I OSK 898/12

I OSK 898/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2012-07-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-04-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Jadwiszczok
Irena Kamińska /sprawozdawca/
Monika Nowicka /przewodniczący/
Symbol z opisem
650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 18
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1998 nr 162 poz 1118
art. 82 ust. 1
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1781/11 w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia (...) czerwca 2011 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 23 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1781/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. D.na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia (...) czerwca 2011 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia (...) czerwca 2011 r. nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku R. D., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia (...) kwietnia 2011 r. odmawiającą ww. przyznania renty specjalnej.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezes Rady Ministrów wskazał, iż uzasadniając wniosek o przyznanie świadczenia specjalnego R. D. (ur. 25 grudnia 1960 r.) wskazał na zły stan zdrowia, działalność opozycyjną oraz pełnienie funkcji członka Prezydium Sejmiku Samorządowego. Podał, że wielokrotnie był Przewodniczącym Komisji Wyborczych na terenie gminy K. oraz dwukrotnie kandydował do Sejmu RP. W zakresie swojego stanu zdrowia wskazał, że od 1992 r. ma złamany kręgosłup, który ponownie złamał w 1997 r. Ma trudności z chodzeniem. Natomiast w lipcu 2010 r. uległ wypadkowi i ma niesprawną lewą rękę. Podał, że z uwagi na niewypłacenie mu przez ZUS oraz KRUS świadczeń chorobowych oraz odszkodowań swoich praw dochodzi przed sądem. Oprócz szczególnych osiągnięć w życiu, w odniesieniu do działalności opozycyjnej wnioskodawca wskazał, że od 1979 r. organizował podziemną "Solidarność Wiejską", zaś w okresie stanu wojennego działał w "Solidarności Walczącej". Natomiast po zakończeniu stanu wojennego działał legalnie w NSZZ RI "Solidarność", jako członek Rady Wojewódzkiej w Krakowie. Przewodniczący Koła Gminnego K. NSZZ "Solidarność RI" oświadczeniem z dnia 2 czerwca 2010 r. potwierdził działalność wnioskodawcy w Kole od początku jego powstania. Podał, że wnioskodawca wykazywał się dużą aktywnością jako członek Koła, był zdyscyplinowany i wypełniał statutowe obowiązki organizacji związkowej. Obok działalności związkowej wnioskodawca udzielał się również jako społecznik, będąc przedstawicielem do Sejmiku dawnego województwa świętokrzyskiego i załatwiając sprawy społeczności wiejskiej oraz kwestie z zakresu tworzonego wówczas samorządu terytorialnego. Wnioskodawca nadesłał kopię medalu pamiątkowego – 25 lat NSZZ "Solidarność" Region Małopolska 1980-2005 oraz podniósł, że w czasie organizacji Solidarności w Polsce pracował tajnie, a zarazem bezinteresownie. Twierdzi, że wielokrotnie groziła mu śmierć.
W związku ze wskazywanymi we wniosku wypadkami, w wyniku których wnioskodawca złamał kręgosłup, wyjaśnił on, że za pierwszym razem (3 grudnia 1992 r.) był to wypadek samochodowy – wpadł wówczas w poślizg z uwagi na śliską nawierzchnię drogi, zaś za drugim razem (13 kwietnia 1997 r.) dźwignął worek z pszenicą ważący ok. 50 kg. Doszło wówczas do złamania kręgu odcinka piersiowego kręgosłupa Th12. Wnioskodawca nadesłał 6 kopii zwolnień lekarskich od dnia 17 lipca 2008 r. do dnia 17 stycznia 2009 r. oraz 4 kopie postanowień Prezesa KRUS o zawieszeniu postępowań w sprawie przyznania mu prawa do zasiłku chorobowego z tytułu niezdolności do pracy. Zawieszenia postępowań nastąpiły z uwagi na brak rozstrzygnięcia prawomocnym wyrokiem Sądu odwołania wnioskodawcy od decyzji KRUS o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników w związku z ustaniem okoliczności warunkujących podleganie ubezpieczeniu rolniczemu z mocy ustawy. Ponadto z nadesłanej karty leczenia szpitalnego wnioskodawcy w okresie od 17 do 23 lipca 2008 r. wynika, że rozpoznano u niego otwarte złamanie paliczka podstawnego wskaziciela lewego z przemieszczeniem, uszkodzenie ścięgna prostownika wskaziciela lewego oraz uszkodzenie mięśni kłębu kciuka lewego. Urazu tego wnioskodawca doznał wskutek pracy siekierą. Przeprowadzone wówczas w szpitalu badania biochemiczne wykazały obecność alkoholu we krwi wnioskodawcy.
Prezes Rady Ministrów w postępowaniu wyjaśniającym ustalił, iż dokumenty przechowywane w zasobach IPN, to jedynie akta paszportowe wnioskodawcy, z których wynika, że w 1986 r. wnioskodawca poprosił o wydanie zezwolenia na 5-dniowy wyjazd turystyczny do Węgier przez Czechosłowację, ZSSR, NRD i Bułgarię. Podanie to zaopiniowane zostało pozytywnie.
Natomiast z otrzymanych z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Koszycach informacji wynika, iż wnioskodawca mieszka w jednym domu ze swoją matką. Przy czym podano, że oboje prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Wnioskodawca użytkuje piętro domu, zaś jego matka, która posiada prawo do emerytury rolniczej mieszka na parterze. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, przy czym nie udokumentował swoich zarobków. Podał, że w czerwcu 2010 r. osiągnął dochód 953 zł. Dodatkowo wnioskodawca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 3,2880 ha przeliczeniowych, które jest wydzierżawione. Jest po dwóch operacjach ręki, która mimo ciągłej rehabilitacji jest niesprawna. Wydatki na leki i leczenie zostały oszacowane na kwotę 300 zł. Natomiast miesięczny koszt energii elektrycznej ponoszony przez wnioskodawcę to 170 zł. Wnioskodawca od 20 lat nie utrzymuje kontaktu z synami. Jego starszy syn przekazał do GOPS oświadczenie, że odmawia ujawnienia swoich dochodów i nie zobowiązuje się do żadnej pomocy na rzecz ojca. Natomiast sam wnioskodawca wśród stałych wydatków podał opłaty: za energię elektryczną (ok. 176 zł), zakup drewna opałowego pod kuchnię (1 m3 – 130 zł), podatek rolny (400 zł/rok), wywóz śmieci (30 zł/m-c), telefon (120 zł/m-c), żywność (ok. 300 zł), spłatę kredytów (ok. 700 zł) oraz paliwo (ok. 300 zł).
W ocenie Prezesa Rady Ministrów zgromadzone w sprawie dokumenty oraz dodatkowe uzasadnienia wnioskodawcy nie stanowią szczególnego przypadku dającego podstawę do przyznania świadczenia specjalnego. Okoliczności przedstawione przez wnioskodawcę nie świadczą o tym, aby przysługiwało mu uprawnienie do świadczenia w omawianym trybie. Wnioskodawca nie uzasadnił skutecznie tego, aby legitymował się osiągnięciami i zasługami dla kraju. O posiadaniu takich zasług nie świadczy jedynie awans zawodowy oraz fakt uzyskania tytułu "Wzorowego Żołnierza" i brązowego medalu na II Kongresie Samorządu Terytorialnego w Poznaniu, czy medalu pamiątkowego wydanego z okazji 25-lecia NSZZ Solidarność, a także podziękowania za trud i zaangażowanie w pracę społeczną czy potwierdzenie pracy związkowej. Stanowią one oczywiście wyraz uznania dla pracy wnioskodawcy, dla jego determinacji do czynnego udziału w życiu zawodowym, społecznym i politycznym, jednakże nie można skutecznie wywodzić z tego faktu istnienia wybitnych zasług dla całego kraju, a zwłaszcza zasług o charakterze wyjątkowym i niepowtarzalnym. Organ podkreślił, że awans zawodowy oraz wieloletnia praca w przedsiębiorstwach państwowych jest powszechnym osiągnięciem wielu pracujących osób, stąd też nie można mu przypisywać cechy wyjątkowości. Również pełnienie funkcji radnego oraz praca przewodniczącego i członka komisji wyborczych, a także kandydowanie do Sejmu RP nie posiadają wymaganej cechy wyjątkowości. Natomiast w zakresie działalności opozycyjnej wnioskodawcy nie zostały wykazane żadne szczególne i indywidualne dokonania, które wyróżniałyby właśnie wnioskodawcę z grona innych działaczy opozycyjnych, którzy niejednokrotnie narażali swoje zdrowie, a często i życie, byli rozpracowywani przez SB oraz wyrzucano ich z pracy i bezwzględnie prześladowano. Należy podkreślić, że w latach osiemdziesiątych XX wieku miał miejsce masowy protest społeczny w obronie godności i praw pracowniczych. Z tego względu, zdaniem organu, nie można każdej formy działalności opozycyjnej i związkowej traktować jako wybitnej. Drugą przesłanką mogącą mieć wpływ na przyznanie przez Prezesa Rady Ministrów świadczenia specjalnego jest szczególne zdarzenie losowe, które musi być wyjątkowe. Wnioskodawca w żaden sposób nie udokumentował nadzwyczajnego zdarzenia losowego, które mogłoby mieć wpływ na przyznanie przez Prezesa Rady Ministrów świadczenia specjalnego. Zarówno wypadek komunikacyjny wnioskodawcy, jak i dźwignięcie worka z pszenicą oraz uraz lewej ręki doznany wskutek pracy siekierą w odczuciu wnioskodawcy są wyjątkowymi zdarzeniami losowymi, jednakże jest to jedynie jego ocena subiektywna. W ocenie Prezesa Rady Ministrów wypadki te nie są zdarzeniami ani jednostkowymi, ani nadzwyczajnymi. Tym samym nie mogą stanowić podstawy do przyznania świadczenia specjalnego. Natomiast uwypuklona przez wnioskodawcę trudna sytuacja materialna nie stanowi wystarczającej przesłanki dla przyznania omawianego świadczenia. Przedmiotowy przepis nie ma bowiem charakteru świadczenia socjalnego i nie zależy wyłącznie od potrzeb osoby ubiegającej się o nie, nawet w sytuacji, gdy potrzeby te byłyby w pełni uzasadnione.
Decyzja Prezesa Rady Ministrów z dnia (...) czerwca 2011 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez R. D.do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagając się uchylenia wymienionej decyzji w całości, skarżący podniósł, iż bezspornie pracował w NSZZ Solidarność nie pobierając za to żadnej zapłaty. Działalność swą podjął na rzecz wolnej Polski, czego dowodem jest członkostwo naszego Państwa w Unii Europejskiej i strukturach NATO.
Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu, że w sytuacji skarżącego nie można mówić o szczególnie uzasadnionym przypadku, który mógłby przemawiać za przyznaniem świadczenia. Obiektywna ocena nie daje podstaw do przyjęcia, że działalność skarżącego nosi znamiona działalności wybitnej i wyjątkowej. W ocenie skarżącego, jego osiągnięcia są doniosłe, lecz zdaniem Sądu pierwszej instancji jest to tylko subiektywne spojrzenie osoby zainteresowanej. Ocena w tym zakresie nie może być przeprowadzona według kryteriów subiektywnych, lecz zobiektywizowanych, uwzględniających zarówno miernik wybitności, jak i przeciętności. Aktywność związkowa skarżącego w NSZZ Solidarność, sumienne wykonywanie zadań radnego Gminy K., czy członka Prezydium Sejmiku Województwa Kieleckiego, jak też działalność społeczna w zakresie organizowania wolnych wyborów po 1989 r. niewątpliwie świadczy o godnej postawie obywatelskiej skarżącego, jednak jego działalność nie miała cech wybitności, by mówić o wyjątkowości zasług. Taką postawę prezentowało wielu obywateli w czasie transformacji ustrojowej w Polsce. Gdyby przyjąć za prawidłowy odmienny punkt widzenia, wówczas należałoby przyznać świadczenia specjalne wielu osobom, które wykonywały podobne zadania, co skarżący, a wtedy świadczenia specjalne Prezesa Rady Ministrów utraciłyby swój wyjątkowy charakter, stając się świadczeniami o charakterze niemal powszechnym. Sąd pierwszej instancji uznał również, że postawa skarżącego, sprzeciwiająca się ustrojowi Polski Ludowej, jego poglądy polityczne nie przemawiają za możliwością przyznania świadczenia specjalnego. W dokumentach archiwalnych IPN organ nie napotkał na dowody świadczące o aktywności skarżącego na tym polu, czy też doznanych przez stronę krzywdach, cierpieniach, czy represjach, które stawały się częstym udziałem aktywnych działaczy walczących o prawa pracownicze, czy obywatelskie. Dokonania skarżącego, jego postawę na niwie społecznej i samorządowej zdaniem Sądu pierwszej instancji należy oceniać pozytywnie, jako rzetelnie wykonaną pracę, lecz trudno w tych dokonaniach dopatrzyć się wybitnych, niepowtarzalnych zasług i osiągnięć. Również sytuacja bytowa i zdrowotna skarżącego nie wskazuje, by został on dotknięty nadzwyczajnym zdarzeniem losowym. Pierwszego urazu kręgosłupa skarżący doznał na skutek wypadku komunikacyjnego, drugiego zaś i urazu ręki doznał podczas prac w gospodarstwie rolnym. Są to jednak zdarzenia dość często powodujące urazy, na które niejednokrotnie może mieć wpływ nienależyte zachowanie ostrożności przez osobę poszkodowaną. Z uwagi na powszechność występowania wypadków komunikacyjnych i przy pracy, trudno jest tego typu zdarzenia kwalifikować do zdarzeń nadzwyczajnych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył R. D. zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 82 ust. 1 ustawy o
emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych polegające na błędnym przyjęciu, iż okoliczności przedstawione przez skarżącego nie dają podstawy do przyjęcia, iż zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające przyznanie skarżącemu świadczenia specjalnego.
Powołując się na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych.
W motywach skargi kasacyjnej wskazano, iż istniejące orzecznictwo oraz literalne brzmienie przepisu nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, czy w przypadku skarżącego nie zachodzi sytuacja "szczególnie uzasadnionego przypadku". Skarżący niewątpliwie pozostaje w trudnej sytuacji życiowej, a jednocześnie w swoim życiu wyróżnił się postawą i działaniem dla dobra ogółu, które powinno być uwzględnione przy wykładni art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach na jego korzyść. Niewątpliwie działalność opozycyjna skarżącego, pełnienie funkcji członka Prezydium Sejmiku Samorządowego, sprawowanie funkcji w Komisjach Wyborczych, kandydowanie do Sejmu RP dają podstawę do przyjęcia, iż skarżący w swoim życiu kierował się patriotyzmem, wykazywał postawę obywatelską oraz działał na rzecz dobra Rzeczypospolitej Polskiej. Z drugiej strony skarżącego dotknęły liczne nieszczęścia (wypadki), które były zdarzeniami losowymi i które wpłynęły negatywnie na jego życie poprzez zmniejszenie możliwości zarobkowania, a co za tym idzie w sposób znaczący odbiły się na jego sytuacji materialnej. Skutkiem tych zdarzeń jest to, iż dziś zasłużony obywatel żyje na granicy minimum socjalnego i nie może liczyć na jakiekolwiek wsparcie. Zdaniem skarżącego zasługi, które szczegółowo przedstawił on we wniosku o przyznanie świadczenia należy oceniać jako wybitne.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej należy uznać za nieusprawiedliwione.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została wyłącznie na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucając wyrokowi Sądu pierwszej instancji naruszenie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, polegające na błędnym przyjęciu, iż okoliczności przedstawione przez skarżącego nie dają podstawy do przyjęcia, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie świadczenia specjalnego.
Będący podstawą zaskarżonej decyzji materialny przepis art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stanowi, iż Prezes Rady Ministrów, w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w tej ustawie. Brzmienie powyższego przepisu wskazuje na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jakie na tej podstawie uprawniony jest podjąć Prezes Rady Ministrów. Uregulowanie takie oznacza, że organ administracji działając w ramach swobodnego uznania, ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia w określonym stanie faktycznym. Zakres uznania wyznaczony jest zawsze przepisem prawa, a ramy uznania określają normy kompetencyjne, przepisy o postępowaniu administracyjnym i przepisy prawa materialnego. Wydając decyzję o charakterze uznaniowym organ jest związany nie tylko przepisem, ale i celem ustanowionego przepisu oraz normami etycznymi. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale jednocześnie nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2000 r. sygn. akt I SA 945/00, Lex nr 79608).
Należy także podkreślić, że wprowadzając możliwość przyznania świadczenia w trybie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ustawodawca posłużył się nieostrym pojęciem, "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" co oznacza, że wypełnienie hipotezy powołanego przepisu ustawodawca pozostawił organowi stosującemu ten przepis. Dokonując zatem wyboru rozstrzygnięcia według kryterium "szczególnie uzasadnionego przypadku", organ przy ocenie bierze pod uwagę te okoliczności, które jego zdaniem, z uwagi na ich szczególną cechę, uzasadniają przyznanie świadczenia specjalnego. W literaturze podkreśla się, że mamy tu do czynienia z szerokim upoważnieniem, które pozostawia Prezesowi Rady Ministrów znaczny margines swobody oceny (J. Jończyk, Prawo zabezpieczenia społecznego, Kraków 2006, s. 149). Znaczenie użytego w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych określenia "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" orzecznictwo sądowe łączy z wybitnymi zasługami na niwie zawodowej, artystycznej, społecznej czy też politycznej, a nadto ze zdarzeniami losowymi. Brana jest również pod uwagę sytuacja bytowa, jakkolwiek nie może być ona jedyną przesłanką przyznania stosownego świadczenia. Takie rozumienie przez judykaturę nieostrego pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku" zaakceptował Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 października 2006 r. w sprawie o sygn. P 38/05 (OTK-A 2006/9/123) stwierdzającym, iż art. 82 ust. 1 jest zgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 67 ust. 1 Konstytucji.
Oceniając w świetle przedstawionych rozważań zarzuty skargi kasacyjnej skierowane wobec wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należy nadto podkreślić, że kontrola sądu administracyjnego w przypadku decyzji wydanej w oparciu o uznanie administracyjne jest zasadniczo ograniczona i sprowadza się do zbadania, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ administracji publicznej prowadząc postępowanie zebrał cały materiał dowodowy i wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy dokonał po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz czy przyjęte przez organ rozstrzygnięcie zostało wyczerpująco i jasno uzasadnione zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a. Kontroli sądowej nie podlega natomiast sam wybór rozstrzygnięcia meritum sprawy (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2011 r., I OSK 2051/11).
Nie można przyznać racji wnoszącemu skargę kasacyjną, iż okoliczności przedstawione przez niego we wniosku złożonym na podstawie art. 82 ust. 1 opisywanej ustawy, dają podstawę do przyznania świadczenia specjalnego. Co prawda przepis ten nie określa co to mają być za szczególne okoliczności, jednak Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 17 października 2006 r. o sygn. akt P 38/05 wskazał, że chodzi tu o uhonorowanie i zapewnienie godziwych warunków bytowych osobom, które mają wybitne indywidualne także w znaczeniu "niepowtarzalne" zasługi i osiągnięcia w określonej dziedzinie aktywności. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że skarżący nie wykazał, ażeby jego zasługi można było uznać za wybitne i mogące stanowić podstawę do przyznania świadczenia specjalnego. Taką samą postawę, jak skarżący reprezentowało wielu obywateli w trakcie transformacji ustrojowej w Polsce. Gdyby uznać, że świadczenie o którym mowa w art. 82 ust. 1 opisywanej ustawy należy się wszystkim osobom znajdującym się w podobnej sytuacji co skarżący, to wtedy świadczenie to utraciłyby swój wyjątkowy charakter, stając się świadczeniami o charakterze niemal powszechnym. Ponadto zgodnie z przepisem art. 82 powołanej ustawy świadczenie to może być przyznawane w sytuacji zaistnienia nadzwyczajnych, szczególnych zdarzeń losowych. I również co do tego warunku zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że skarżący nie wykazał zaistnienia takich szczególnych okoliczności losowych. Świadczenia specjalne nie mogą stanowić żadnego odszkodowania, żadnej rekompensaty czy też zadośćuczynienia za doznane krzywdy, cierpienia, represje. O ich charakterze przesądza bowiem zamieszczenie regulujących je przepisów w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, co jednoznacznie wskazuje, że nie mają charakteru roszczeniowego.
W rezultacie należy uznać, iż słusznie Sąd pierwszej instancji oddalił skargę kasacyjną na decyzję Prezesa Rady Ministrów. Udział strony w wydarzeniach sprzed 1989 r. należy bezsprzecznie ocenić bardzo pozytywnie, jednak nie można uznać go za wybitny i niepowtarzalny, co jest podstawą do przyznania świadczenia o którym mowa w art. 82 omawianej ustawy.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 p.p.s.a.