I OSK 886/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-04-02
NSAAdministracyjneWysokansa
dodatek mieszkaniowyprawo administracyjnepostępowanie administracyjnewydatki na mieszkaniedata złożenia wnioskuzwiązanie wyrokiemNSASKOWSA

NSA oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że Sąd I instancji prawidłowo uchylił decyzję w sprawie dodatku mieszkaniowego z powodu niewykonania wiążących wytycznych.

Sprawa dotyczyła przyznania dodatku mieszkaniowego L. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wskazując na niewyjaśnienie daty złożenia wniosku i nieprawidłowe rozliczenie wydatków na mieszkanie. NSA oddalił skargę kasacyjną SKO, stwierdzając, że Sąd I instancji prawidłowo zastosował się do zasady związania oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku, a zarzuty skargi kasacyjnej były wadliwe formalnie i merytorycznie.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Gliwicach, który uchylił decyzję SKO w przedmiocie dodatku mieszkaniowego dla L. S. WSA wskazał na niewykonanie przez organy administracji wiążących wytycznych z poprzedniego wyroku, w szczególności dotyczących daty złożenia wniosku o dodatek oraz sposobu rozliczenia wydatków na mieszkanie (w tym opłat za wodę). SKO w swojej skardze kasacyjnej zarzuciło WSA naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując ocenę dowodów dotyczącą daty złożenia wniosku oraz sposób zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za wadliwie skonstruowaną formalnie. NSA podkreślił, że WSA prawidłowo zastosował się do zasady związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu I instancji (art. 153 p.p.s.a.), a organy administracji nie wykonały tych wytycznych. Sąd nie dopatrzył się sprzeczności w wyroku WSA, wskazując, że sąd ten nie przesądził definitywnie daty złożenia wniosku, lecz nakazał uzupełnienie postępowania dowodowego, jednocześnie wiążąc organy nakazem uwzględnienia realnych wydatków na mieszkanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nie zastosował się do wiążących wytycznych sądu z poprzedniego wyroku, co skutkowało uchyleniem jego decyzji.

Uzasadnienie

Sąd I instancji wskazał na konieczność wyjaśnienia daty złożenia wniosku i uwzględnienia rzeczywistych wydatków na mieszkanie. Organy administracji nie wykonały tych wytycznych, co narusza art. 153 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże zarówno organ, jak i sąd.

u.d.m. art. 7 § ust. 1 i 5

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § par.4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § par.1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 136

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § par. 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organy administracji art. 153 p.p.s.a. poprzez niewykonanie wiążącej oceny prawnej i wskazań zawartych w prawomocnym wyroku WSA. Wadliwość formalna skargi kasacyjnej, w tym nieprawidłowe sformułowanie zarzutów naruszenia prawa materialnego i procesowego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty SKO dotyczące błędnej oceny dowodów przez WSA w kwestii daty złożenia wniosku i wydatków na mieszkanie. Zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. przez WSA.

Godne uwagi sformułowania

ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże zarówno organ, jak i sąd nie można podzielić zarzutu autora skarżącego, iż uzasadnienie wyroku zawiera sprzeczności

Skład orzekający

Janina Antosiewicz

przewodniczący

Małgorzata Pocztarek

członek

Tomasz Zbrojewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Zastosowanie zasady związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego (art. 153 p.p.s.a.) oraz wymogi formalne skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawach dodatków mieszkaniowych, ale zasada związania wyrokiem ma charakter uniwersalny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę postępowania administracyjnego – związanie organów wytycznymi sądu. Pokazuje też, jak ważne jest prawidłowe formułowanie zarzutów w skardze kasacyjnej.

Organ musi słuchać sądu: jak niewykonanie wytycznych zaważyło na losach skargi kasacyjnej.

Dane finansowe

WPS: 89,81 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 886/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-04-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-06-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Janina Antosiewicz /przewodniczący/
Małgorzata Pocztarek
Tomasz Zbrojewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Sygn. powiązane
IV SA/Gl 960/05 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2007-01-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 141 par.4, art. 153, art. 174, art. 183 par.1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2001 nr 71 poz 734
art. 7 ust. 1 i 5
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 136, art. 138 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 stycznia 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 960/05 w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2007 r. o sygn. akt IV SA/Gl 960/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu skargi L. S. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Decyzją z dnia [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] o przyznaniu L. S. dodatku mieszkaniowego w kwocie 89,81 złotych miesięcznie za okres od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 30 czerwca 2003 r. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż przy ustalaniu wysokości przedmiotowego świadczenia bierze się pod uwagę okresowe wydatki na gospodarstwo domowe związane z zajmowaniem lokalu za ostatni miesiąc, tj. miesiąc, w którym składany był wniosek. Organ II instancji stanął na stanowisku, iż dokonując wyliczenia wydatków na mieszkanie, nie podlega uwzględnieniu należność z tytułu zużycia wody, uprzednio wpłacona zaliczkowo i podlegająca wyrównaniu w styczniu 2003 r.
Na skutek skargi L. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 10 lutego 2005 r. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Sąd stwierdził, iż nie została wyjaśniona kwestia daty złożenia wniosku o dodatek mieszkaniowy, gdyż w ocenie Sądu nastąpiło to prawdopodobnie w dniu 8 stycznia 2003 r. Stąd za niewiarygodne uznał twierdzenia strony, że miało to miejsce w dniu 30 grudnia 2002 r., jak też organów, że dniem złożenia podania był 16 grudnia 2002 r. Powyższa okoliczność ma istotne znaczenie z uwagi na okres wypłaty dodatku oraz jego wysokość, bowiem data zgłoszenia żądania implikuje wysokość dochodów gospodarstwa domowego oraz wydatków na mieszkanie. Sąd wskazał również na konieczność uwzględnienia w wydatkach na lokal opłat za wodę w wysokości rzeczywiście poniesionych wydatków. Polecił organowi orzekającemu rozliczenie zaległości z tego tytułu za poszczególne miesiące.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1 - 4, art. 3, art. 5 ust. 1 - 4, art. 6 ust. 1, 2, 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przyznał L. S. dodatek mieszkaniowy w kwocie 93,21 zł za okres od 1 stycznia 2003 r. do 30 czerwca 2003 r. Organ wskazał, iż wniosek wszczynający postępowanie został złożony w dniu 30 grudnia 2002 r., co wynika z daty umieszczonej na podaniu. Data 16 grudnia 2002 r. jest datą potwierdzenia danych zawartych we wniosku, zaś data 8 stycznia 2003 r. odzwierciedla jedynie dzień zarejestrowania podania w Referacie Dodatków Mieszkaniowych. W takiej sytuacji należało przyjąć wydatki na mieszkanie poniesione przez wnioskodawcę w grudniu, które wynoszą 562,13 złotych i zostały potwierdzone przez stronę w odwołaniu. Rozliczenie wsteczne za wodę nastąpiło w marcu 2003 r. i nie może być brane pod uwagę.
W wyniku odwołania L. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało powyższe rozstrzygnięcie w mocy. W ocenie organu odwoławczego materiał sprawy przekonuje do wniosku, iż do złożenia podania o dodatek doszło w dniu 30 grudnia 2002 r. Nadto, wydatki strony na mieszkanie w grudniu 2002 r. poniósł odwołujący się w kwocie 562,13 złotych. Jego zdaniem niepodobna do tej kwoty doliczyć opłat z tytułu rozliczenia zużycia wody, bo zostały one uiszczone dopiero w styczniu 2003 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając pominięcie przez organy administracji wiążących wytycznych zawartych w wyroku uchylającym poprzednią decyzję.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uchylając zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na niewykonanie wszystkich wytycznych co do dalszego postępowania, jak i niezastosowanie się organów orzekających do oceny prawnej, zawartej w uzasadnieniu wyroku Sądu z dnia 10 lutego 2005 r., które to wskazania i ocena zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wiążą zarówno organ, jak i sąd. W końcowym fragmencie uzasadnienia tego orzeczenia wskazano na konieczność wyjaśnienia sprawy w naprowadzonych kierunkach, szczególnie w zakresie daty złożenia wniosku i rzeczywistych wydatków ponoszonych przez skarżącego na zajmowane mieszkanie. Sąd wyraził pogląd co do daty złożenia wniosku oraz stwierdził, iż wydatki na mieszkanie powinny być rozliczane według rzeczywistych kwot ponoszonych z poszczególnych tytułów. Sąd podniósł, że organ odwoławczy jest również organem orzekającym merytorycznie, zatem dokonującym samodzielnych ustaleń faktycznych, tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie poczyniło działań, uchylając jedynie decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Sądu takiej potrzeby nie było, gdyż w przeciwnym wypadku doszłoby do uchylenia i tego rozstrzygnięcia mocą wyroku z dnia 10 lutego 2005 r.
Sąd stwierdził, iż decyzja z dnia [...], jakkolwiek zawiera motywy co do daty wniesienia podania o dodatek mieszkaniowy, to są one nieprzekonywujące. Ustalenia zapadły bowiem przy braku wyczerpującego materiału i nie zostały poparte dostateczną oceną wiarygodności dowodów. Nie jest pewne, w ocenie Sądu, iż data 30 grudnia 2002 r. jest datą złożenia wniosku w organie, gdyż przeczy temu data umieszczona na oryginale wniosku (8 stycznia 2003 r.). Sąd podkreślił, iż obieg wewnętrzny pism w organie należy tak zorganizować, aby nie było żadnych niejasności w tej materii. Jeżeli nadal istniały wątpliwości, konieczne zaś było uzupełnienie materiału sprawy o dalsze dowody, w tym chociażby z przesłuchania pod odpowiednim rygorem pracownika organu przyjmującego podanie oraz skarżącego. Ustalenie w tej kwestii nadal nie nadaje się więc do zaakceptowania. Wadliwie ustalono również wysokość wydatków na mieszkanie, którego dokonano wbrew wskazaniom Sądu. W uzasadnieniu wyroku z dnia 10 lutego 2005 r. wyraźnie stwierdzono konieczność rozliczenia wydatków faktycznie poniesionych za zużycie wody przez rodzinę skarżącego. Tego faktu organ I instancji nie uwzględnił, gdyż przyjął wydatki na poprzednim poziomie w kwocie 562,13 złotych. W motywach rozstrzygnięcia zabrakło także precyzyjnego wyliczenia kwoty dodatku. Sąd stwierdził, iż taki stan rzeczy istotnie narusza prawo i podkreślił, że prawomocny wyrok wywołuje skutek bezwzględnego związania organu, nawet wówczas, gdy zawiera wskazania, z którymi organ się nie zgadza. Dodatkowo Sąd wziął pod uwagę fakt, iż wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r. o sygn. akt P 4/05 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz niezgodności § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych z art. 6 ust. 1 tejże ustawy. Co prawda orzeczenie to zapadło po wydaniu zaskarżonej decyzji, lecz stanowi ono wymienioną w art. 145a kpa podstawę wznowienia postępowania. Taka zaś podstawa stanowi powód uchylenia decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., zaskarżając wyrok w całości i podnosząc zarzut:
1) naruszenia prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 i ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez założenie, iż ustalona na dzień 30 grudnia 2002 roku data złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie została poparta wystarczającym dowodem oraz art. 138 § 2 kpa przez przyjęcie, że nie było podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ;
2) naruszenia prawa procesowego art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zawarcie w wyroku oceny prawnej zobowiązującej do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia, mimo iż ocena ta zawiera sprzeczności wymagające przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż Sąd I instancji zarzucił organowi administracji niewykonanie wszystkich wytycznych co do dalszego postępowania, jak i niedostosowanie się organów orzekających do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, które to wskazania, jak i ocena wiążą organ oraz sąd. Sąd zarzucił, iż decyzja z dnia [...], jakkolwiek zawiera motywy co do daty wniesienia podania o dodatek mieszkaniowy, to są one nieprzekonywujące, gdyż ustalenia zapadły przy braku wyczerpującego materiału i nie zostało poparte dostateczną oceną wiarygodności dowodów. W opinii autora skargi kasacyjnej powyższego stanowiska nie sposób podzielić, gdyż data złożenia wniosku została wyjaśniona i nie zachodziła konieczność przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony i pracownika przyjmującego wniosek. Poza sporem jest, iż na pierwszej stronie wniosku widnieje data 8 stycznia 2003 r., lecz nie jest to faktyczna data złożenia wniosku. Zgodnie z przyjętą w tym czasie organizacją urzędu wnioski składane były w administracjach budynków mieszkalnych i po skompletowaniu dokumentów przekazywane do referatu Dodatków Mieszkaniowych Urzędu Miasta K.. Datą złożenia wniosku jest zatem dzień złożenia wniosku w administracji i ta data wynika z karty uzupełniającej wniosek. Ponadto konieczność przesłuchania strony i pracownika organu, co do daty złożenia wniosku nie wynikała z pierwszego wyroku, w którym Sąd wskazał jedynie na potrzebę ustalenia daty.
Zaskarżając wyrok Sądu I instancji, Kolegium podkreśliło, iż nie kwestionuje rozstrzygnięcia Sądu co do uchylenia decyzji, gdyż było to konieczne z powodu stwierdzenia wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. niekonstytucyjności art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz niezgodności § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych. Jednakże bezwzględne związanie organu oceną prawną wyrażoną w wyroku uniemożliwia ponowne rozpatrzenie sprawy przez Kolegium. Sąd z jednej strony wskazuje bowiem na dzień 8 stycznia 2003 roku jako datę złożenia wniosku, co uzasadnia przyznanie dodatku od lutego 2003 roku, z drugiej strony nakazuje uwzględnić wydatki za grudzień 2002 r. w wysokości realnie uiszczonej.
Powołując takie zarzuty w ramach podstaw kasacyjnych, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skarżący organ wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarg kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Mając na względzie fakt, iż w rozpoznawanej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był rozpoznać sprawę wyłącznie w granicach zakreślonych skargą kasacyjną.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.
Rozpoznając niniejszą skargę kasacyjną zauważyć należy, że konstrukcja skargi w zakresie redakcji zarzutów w niej zawartych, dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, jest wadliwa, gdyż nie spełnia wymogów wynikających z przepisów p.p.s.a., co w efekcie powoduje niemożność jej merytorycznego rozpoznania.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż autor skargi kasacyjnej podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U.nr 71, poz. 734 z późn. zm.), nie wskazując postaci, jaką naruszenie przybrało, tzn., czy powołane przepisy zostały naruszone przez błędną ich wykładnię czy też niewłaściwe zastosowanie. Jak się powszechnie przyjmuje, błędna wykładnia przepisu polega na mylnym rozumieniu jego treści, zaś niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie został błędnie uznany za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie podciągnięto pod hipotezę określonej normy prawnej.
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż naruszenie przepisów art. 7 ust. 1 i ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych polega na przyjęciu przez Sąd I instancji, że ustalona na dzień 30 grudnia 2002 roku data złożenia wniosku nie została poparta wystarczającym dowodem. Uzasadnienie podstawy kasacyjnej wskazuje zatem, iż zarzut Samorządowego Kolegium Odwoławczego związany jest z odmienną oceną postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy administracyjne pod kątem jego zupełności. Warto w tym miejscu podkreślić, iż nieodzownym elementem prawidłowo sporządzonej skargi kasacyjnej jest nie tylko sformułowanie podstaw kasacyjnych, ale również ich uzasadnienie, które winno być adekwatne do stawianych zarzutów. W rozpoznawanej sprawie należy stwierdzić, iż kwestie sporne dotyczące ustalania daty wniesienia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, a zwłaszcza ocena Sądu, iż powody przyjęcia przez organ konkretnej daty nie zostały wyjaśnione w sposób wyczerpujący nie mogą być zwalczane za pomocą zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Autor skargi kasacyjnej podniósł ponadto w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzut naruszenia art. 138 par. 2 kpa poprzez przyjęcie, iż nie było podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazywania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Na uwagę zasługuje przede wszystkim fakt, że w ramach wskazanej podstawy kasacyjnej nie jest dopuszczalne powoływanie się na naruszenie przepisów postępowania, a do takich przepisów należy art. 138 par. 2 kpa. Już zatem tylko z tego powodu postawiony zarzut należy uznać za wadliwie skonstruowany i nie mogący być przedmiotem rozważań Sądu. Należy również dodatkowo wskazać, iż powyższy zarzut nie dotyczy bezpośrednio decyzji, która została uchylona skarżonym wyrokiem. W zaskarżonym orzeczeniu Sąd I instancji odniósł się co prawda w sposób krytyczny do etapu postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 września 2005 roku, należy jednak pamiętać, że właśnie to rozstrzygnięcie było przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zaś decyzja z dnia 13 czerwca 2005 roku. Skoro tak, podstawą uwzględnienia skargi mogły być wyłącznie uchybienia leżące u podstaw tejże decyzji, nie zaś decyzji z dnia 13 czerwca 2005 roku. W konsekwencji tak sformułowany zarzut naruszenia art. 138 par. 2 kpa należy uznać za wadliwy.
Prawidłowo został natomiast sformułowany zarzut naruszenia art. 141 par. 4 p.p.s.a., jednak i on nie może wywołać zamierzonego rezultatu w postaci uwzględniania skargi kasacyjnej.
Przechodząc do rozważań w powyższym zakresie należy podkreślić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 10 lutego 2005 roku zawarł wytyczne dla organów administracji co do dalszego postępowania, w tym nakazał ustalenie faktycznej daty złożenia wniosku przez skarżącego oraz, co istotne, nakazał uwzględnienie rzeczywistych wydatków ponoszonych przez skarżącego na utrzymanie mieszkania w kwotach realnie uiszczonych. Wyrok powyższy nie został zaskarżony przez organ administracji i stał się prawomocny, co powoduje, iż związanie wyrokiem nie może zostać podważone.
Nie ulega wątpliwości, iż organy administracji do wskazówek Sądu I instancji nie zastosowały się, mimo że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże te organy, jak również inne sądy. I tak, mimo poglądu Sądu I instancji o konieczności uwzględnienia wydatków za wodę w kwocie realnej, organ administracji ponownie wziął pod uwagę kwoty zaliczkowe, natomiast wskazując na datę wniesienia podania nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego według zaleceń Sądu.
Należy w tym miejscu podkreślić, iż związanie oceną prawną zawartą w powyższym wyroku powoduje, iż pogląd prawny wiąże nie tylko organ administracji, ale i sąd wojewódzki przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Co istotne, pogląd taki wiąże również Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej od kolejnego orzeczenia sądu I instancji. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2006 roku o sygn. akt II GSK 147/06, za niezgodny z prawem należałoby uznać taki wyrok Sądu II instancji, który przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym sprawy nie uwzględniałby wiążącej oceny prawnej i wskazań prawomocnego wyroku sądu I instancji.
Konsekwencją związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku musi być to, iż stanowisko Sądu I instancji, który rozpoznaje skargę strony od ponownego orzeczenia organu administracyjnego winno co do zasady odpowiadać ocenie prawnej tegoż Sądu wyrażonej w poprzednim orzeczeniu, a Sąd ten nie może formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności w wyrażonym wcześniej poglądem. Jeżeli zatem organ administracji wydając kolejną decyzję w sprawie nie zastosował się do wskazówek zawartych w orzeczeniu sądowym, Sąd zobligowany był do uchylenia takiej decyzji.
Autor skargi kasacyjnej podnosi, iż wyrok zawiera sprzeczność, polegającą na tym, iż z jednej strony nakazuje przyjąć datę złożenia wniosku jako dzień 8 stycznia 2003 roku, a z drugiej strony uwzględnić wydatki za grudzień 2002 roku.
Z powyższym stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie przesądził w sposób kategoryczny, którą z dat należy potraktować jako datę złożenia przez L. S. wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Sąd meriti uznał jedynie, iż ustalenia poczynione przez organ administracyjny w powyższym zakresie znajdujące odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji nie są wyczerpujące i konieczne jest uzupełnienie postępowania dowodowego. Nakazanie natomiast uwzględniania realnych wydatków na wodę poniesionych przez L. S., poprzez rozliczenie tzw. niedopłaty na poszczególne miesiące, z których wydatki uwzględnia się przy ustalaniu wysokości dodatku mieszkaniowego, wiązało organy administracji rozpoznające sprawę ponownie, wobec niezakwestionowania poprzedniego wyroku Sądu I instancji. Nie mogły one również być zmienione w toku ponownego rozpoznawania sprawy przez sąd administracyjny, z uwagi na treść przepisu art. 153 p.p.s.a., którego wykładnia została przedstawiona wyżej.
Ponadto, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podniosło, iż postępowanie wyjaśniające w wymaganym zakresie powinno zostać przeprowadzone przez organ I instancji, co jednak byłoby sprzeczne z oceną Sądu. Powyższe twierdzenie również nie zasługuje na aprobatę. Organ odwoławczy może bowiem prowadzić postępowanie dowodowe samodzielnie, może również korzystać z uprawnienia przewidzianego w art. 136 kpa bez konieczności uchylania decyzji organu I instancji i przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ. W tym miejscu warto także wskazać, iż w znacznej mierze wyjaśnienie powodów, dla których jako datę złożenia wniosku przyjęto dzień 30 grudnia 2002 roku znalazło już miejsce w skardze kasacyjnej. Wobec powyższego, należy stwierdzić, iż nie można podzielić zarzutu autora skarżącego, iż uzasadnienie wyroku zawiera sprzeczności, których istnienie uniemożliwia ponowne rozpatrzenie sprawy przez Kolegium.
Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
-----------------------
1

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI