i powszechność dostępu do informacji publicznej. Sposób i forma udostępnienia informacji publicznej na wniosek, musi umożliwiać prosty dostęp do przekazanej informacji, bez konieczności podjęcia przez wnioskodawcę dodatkowych czynności, a tym samym zapis elektroniczny informacji powinien nastąpić w popularnej i powszechnie możliwej do odczytu formie, ze wskazaniem sposobu rejestracji i sposobu odczytu lub wręcz z załączeniem na płycie bezpłatnego programu zapewniającego jej odczyt (jeśli zapisu dokonano w nietypowym niepopularnym formacie) lub wskazaniem adresu internetowego gdzie można taki program bezpłatnie pobrać. W przeciwnym przypadku, udzielenie informacji w formie dokumentu elektronicznego byłoby iluzoryczną fikcją wypełnienia obowiązku ustawowego, a nie o to chodziło ustawodawcy.
Odnośnie do zarzutów naruszenia prawa materialnego podniesiono, że Sąd naruszył w sposób oczywisty art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej uznając, że przesłanie informacji przez organ, na jednoznaczny wniosek skarżącego obejmujący "pełne i czytelne" nagranie na płytach CD z III nadzwyczajnej sesji Rady Gminy, na innym nośniku, w postaci płyty DVD-R, która okazała się dla skarżącego nieczytelna, było wypełnieniem żądania, zgodnie z wnioskiem.
Ugruntowane orzecznictwo sądowe wskazuje, że właściwa realizacja wniosku o dostęp do informacji publicznej wymaga precyzyjnego udzielenia informacji na temat zawartych w nim kwestii. Nie chodzi o udzielenie jakiejkolwiek informacji, ale o przedstawienie jej w takim zakresie i w taki sposób, jaki odpowiada treści żądania.
Bezspornym jest również, że organ przesłał rzekome nagranie na innym niż wnioskowany nośniku, bez dopełnienia obowiązku informacyjnego z art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do czego był zobligowany, w sytuacji braku możliwości technicznych do nagrania informacji na wnioskowanym nośniku. Uznanie w tej sytuacji, że doszło do udzielenia pełnej informacji we wnioskowanej formie płyt CD nie znajduje żadnego potwierdzenia w aktach sprawy i uzasadnia uznanie bezczynności organu i wymierzenie mu grzywny.
Wójt Gminy K. nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres kontroli kasacyjnej. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w tej sprawie nie występują.
W skardze kasacyjnej zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie zarówno przepisów prawa procesowego, jak również prawa materialnego. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności Sąd poddaje analizie zasadność podnoszonych zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Co do zasady bowiem weryfikacja prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego dokonanej przez Sąd I instancji jest możliwa jedynie w przypadku stwierdzenia braku uchybień natury procesowej, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego łączą się jednak w sposób umożliwiający poddanie ich wspólnej analizie prawnej. Zarzuty naruszenia prawa procesowego sprowadzają się bowiem w istocie do nieuzasadnionego przyjęcia w zaskarżonym wyroku, że organ prawidłowo wykonał zawarte we wniosku skarżącego z dnia 3 kwietnia 2013 r. żądanie przesłania na płycie CD pełnego i czytelnego zapisu dźwiękowego dokumentującego obrady III nadzwyczajnej sesji Rady Gminy K. z dnia 2 kwietnia 2013 r. Stanowisko Sądu I instancji sformułowane w tym zakresie łączy się bezpośrednio ze wskazanymi w skardze kasacyjnej zarzutami naruszenia prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1 i art. 14 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zarzutami kasacyjnymi o charakterze procesowym objęto także uchybienia Sądu I instancji w zakresie postępowania dowodowego na okoliczność prawidłowego wykonania przez organ żądania zawartego we wniosku skarżącego z dnia 3 kwietnia 2013 r.
Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności wskazuje, że spełnienie żądania zawartego we wniosku skarżącego nastąpiło poprzez udostępnienie płyty DVD-R zawierającej plik z zapisem dźwiękowym III nadzwyczajnej sesji Rady Gminy K. z dnia 2 kwietnia 2013 r., po zanonimizowaniu danych osobowych osób fizycznych (imion i nazwisk bądź tylko nazwisk), niebędących osobami publicznymi, które nie zawierały umów cywilno-prawnych z jednostką samorządu terytorialnego, ani też nie kontaktowały się z urzędem i nie korzystały z mienia publicznego. Anonimizacja przez organ wspomnianych danych osobowych była uzasadniona obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Wynikała z uwzględnienia ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Jednocześnie ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Organ udzielił zatem informacji z uwzględnieniem przepisów chroniących sferę prywatności wspomnianych osób, których dane osobowe pojawiały się w nagraniu sesji rady gminy (art. 1 ust. 1 w związku art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - Dz. U. z 2002 r., Nr 101, poz. 926 ze zm.).
Odnosząc się do zarzutu udostępnienia przez organ żądanych informacji w sposób technicznie uniemożliwiający ich odczytanie należy wskazać, że udzielenie informacji nastąpiło na płycie DVD-R, która stanowi obecnie jeden z powszechnie dostępnych i używanych środków jednokrotnego zapisu informacji na nośniku danych, jakim jest dysk optyczny DVD. Odtwarzanie tego rodzaju płyt nie wymaga żadnego specjalistycznego oprogramowania komputerowego, a zatem taki sposób udostępnienia skarżącemu informacji nie może zostać uznany za uniemożliwiający dostęp do udzielonej przez Wójta Gminy K. informacji. Innymi słowy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego udzielenie przez organ objętych żądaniem skarżącego informacji na nośniku znajdującym się w powszechnym użyciu nie może być postrzegane w kategoriach bezczynności organu, rozumianej jako uniemożliwienie skarżącemu dostępu do udzielonej informacji. Z bezczynnością w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej terminie podmiot zobowiązany nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo podejmując takie czynności nie udzieli informacji w terminie maksymalnym dwóch miesięcy, bądź też nie wyda decyzji o odmowie udzielenia informacji. Inaczej rzecz ujmując, dopiero nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie, w trybie art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, o powodach opóźnienia i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wójt Gminy K. udostępnił żądaną informację na powszechnie używanym nośniku informacji, jakim jest płyta DVD-R. Płyta ta zawierała plik z zapisem informacji objętych wnioskiem skarżącego z dnia 3 kwietnia 2013 r. Ponadto, jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy wyjaśnień organu, przed wysłaniem skarżącemu płyty, została ona odsłuchana, co potwierdziło, że zapisano na niej żądane przez skarżącego informacje, a jej stan techniczny umożliwia zapoznanie się z treścią nagrania. Jednocześnie należy wskazać, że - wbrew twierdzeniom skarżącego - nie można wykluczyć sytuacji, w której uszkodzenie płyty z nagraniem nastąpiło już po jej wysłaniu na adres skarżącego. Ewentualne uszkodzenie nośnika mogło bowiem nastąpić podczas transportu i doręczania przez pocztę, przy otwieraniu przesyłki lub podczas instalowania go w napędzie komputera skarżącego. Wówczas jednak nie może być mowy o bezczynności organu w zakresie załatwienia wniosku skarżącego z dnia 3 kwietnia 2013 r.
Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził jednocześnie uchybień w zakresie postępowania dowodowego. Postępowanie to ma bowiem charakter wyłącznie uzupełniający, w związku z czym dokonywanie przez Sąd samodzielnych ustaleń jest dopuszczalne tylko w zakresie niezbędnym do dokonania prawidłowej kontroli zgodności z prawem działania organu. Postępowanie dowodowe obejmuje możliwość przeprowadzenia jedynie uzupełniającego dowodu z dokumentów i to wyłącznie w przypadku, gdy dowód taki jest niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zatem dopuszczenie wnioskowanego przez skarżącego w piśmie z dnia 29 sierpnia 2013 r. dowodu z przesłuchania płyty DVD na okoliczność prawidłowości zapisu było uprawnieniem Sądu I instancji, a nie jego obowiązkiem. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego w tym zakresie nie było niezbędne do kontroli działania Wójta Gminy K. Dopuszczenie z kolei przez sąd administracyjny środka dowodowego w postaci powołania biegłego z zakresu informatyki w celu sprawdzenia ewentualnych uszkodzeń nośnika nie jest dopuszczalne w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy w pełni umożliwiał zaś Sądowi I instancji ocenę zachowania organu pod kątem zarzucanej przez skarżącego bezczynności w zakresie wniosku z dnia 3 kwietnia 2013 r.
Z uwagi na powyższe za chybiony należy uznać zarzut naruszenia w zaskarżonym wyroku art. 233 § 1 i § 2 k.p.c. w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a. Nie mogą także zostać uznane za uzasadnione zarzuty naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a w związku z przepisami ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji (Dz. U. z 2005 r., Nr 64, poz. 565) i art. 5 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 grudnia 1999 roku, nr 1999193, Dziennik Urzędowy WE z dnia 19 stycznia 2000). W świetle powyższego na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty naruszenia art. 106 § 4 p.p.s.a., a także art. 133 § 1, art. 151 i 149 § 1 i § 2 p.p.s.a.
Zarzuty skargi kasacyjnej nie wskazują jednocześnie w jaki sposób zarzucane naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1 i art. 14 ustawy o dostępie do informacji publicznej mogłoby wpłynąć na ocenę zachowania organu pod kątem jego bezczynności. W związku z tym, że - jak wspomniano - organ udostępnił żądaną przez skarżącego informację na powszechnie dostępnej i używanej płycie DVD i dokonał tej czynności materialno-technicznej w ustawowym terminie, nie naruszył tym samym art. 13 ust. 1 i art. 14 ustawy o dostępie do informacji publicznej w stopniu mogącym mieć wpływ na odmienną ocenę prawną takiego zachowania organu administracji, niż dokonał tego Sąd I instancji.
Poza powyższą analizą zarzutów kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny niejako na marginesie wskazuje, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje szereg preferencji procesowych, które powodują, że prawo do informacji publicznej jest z punktu widzenia podmiotu żądającego takiej informacji prawem uprzywilejowanym. Do jego nadużycia dochodzi jednak w sytuacjach, gdy strona podejmuje działania prawnie dozwolone dla celów innych niż przewidziane przez ustawodawcę. Poprzez nadużywanie prawa do informacji można bowiem skutecznie paraliżować działanie organów administracji publicznej. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu znana jest bardzo znaczna liczba wniosków, skarg i zażaleń składanych przez skarżącego do organu, a także liczba skarg kierowanych do sądów administracyjnych I instancji, a następnie środków odwoławczych od wydawanych przez ten Sąd orzeczeń. Powoduje to sytuację, w której skarżący w ewidentny sposób nadużywa przysługujących mu uprawnień wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także uprawnień procesowych wynikających m. in. z art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. I choć podkreślić należy, że nadużywanie wspomnianych uprawnień przez skarżącego nie legło u zasadniczych powodów prawnych oddalenia skargi kasacyjnej w rozpatrywanej sprawie, to okoliczność ta jest znana Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, a działania podejmowane przez skarżącego w tym zakresie należy ocenić jednoznacznie negatywnie.
Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a., jak w sentencji wyroku.