I OSK 899/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-05-24
NSAAdministracyjneŚredniansa
nieruchomościzajęcieinwestycja celu publicznegosieć elektroenergetycznawstrzymanie wykonaniasądy administracyjnepostępowanie administracyjnegospodarka nieruchomościamiprawo budowlane

NSA odmówił wstrzymania wykonania decyzji o zajęciu nieruchomości na cele inwestycji celu publicznego z powodu braku uzasadnienia wniosku przez stronę.

NSA rozpatrywał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości na potrzeby przebudowy linii elektroenergetycznej. Sąd odmówił wstrzymania, wskazując na brak uzasadnienia wniosku przez stronę skarżącą oraz na ważny interes społeczny i gospodarczy związany z realizacją inwestycji celu publicznego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek K.O. o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Lubelskiego zezwalającej na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości na cele przebudowy linii elektroenergetycznej 110 kV. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, opierając się na przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kluczowym powodem odmowy był brak uzasadnienia wniosku przez stronę skarżącą, która skupiła się jedynie na argumentacji skargi kasacyjnej, nie przedstawiając konkretnych okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreślił, że ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Dodatkowo, NSA wskazał na ważny interes społeczny i gospodarczy związany z realizacją inwestycji celu publicznego, jaką jest przebudowa linii elektroenergetycznej, która ma zapewnić ciągłość dostaw energii i rozwój regionu. Wstrzymanie wykonania takiej decyzji byłoby sprzeczne z celem ustawodawcy i instytucją natychmiastowej wykonalności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie może zostać uwzględniony bez jego uzasadnienia.

Uzasadnienie

Strona ubiegająca się o wstrzymanie wykonania decyzji ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności uzasadniających wstrzymanie z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Brak takiego uzasadnienia oznacza brak podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona ma obowiązek wykazać te przesłanki.

u.g.n. art. 124 § ust. 1a

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Przepis dotyczący zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania przez stronę skarżącą.

Godne uwagi sformułowania

Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem jego wstrzymania, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. To na stronie ubiegającej się o wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa obowiązek wykazania istnienia konkretnych okoliczności, pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne. Nie jest bowiem rolą sądu domniemywanie, w czym skarżący upatruje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania kwestionowanego aktu oraz poszukiwanie tych okoliczności w zastępstwie strony. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wydanej [...] na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy [...] o gospodarce nieruchomościami, której dodatkowo nadano rygor natychmiastowej wykonalności, byłoby działaniem sprzecznym z założeniem ustawodawcy i niweczyłoby cel takiego uregulowania.

Skład orzekający

Piotr Przybysz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej oraz znaczenie interesu społecznego przy inwestycjach celu publicznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o zajęciu nieruchomości na cele inwestycji celu publicznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji, a także konflikt między interesem jednostki a interesem społecznym w kontekście inwestycji infrastrukturalnych.

Brak uzasadnienia wniosku to prosta droga do jego odrzucenia – NSA wyjaśnia, jak skutecznie walczyć o wstrzymanie decyzji.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 899/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Przybysz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Lu 232/22 - Wyrok WSA w Lublinie z 2022-12-22
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1990
art. 124 ust.1a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art.61 § 3, art. 184 w zw. z art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku K.O. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej K.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 232/22 w sprawie ze skargi K.O. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 30 czerwca 2021 r. nr GN-V.7536.19b.2021.MJC w przedmiocie niezwłocznego zajęcie części nieruchomości postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 22 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 232/22, oddalił skargę skargi K. O. na decyzję Wojewody Lubelskiego z 30 czerwca 2021 r. nr GN-V.7536.19b.2021.MJC, w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości skarżącego poprzez zezwolenie Spółce [...] na przebudowę w granicach działek napowietrznej sieci elektroenergetycznej 110 kV, w związku z realizacją inwestycji pod nazwą "Projekt i przebudowa linii 110 kV relacji GPZ R.- [...] L. " oraz w sprawie nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Od powyższego wyroku K. O. złożył skargę kasacyjną, wnosząc jednocześnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Lubelskiego z dnia 30 czerwca 2021 r. Wniosek nie został uzasadniony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 803), dalej jako "p.p.s.a." sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem jego wstrzymania, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Przy czym źródło tych zagrożeń ma stanowić zaskarżony akt administracyjny.
Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że to na stronie ubiegającej się o wstrzymanie wykonania decyzji, jako tej, która potencjalnie czerpie korzyść z tej instytucji, spoczywa obowiązek wykazania w oparciu o stosowne twierdzenia i dokumenty istnienia konkretnych okoliczności, pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06). Wniosek powinien zatem zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, a argumentacja dotycząca którejkolwiek z przesłanek uzasadniających wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej powinna zostać poparta dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej.
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że analiza pisma skarżącego z 1 marca 2023 r. zawierającego w swej treści skargę kasacyjną oraz wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia wskazuje, że K. O. skupił się jedynie na przedstawieniu argumentacji na poparcie skargi kasacyjnej, pomijając całkowicie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Ograniczył się tym samym jedynie do zawnioskowania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Tymczasem brak uzasadnienia oznacza, że wniosek taki nie może zostać uwzględniony. Nie jest bowiem rolą sądu domniemywanie, w czym skarżący upatruje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania kwestionowanego aktu oraz poszukiwanie tych okoliczności w zastępstwie strony. Brak wykazania tych przesłanek przez stronę oznacza brak podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2009 r. sygn. akt II FZ 39/09, z 21 maja 2010 r. sygn. akt II FZ 223/10, z 15 lutego 2011 r. sygn. akt II OZ 73/11 i z 27 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 2988/14).
Powyższe oznacza konieczność odmowy wstrzymania zaskarżonej decyzji.
Ponadto podkreślenia wymaga, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wydanej (tak jak w omawianej sprawie) na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm.), której dodatkowo nadano rygor natychmiastowej wykonalności, byłoby działaniem sprzecznym z założeniem ustawodawcy i niweczyłoby cel takiego uregulowania, jak też instytucję natychmiastowej wykonalności decyzji. Konieczne jest zatem oprócz analizy argumentów wnioskodawcy (oczywiście gdyby takowe zostały przedstawione w niniejszej sprawie), wyważenie racji subiektywnych i obiektywnych, a więc racji indywidualnych i zbiorowych. Uwzględnienie żądania udzielenia ochrony tymczasowej nie może bowiem niekorzystnie wpływać na realizację celów nadrzędnych, w tym tzw. inwestycji celu publicznego, przy czym oczywiście prowadzić do negacji praw jednostki. Z akt sprawy wynika natomiast, że za wydaniem decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości i nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności przemawia ważny interes gospodarczy i społeczny. Przebudowa linii 110 KV relacji GPZ R. – [...] L. jest inwestycją celu publicznego. Inwestycja realizowana będzie na znacznym obszarze (21,2 km) i ma służyć poprawie zaspokojenia potrzeb społecznych i gospodarczych regionu, a także pozostaje niezbędna dla rozwoju gospodarczego, bezpieczeństwa energetycznego oraz zapewnienia ciągłości i jakości dostaw energii elektrycznej na właściwym poziomie dla ww. powiatów. Kwestia niezawodności sieci dystrybucyjnej, obsługiwanej przez Spółce [...] jest zatem sprawą priorytetową. Ponadto wydanie decyzji z rygorem natychmiastowej wykonalności jest niezbędne z uwagi na umożliwienie inwestorowi przeprowadzenia inwestycji w planowanym terminie, w celu zabezpieczenia gospodarki regionu przed ciężkimi stratami, a także zabezpieczenia interesu społecznego przez zapewnienie ciągłości dostaw energii.
We wniosku nie podważono skutecznie oceny w tym zakresie, co zasadniczo oznacza, że w sytuacji, gdy Sąd stwierdził brak odpowiedniego uzasadnienia wniosku, istniały tym samym podstawy prawne do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Już chociażby z tej przyczyny wniosek skarżącego jest niezasadny.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI