I OSK 89/21

I OSK 89/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Iwona Bogucka
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Mariola Kowalska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne
Lasy
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 3172/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-02-14
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 273
art. 162 § 1 pkt 1 w zw. z art. 18 ust. 1
Ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowywaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (t,j.)
Dz.U. 2017 poz 1161
art. 11 ust. 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia NSA Mariola Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 3172/18 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 28 lutego 2018 r. nr ES.224.278.2017.WS w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z dnia 22 listopada 2017 r., nr 459/17; 2. zasądza od Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych na rzecz [...] S.A. z siedzibą w [...] kwotę 1120 (tysiąc sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 lutego 2019 r., po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 28 lutego 2018 r. nr ES.224.278.2017.WS w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji oddalił skargę.
Wyrok został wydany na tle następujących okoliczności sprawy:
Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie decyzją z 30 lipca 2015 r. zezwolił [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej skarżący lub strona) na trwałe wyłączenie z produkcji leśnej [...] ha gruntów leśnych wchodzących w skład działek ewidencyjnych nr A, B, C, obrębu ewidencyjnego [...], położonych w miejscowości [...], Gmina [...]. Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 5 ust. 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1161 ze zm.). Decyzja stała się ostateczna w dniu 22 sierpnia 2015 r.
Wnioskiem z 17 maja 2017 r., strona zwróciła się do Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych o wygaszenie powyższej decyzji. Niezależnie od tego wniosła także o zwrot należności. Jako podstawę wygaszenia tej decyzji strona wskazała fakt, że w toku postępowania zmierzającego do realizacji inwestycji weszła w życie ustawa z 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (specustawa przesyłowa), a w związku z tym oświadczyła, że działania inwestycyjne prowadziła zgodnie z uzyskanymi na jej podstawie decyzjami o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej - "Budowa linii elektroenergetycznej 400kV [...]" (a nie na podstawie ww. decyzji Dyrektora RDLP Nr 275/15, wydanej zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych).
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z 28 lutego 2018 r. nr ES.224.278.2017.WS Dyrektor Generalny Lasów Państwowych utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie z 22 listopada 2017 r. Organ ocenił, że nie zachodzą przesłanki o których mowa w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., umożliwiające stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z 30 lipca 2015 r.
W ocenie organu II instancji działania strony w żaden sposób nie sygnalizowały zamiaru rezygnacji z wyłączenia przedmiotowych gruntów leśnych na podstawie ustawy o ochronie gruntów rolnych leśnych i "przejście na przepisy specustawy przesyłowej". Jak wskazuje dokumentacja faktem jest, że strona rozpoczęła "od początku" cały proces uzyskiwania stosownych opinii, zezwoleń, decyzji, wymaganych przepisami specustawy, jednak nie można zgodzić się z jej twierdzeniem, że to właśnie na jej podstawie zrealizowała inwestycję.
Organ II instancji podniósł, iż specustawa przesyłowa, nie zastąpiła obowiązującej dotychczas ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Specustawa przesyłowa została wprowadzona w celu usprawnienia procesu realizacji inwestycji strategicznych dla kraju. Jej wprowadzenie do stosowania jako drugiej, miało na celu umożliwienie uprawnionemu podmiotowi, zgodnie z jego wolą, wyboru (ale tylko jednej z nich) zastosowania w procesie zmierzającym do realizacji inwestycji. Wykorzystanie obu ustaw, co nastąpiło w tym przypadku, należy uznać za nieprawidłowe, gdyż w obrocie znalazła się decyzja lokalizacyjna Wojewody Mazowieckiego wydana w trybie specustawy (kwiecień 2016 r.), w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie w tej sprawie już nastąpiło (lipiec 2015 r.) - decyzja Nr 275/15 Dyrektora RDLP wydana w trybie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Ponadto powyższą nieprawidłowość w działaniu Strony potwierdza art. 33 specustawy. Przepis ten jednoznacznie wskazuje na konieczność wyboru tj. inwestor może procedować w oparciu o ogólne przepisy obowiązującego prawa lub skorzystać z uproszczonej ścieżki prawnej.
W ocenie organu II instancji skoro strona rozpoczęła działania zmierzające do realizacji inwestycji zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych (uzyskała decyzję nr 275/15 Dyrektora RDLP z dnia 30 lipca 2015 r. oraz uiściła należność), a następnie jak stwierdziła "wybrała przepisy specustawy", winna (zgodnie z art. 33 specustawy), zrezygnować z prawa do wyłączenia gruntów leśnych uzyskanego w trybie ustawy dotychczas obowiązującej, tj. winna złożyć (w stosownym terminie), wniosek do Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Nr 275/15. Co prawda – jak zwrócił uwagę organ - strona złożyła taki wniosek (pismo z dnia 17 maja 2017 r.), jednak jak potwierdza dokumentacja, w ww. dacie inwestycja była już zrealizowana (doszło zatem do skonsumowania treści decyzji Nr 275/15 Dyrektora RDLP). W związku z tym, organ odwolawczy nie zgodził się ze stroną, że nie doszło do wyłączenia przedmiotowych gruntów leśnych na podstawie ww. decyzji, wydanej zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Zdaniem organu należało także (w stosownym terminie tj. przed rozpoczęciem inwestycji), doprowadzić do wygaśnięcia decyzji Nr 275/15 Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, a następnie realizować inwestycję w trybie specustawy, co nie nastąpiło i decyzja Nr 275/15 Dyrektora RDLP pozostała w obiegu prawnym, przez co nie można uznać, że zastąpiła ją z mocy prawa tożsama co do rozstrzygnięcia decyzja lokalizacyjna wydana przez Wojewodę Mazowieckiego.
W związku z powyższym, organ II instancji uznał, iż organ I instancji prawidłowo odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Nr 275/15 uznając, że nie istniały okoliczności umożliwiające zastosowanie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 12 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tym samym brak podstaw do zwrotu nałożonych na stronę zobowiązań).
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych wniosły [...] S.A.
Zaskarżonej decyzji zarzuciły naruszenie:
- art. 18 ust. 1 specustawy przesyłowej, wyłączającą stosowanie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz zrealizowania inwestycji w oparciu o decyzję lokalizacyjną stanowiącą samodzielną podstawę do wycinki lasu (drzewostanu);
- art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 12 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez niezałatwienie sprawy w całości, tj. nie rozpatrzenie wniosku skarżącego w części dotyczącej zwrotu uiszczonej należności w sytuacji, w której załatwienie tej kwestii powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej,
- art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 11 i 12 a także art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz przyjęcie dowolnych, niczym niepopartych ustaleń w zakresie wykonania przez skarżącego decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów z produkcji leśnej w sposób przekraczający swobodną ocenę dowodów, tj. brak uzasadnienia w decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu, których dowodom przedstawionym przez skarżącego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej w sytuacji, w której z akt sprawy wynika bezspornie, że wolą skarżącego było dokonanie wycinki lasu na podstawie decyzji lokalizacyjnej, a nie jak imputuje to organ - na podstawie decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji gruntów leśnych;
- art. 75 § 2 k.p.a. poprzez odmowę przyjęcia za dowód w sprawie oświadczeń na okoliczność rezygnacji z decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji gruntów leśnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną. Wskazał, że na stwierdzenie wygaśnięcia decyzji w sprawie nie pozwala – mając na uwadze stan faktyczny sprawy wprost - art. 162 § 1 k.p.a., w którym mowa jest o tym, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja, stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. W ocenie Sądu I instancji w tej sprawie nie można mówić o bezprzedmiotowości z uwagi na fakt, że przepis prawa, na który powołała się strona we wniosku, tj. art. 18 specustawy przesyłowej, nie nakazuje stwierdzenia wygaśnięcia decyzji wydanych na podstawie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych przed wejściem w życie. Sąd wskazał, że zmiana prawa może być przyczyną uznania decyzji za bezprzedmiotową, ale wyłącznie w wypadku, gdy przepisy zmieniające stan prawny taki skutek przewidują wprost, expressis verbis. A w niniejszej sprawie z taką sytuacją nie mamy do czynienia bowiem z art. 18 specustawy wynika jedynie, że do gruntów objętą decyzją wydaną na podstawie specustawy nie stosuje się przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Zatem nie można mówić, w kontekście literalnej wykładni art. 162 k.p.a., że w przedmiotowej sprawie decyzja z 30 lipca 2015 r. o wyłączeniu z produkcji leśnej stała się bezprzedmiotowa.
Ponadto, w ocenie Sądu I instancji decyzja z 30 lipca 2015 r. została wykonana przed złożeniem wniosku o jej wygaśnięcie, tj. wniosek ten został złożony niemalże rok później - 17 maja 2017 r. Okoliczność, że inwestycja została zrealizowana (wybudowano linię elektroenergetyczną 400kV oraz posadowiono słupy energetyczne wzdłuż linii) zgodnie z decyzją Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie z dnia 30 lipca 2015 r. - wynika z pism Nadleśnictwa Garwolin z dnia 21 czerwca 2017 r. i z 28 czerwca 2017r.
Sąd I instancji wskazał, że Strona mogłaby dokonać wycinki drzew zgodnie z art. 18 specustawy, ale jedynie w przypadku, gdyby inwestycję realizowała na podstawie tej ustawy. Skoro jednak w obiegu prawnym znajdowała się decyzja z 30 lipca 2015 r. wydana w trybie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, Stronę obligowały jej ustalenia m in. uiszczenie należności. Zatem, w tym przypadku art. 18 specustawy pozostaje bez wpływu na rozpatrzenie sprawy.
Odnosząc się do zarzutu, że organ nie odniósł się do kwestii zwrotu należności uiszczonej z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji leśnej Sąd I instancji wskazał, że z wniosku strony wynika wprost, że sama strona wniosła o wygaszenie przedmiotowej decyzji oraz cyt. "niezależnie od tego – o zwrot należności uiszczonych z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji leśnej na rachunek".
Organ w niniejszej sprawie rozstrzygnął pierwszą kwestię i wydał decyzję administracyjną - odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Kwestia ta jest także jedynym przedmiotem badania legalności zaskarżonej decyzji.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest jedynie decyzja w przedmiocie odmowy wygaśnięcia decyzji z 30 lipca 2015 r. i w ocenie sądu organy wydające decyzje w tym zakresie prawa nie naruszyły.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły [...] z siedzibą w [...]. Wyrok zaskarżono w całości
Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca kasacyjnie Spółka zarzuciła:
a) naruszenie prawa materialnego, art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (dalej: specustawy przesyłowej) oraz z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (dalej: o.g.r.l.u.), polegające na jego niewłaściwej wykładni, wyrażającej się w przyjęciu w niniejszej sprawie, że brak w systemie prawnym przepisu przewidującego wprost bezprzedmiotowość decyzji Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych z dnia 30 lipca 2015 r. wskutek późniejszego wydania przez Wojewodę Mazowieckiego decyzji o lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej (o której mowa w art. 5 ust. 1 specustawy przesyłowej) w terenie obejmującym grunty, których dotyczyła wcześniejsza decyzja zezwalająca, wyklucza możliwość uznania tej ostatniej za bezprzedmiotową, gdy tymczasem istnienie takiego przepisu nie stanowi warunku koniecznego stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, a ocenę przesłanki bezprzedmiotowości należy budować z punktu widzenia całokształtu okoliczności danej sprawy. co miało wpływ na wynik sprawy.
b) naruszenie przepisów postępowania, art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 80 dalej: k.p.a., wyrażające się w oddaleniu skargi przy objęciu przyjętym przez Sąd stanem faktycznym błędnego twierdzenia organów postępowania administracyjnego, jakoby wnioskodawca, realizując inwestycję polegającą na budowie napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV relacji [...], w zakresie wycinki drzew dokonanej na terenie położonych w miejscowości [...] działek o nr A, B i C, wykonywał decyzję Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie z dnia 30 lipca 2015 r., gdy tymczasem okoliczność ta nie wynika ze zgromadzonych w sprawie dowodów, a co więcej - w ogóle nie poddaje się obiektywnej weryfikacji, co także miało wpływ na wynik sprawy.
W związku z powyższym skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie wniosła o rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Jak wynika z przepisu art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.); naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawie oparta została na obydwu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., przy czym z uwagi na charakter podniesionych zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał w pierwszej kolejności zarzut naruszenia prawa materialnego, uznając, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy ma on decydujące znaczenie dla oceny trafności zarzutów naruszenia przepisów postępowania.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych.
Głównym przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest to, czy w świetle art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. możliwe jest stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie z 30 lipca 2015 r. zezwalającej [...] S.A. z siedzibą w [...] na trwałe wyłączenie z produkcji leśnej [...] ha gruntów leśnych wchodzących w skład działek ewidencyjnych nr A, B, C, obrębu ewidencyjnego [...], położonych w miejscowości [...], Gmina [...].
Skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o wygaszenie decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntu z produkcji leśnej a jako przesłankę do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji podała realizację inwestycji w oparciu o decyzję lokalizacyjną na podstawie tzw. specustawy przesyłowej.
Wskazać należy, ze przepis art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. zawiera dwie normy prawne nakazujące organowi administracji stwierdzenie wygaśnięcia decyzji. Pierwsza z nich dotyczy przypadku, gdy decyzja stała się bezprzedmiotowa i stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa, a druga – przypadku, gdy decyzja stała się bezprzedmiotowa i stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w interesie społecznym lub w interesie strony. Nie budzi wątpliwości, że nie ma w okolicznościach tej sprawy przepisu nakazującego wygaszenie decyzji wyłączającej grunt z produkcji leśnej.
Druga z norm prawnych, którą zawiera przepis art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. również stanowi samodzielną podstawę stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Przesłanką stwierdzenia wygaśnięcia decyzji jest w tym wypadku jej bezprzedmiotowość oraz istnienie interesu społecznego lub interesu strony, który uzasadnia podjęcie przez organ takiego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość decyzji może wynikać albo z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, czy to z powodu zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, albo też rezygnacji strony z uprawnień przyznanych jej tą decyzją.
Zauważyć należy, iż stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z art. 162 § 1 k.p.a. należy – obok uchylenia lub zmiany decyzji (art. 154, 155 k.p.a.), wywłaszczenia prawa gdzie pozbawia się stronę "dobrze" nabytego prawa (art. 161 k.p.a.) oraz uchylenia decyzji wydanej z zastrzeżeniem dopełnienia czynności (art. 162 § 2 k.p.a.) – do środków nadzwyczajnych umożliwiających wzruszenie decyzji ostatecznych ze względów celowościowych. Mieści się zatem w grupie tych środków prawnych, które służą administracji publicznej do kontroli decyzji na etapie ich wykonywania, przy czym wzorca czynności kontrolnych trzeba poszukiwać w "przedmiotowości" decyzji. Ową "przedmiotowość" decyzji należy rozumieć jako pozostawanie aktu w obrocie prawnym w wymiarze materialnym, a więc w takim, który pozwala na jej stosowanie przez adresata oraz inne podmioty, wobec których wywołała skutki prawne, jak i przez organ administracji, który z decyzji tej czerpie pewne uprawnienia, ale też obowiązki (np. obowiązek podjęcia czynności egzekucyjnych).
Należy zatem ocenić, czy w sprawie nie ma zastosowania druga z opisanych przesłanek zawartych w art. 162 § 1 k.p.a. Zwrócić należy w tym względzie uwagę, na zmianę stanu prawnego dokonanego ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych. Ustawa ta wprowadziła odmienny tryb uzyskiwania prawa do realizacji inwestycji przesyłowych o strategicznym znaczeniu, do jakich zalicza się również inwestycja objęta niniejszą sprawą.
Decyzja Regionalnego Dyrektora Lasów Państwowych z 30 lipca 2015 r. stała się ostateczna w dniu 22 sierpnia 2015 r. Ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych weszła w życie w dniu 15 września 2015 r. Nie zastąpiła ona ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, niemniej, w przypadku inwestycji strategicznych w znacznym stopniu zmodyfikowała sposób uzyskania pozwolenia na ich realizację. Zgodnie z art. 18 ust. 1 specustawy przesyłowej do gruntów rolnych i leśnych objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej nie stosuje się przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Do realizacji powyższych inwestycji stała się zatem zbędna decyzja wyłączająca dany grunt z produkcji rolnej i leśnej. Nie ma również konieczności uiszczenia opłaty z tego tytułu.
Rozważenia wymaga zatem w jakich okolicznościach wydana już decyzja w przedmiocie wyłączenia gruntu z produkcji rolnej i leśnej stałaby się bezprzedmiotowa. Odpowiedzi na to zagadnienie udziela przepis przejściowy specustawy przesyłowej. Art. 33 tej ustawy stanowi, że do postępowań w sprawach dotyczących strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe lub na wniosek inwestora przepisy ustawy. Z powyższych zapisów ustawy, wprost wynika, że wybór co do dalszego trybu postępowania w zakresie inwestycji, również wybór trybu mającego swoje oparcie w specustawie przesyłowej, należy nie do organu, lecz inwestora. To inwestor decyduje, czy w dalszym ciągu zamierza ubiegać się o możliwość realizacji inwestycji na zasadach dotychczasowych (i w przypadku tego wyboru decyzja o wyłączeniu gruntów z produkcji leśnej miałaby w sposób oczywisty zastosowanie) czy też zamierza realizować inwestycję na nowych zasadach określonych w specustawie przesyłowej. Ustawodawca nie zakreślił jakiejś szczególnej formy dokonania takiego wyboru, przez co należy uznać, że każde działanie inwestora wskazujące na wybór nowego trybu jest wiążący dla organu. Takim działaniem uprawniającym do uznania wyboru jest również złożenie stosownego wniosku na podstawie nowej ustawy przesyłowej. Jak wynika z akt sprawy wniosek taki został złożony i w kwietniu 2016 r. inwestor uzyskał decyzję lokalizacyjną. Nie jest zatem prawidłowe stanowisko organu II instancji, powielone również przez Sąd I instancji, że postępowanie co do inwestycji toczyło się w dwóch trybach, w sposób, jak określono "mieszany". Takiej możliwości nie przewidywały przepisy specustawy przesyłowej wskazując w art. 33 na możliwość dokonania wyboru trybu, co oznacza, że samo złożenie wniosku w oparciu o ten przepis przesądzało o podstawach prawnych toczącego się postępowania. Prowadzenie postępowania na podstawie specustawy przesyłowej, wobec treści art. 18 tej ustawy, czyniło decyzję o wyłączeniu gruntu z produkcji leśnej bezprzedmiotową, skoro ten sam skutek wywoływała decyzja lokalizacyjna wydana na nowych zasadach. Nie było bowiem już warunkiem koniecznym do uzyskania prawa do realizacji inwestycji na danym gruncie, wyrażenie przez właściwy organ zgody w trybie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Nie jest przy tym prawidłowe stanowisko Sądu I instancji, że ostateczność decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji leśnej i realizacja inwestycji wskazywała na "skonsumowanie" tej decyzji w sprawie. Sąd I instancji stanowisko powyższe uzasadniał tym, że postępowanie mające na celu uzyskanie pozwolenia na realizację inwestycji przesyłowej zostało, poprzez wydanie decyzji wyłączającej grunt z produkcji leśnej, zakończone, i tym samym nie było możliwe zastosowanie w sprawie art. 18 specustawy przesyłowej w związku z art. 33 tej ustawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko to jest błędne. Sąd I instancji nie przeprowadził w tym zakresie analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy. Decyzja o wyłączeniu gruntu z produkcji leśnej nie kończyła postępowania w sprawie uzyskania zgody na budowę sieci przesyłowej. Do czasu zatem wydania pozwolenia na budowę, kończącego postępowanie administracyjne w tym przedmiocie, inwestor mógł korzystać ze swojego uprawnienia przewidzianego w art. 33 specustawy i dokonać wyboru odpowiadającego mu trybu.
Powyższe oznacza, wbrew stanowisku zarówno organów, jak i Sądu I instancji, że już w momencie złożenia wniosku w oparciu o specustawę przesyłową z 2015 roku, decyzja zezwalająca na wyłączenie gruntów z produkcji leśnej stała się bezprzedmiotowa. Nie była bowiem konieczna dla uzyskania prawa do budowy sieci przesyłowej.
W tej sytuacji nie budzi również wątpliwości, że stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w interesie społecznym. Nie ma bowiem uzasadnienia dla funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji, która stała się z woli ustawodawcy zbędna i nie ma potrzeby jej wykonywania. Skoro zatem ustawodawca zrezygnował z konieczności uzyskania przez inwestora części zgód i pozwoleń w toku procesu inwestycyjnego, a dalsze funkcjonowanie decyzji uzależnił w istocie od woli inwestora, to uzasadnione wydaje się w tej sytuacji żądanie o wygaszenia takiej decyzji z uwagi również na interes strony. Nie ma bowiem uzasadnienia do funkcjonowania decyzji, skoro sam ustawodawca mocą przepisów ustawowych uznał, że nie ma konieczności jej wydawania w danym procesie inwestycyjnym.
Ustalony w sprawie stan faktyczny jest bezsporny i w tym zakresie zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogły odnieść oczekiwanego skutku. Tym samym nie jest zasadny zarzut niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego, niemniej organy administracji ponownie rozpatrując sprawę będą musiały wziąć pod uwagę stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Sądu. .
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, uznając stan sprawy za dostatecznie wyjaśniony, na podstawie art. 188 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a.