I OSK 876/24

I OSK 876/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący/
Marek Stojanowski
Marian Wolanin /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1473/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-11-24
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 77, art. 80, art. 110 § 1, art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 1491
art. 2 ust. 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 2, art. 21, art. 64, art. 77 ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 1995 nr 36 poz 175
art. 1
PROTOKÓŁ Nr 1 I Nr 4 DO KONWENCJI O OCHRONIE PRAW CZŁOWIEKA I PODSTAWOWYCH WOLNOŚCI sporządzony w Paryżu dnia 20  marca 1952 r. oraz sporządzony w Strasburgu dnia 16 września 1963 r.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 151, art. 182 § 2, art. 183 § 1 i 2, art. 188, art. 193, art. 203 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: NSA Marek Stojanowski NSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej O. L. i M .K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1473/23 w sprawie ze skargi O. L. i M. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 czerwca 2023 r., nr DN.gn.625.246.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody Małopolskiego z 5 listopada 2021 r., znak: WS-III.7515.2.85.2019.BK. 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz O. L. i M. K. solidarnie kwotę 1 120 (jeden tysiąc sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 listopada 2023 r. oddalił skargę O. L. i M. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 23 czerwca 2023 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Orzeczeniem z 28 sierpnia 1951 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach przejęło na własność państwa nieruchomości ziemskie położone w gromadzie H. należące do wymienionych w nim osób, w tym J. (I.) C., jako mienie pozostawione przez osoby przesiedlone do Z.S.R.R. oraz na tzw. Ziemie Odzyskane.
Wnioskiem z 31 maja 2019 r. O. L. wystąpiła do Wojewody Małopolskiego o stwierdzenie nieważności wskazanego powyżej orzeczenia w części dotyczącej nieruchomości stanowiących w chwili przejęcia przez państwo własność J. (I.) C.
Decyzją z 5 listopada 2021 r. Wojewoda Małopolski stwierdził, że postępowanie wszczęte z wniosku skarżących uległo z dniem 16 września 2021 r. umorzeniu z mocy prawa.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżących Minister decyzją z 23 czerwca 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazał, że 16 września 2021 r. weszła w życie zmiana Kodeksu postępowania administracyjnego, której przepisami przejściowymi umorzono z mocy prawa postępowania administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, od których wydania upłynęło ponad 30 lat. Uznał, że skoro orzeczenie z 1951 r. zostało doręczone bądź ogłoszone najpóźniej w kwietniu 1965 r., to upłynął 30. letni termin wskazany w ustawie nowelizacyjnej.
Przywołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na powyższe rozstrzygnięcie. Uzasadniając wyrok, wskazał, że zmiana obowiązujących przepisów przewidująca umorzenie z mocy prawa postępowań w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, od których wydania upłynęło ponad 30 lat, była wynikiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a zatem nie można tym rozwiązaniom zarzucać ich niezgodności z Konstytucją RP. Zaznaczył przy tym, że kwestie przedawnienia roszczeń nie są nowym rozwiązaniem i występują w innych gałęziach prawa. W ocenie Sądu nie ulegało wątpliwości, że orzeczenie z 1951 r. weszło do obrotu prawnego najpóźniej w kwietniu 1965 r., a zatem upłyną 30-letni termin, z którym związane jest umorzenie toczącego się postępowania z mocy prawa. Wskazał przy tym, że wprawdzie nie udało się odnaleźć dokumentacji dotyczącej publikacji orzeczenia z 1951 r. lub jego ogłoszenia albo wyłożenia do wglądu, podkreślił jednak, że na odwrocie kwestionowanego orzeczenia znajduje się adnotacja podpisana przez sołtysa gromady H., potwierdzająca ogłoszenie orzeczenia w sprawie przejęcia na Skarb Państwa nieruchomości ziemskich, z której wynika, że orzeczenie to sołtys podał do powszechnej wiadomości zainteresowanym gromady H. i R. przez odczytanie na zebraniu gromadzkim w dniu 30 października 1951 r. Jednocześnie na tym zebraniu sołtys podał do wiadomości, że orzeczenie było do wglądu u sołtysa i w Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w Uściu Gorlickim. Sąd wskazał jednocześnie na wynikające z przepisów prawa ograniczenia w zakresie czasu przechowywania dokumentów dotyczących orzeczenia z 1951 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli skarżący. Zaskarżyli to rozstrzygnięcie w całości, wnieśli o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zgodnie z przedłożonym spisem kosztów, a w razie jego braku według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Dodatkowo skarżący wystąpili o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: k.p.a., w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491), dalej: nowelizacja k.p.a., w zw. z art. 2 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP przez umorzenie z mocy prawa postępowania administracyjnego dotyczącego wniosku skarżących w trakcie jego merytorycznego rozpoznawania, na skutek zastosowania art. 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a., która to norma nie powinna znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż w stanie faktycznym i prawnym sprawy jest ona oczywiście sprzeczna z art. 2, art. 21, art. 64 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, gdyż narusza zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa, a także pozbawia obywateli wynagrodzenia za szkody wyrządzone przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej i zamyka obywatelom dochodzenie przed sądem powszechnym wynagrodzenia za szkodę w postaci pozbawienia obywatela własności mienia na skutek niezgodnego z prawem działania organów władzy publicznej;
2) art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., przez brak uwzględnienia naruszenia przez organy obu instancji przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, tj.: art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez błędne ustalenie, że od daty doręczenia orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z 28 sierpnia 1951 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskich położonych w gromadzie H., upłynęło już ponad 30 lat i w związku z tym postępowanie ulega umorzeniu z mocy prawa, w sytuacji, gdy organy administracji nie ustaliły daty ogłoszenia tego orzeczenia w Dzienniku Urzędowym Prezydium Wojewódzkiego Rady Narodowej w Rzeszowie, który to sposób ogłoszenia dla tego orzeczenia był przewidziany w rozporządzeniu Ministrów Skarbu oraz Rolnictwa i Reform Rolnych wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej z dnia 15 lipca 1948 r. w sprawie trybu orzekania o przejęciu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R. (Dz.U. Nr 37 poz. 271), dalej: rozporządzenie o przejęciu, i w związku z tym nie można domniemywać daty doręczenia, w tym zakładać takiego czy też innego działania ówczesnych organów administracji państwowej.
Uzasadniając powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżących podniósł, że zmiany wprowadzone nowelizacją k.p.a. wykroczyły poza zakres wyroku Trybunału Konstytucyjnego stanowiącego podstawę do ich wprowadzenia. Wprowadzone zmiany naruszyły zaufanie obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa przez pozbawienie prawa do uzyskania odszkodowania za mienie i naruszenie zasad ochrony interesów w toku oraz zasady nieretroaktywności prawa. Argumentował, że zmiany te pozbawiły skarżącego prawa do sądu i możliwości uzyskania rekompensaty, której z uwagi na kwestie polityczno-ustrojowe nie można było dochodzić po wydaniu spornego orzeczenia z 1951 r. Zaznaczył przy tym, że ustawodawca nie przyjął ustawy reprywatyzacyjnej obowiązującej w spornym zakresie, co całościowo prowadzi do naruszenia art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Pełnomocnik podkreślił także, że nowelizacja k.p.a. została przyjęta w trybie reasumpcji głosowania pomimo braku podstaw do dokonania takiej czynności. Końcowo wskazał także, że zaskarżony wyrok opiera się jedynie na przyjęciu określonej daty wejścia w życie orzeczenia z 1951 r., co nie daje pewności do możliwości zastosowania nowelizacji k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który nie bada całokształtu sprawy, ale ogranicza się do weryfikacji zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna okazała się zasadna, chociaż nie wszystkie argumenty zasługiwały na uwzględnienie.
Mając na uwadze przedmiot sporu w rozpoznawanej sprawie, należy wyjaśnić, że w wyniku nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego z dniem 16 września 2021 r. zmianie uległy zasady dopuszczalności stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych. Z tą datą do art. 158 k.p.a. został dodany § 3 przewidujący, że jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jednocześnie nowelizacja k.p.a. w art. 2 ust. 2 tej ustawy przewidziała analogiczne rozwiązanie odnoszące się do spraw będących w toku w dacie wejścia w życie tej nowelizacji. Zgodnie z tym przepisem postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa.
Analiza przepisu art. 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a. wskazuje, że umorzenie postępowania w toku z uwagi na upływ 30-letniego terminu wymaga ustalenia, że orzeczenie, którego dotyczy postępowanie, zostało doręczone lub ogłoszone w określonej dacie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy przyjąć, że intencją tego przepisu jest liczenie wspomnianego terminu nie od samego doręczenia bądź ogłoszenia orzeczenia, ale od jego wejścia do obrotu prawnego, które na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego jest tożsame z doręczeniem lub ogłoszeniem aktu administracyjnego (por. art. 110 § 1 k.p.a.). Zauważyć jednakże należy, że orzeczenie, którego stwierdzenia nieważności domagała się strona, zostało wydane na podstawie przepisów dekretu z 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R. (Dz.U. Nr 59 poz. 318, z późn. zm.). Rozwiązania przyjęte na podstawie tego aktu normatywnego przyjmowały szczególny tryb wejścia do obrotu prawnego orzeczenia o przejściu na własność Państwa mienia osób przesiedlonych do Z.S.R.R. Zgodnie bowiem z § 5 rozporządzenia o przejęciu za datę doręczenia orzeczenia uważa się dzień trzydziesty, następujący po dniu wydania wojewódzkiego dziennika urzędowego, w którym nastąpiło ogłoszenie orzeczenia. To zatem data wydania dziennika urzędowego będzie w rozpoznawanej sprawie decydować, kiedy upłynął 30. letni termin wynikający z nowelizacji k.p.a. warunkujący możliwość umorzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejściu na własność Państwa mienia osób przesiedlonych do Z.S.R.R.
Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że w rozpoznawanej sprawie nie ustalono wskazanej powyżej daty. W sprawie stwierdzono, że nie udało się odnaleźć dokumentacji dotyczącej publikacji orzeczenia z 1951 r. lub jego ogłoszenia albo wyłożenia do wglądu. Organy bazowały jedynie na fakcie, że na odwrocie kwestionowanego orzeczenia z 1951 r. znajduje się adnotacja sołtysa gromady H., potwierdzająca ogłoszenie orzeczenia w sprawie przejęcia na Skarb Państwa nieruchomości ziemskich i przyjęto, że adnotacja ta odnosi się do kwestionowanego orzeczenia. Przyjęcie zatem wyłącznie na przytoczonej podstawie, że kwestionowane przez skarżącego orzeczenie z 1951 r. weszło do obrotu prawnego ponad 30 lat przed wejściem w życie nowelizacji k.p.a. stanowi pominięcie normy wynikającej z § 5 rozporządzenia o przejęciu, a niedokonanie ustaleń w zakresie daty wydania dziennika urzędowego, w którym doszło do ogłoszenia tego orzeczenia, narusza art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za zasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.
W konsekwencji powyższego zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uwzględnić należało także zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a. w zw. z art. 2 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Zastosowanie art. 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a. i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji umarzającej postępowanie możliwe byłoby wyłącznie w przypadku jednoznacznego ustalenia, że upłynął 30-letni termin wskazany w przywołanym przepisie ustawy zmieniającej.
Na marginesie powyższego wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie nie podziela argumentacji autora skargi kasacyjnej co do niedopuszczalności zastosowania art. 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a. z uwagi na niekonstytucyjność tego rozwiązania i jego niezgodność z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego. Zauważyć bowiem należy, że celem wprowadzonego nowelizacją k.p.a. rozwiązania, jak wynika z treści uzasadnienia do projektu ustawy zmieniającej, było dostosowanie systemu prawa do skutków wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13. Orzeczeniem tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 156 § 2 k.p.a. z art. 2 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim nie wyłącza on dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. W uzasadnieniu Trybunał wywiódł, że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady poszanowania trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Wskazał przy tym, że brak wyłączenia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. po znacznym upływie czasu skutkuje destabilizacją porządku prawnego, jeśli decyzją przyznano stronie ekspektatywę nabycia prawa, z której zamierza ona skorzystać. Trybunał zaznaczył, że określając przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji oraz zakres ich zastosowania, ustawodawca powinien wziąć pod uwagę całość zasad mieszczących się w klauzuli państwa prawnego, którą przewiduje art. 2 Konstytucji RP. Z kolei odstępstwa od zasady trwałości decyzji ostatecznej, a zatem także możliwość stwierdzenia nieważności decyzji, nie powinny naruszać wynikających z art. 2 Konstytucji RP zasad bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Trybunał argumentował, że żadna z zasad, które w analizowanym przypadku są konkurencyjne, nie ma charakteru absolutnego, a obowiązkiem ustawodawcy jest kształtowanie regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu, wraz z upływem czasu, stanu niepewności. Trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być bowiem pozorna, a pozorność taka wystąpiłaby nie tylko wtedy, gdyby ustawodawca nie przewidział ograniczeń wzruszalności ostatecznych decyzji, ale także wówczas gdyby ograniczenia te nie były wystarczające dla zachowania zasady zaufania obywatela do państwa i zasady pewności prawa. Ustawodawca nie może bowiem z jednej strony deklarować trwałości decyzji z uwagi na jej ostateczność, a z drugiej przewidywać nieograniczoną w czasie możliwość wzruszania aktu, na podstawie którego strona nabyła prawo lub ekspektatywę.
Z uwagi na powyższe, należy wyjaśnić, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego wprowadzenie regulacji ograniczającej możliwość skutecznego wnioskowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jako pozytywne i wynikające z omówionego powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Doprowadziła do zamierzonych i wskazanych w tym wyroku skutków polegających na ograniczeniu w czasie możliwości eliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznych, służy ochronie interesu publicznego w tym interesu Skarbu Państwa czy jednostek samorządu terytorialnego, które na skutek decyzji pozbawiających prawa własności nabyły ich prawa przy uwzględnieniu także i tego, że nabycie to z uwagi na upływ terminów zasiedzenia i tak by nastąpiło (por. uchwała Sądu Najwyższego z 26 października 2007 r., sygn. akt III CZP 30/07) i nie stanowią nadmiernego ciężaru dla obywatela, który przez 30 lat mógł skutecznie domagać się stwierdzenia nieważności. Ten czas, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, był wystarczający do podjęcia inicjatywy w celu wyeliminowania decyzji czy postanowienia z obrotu prawnego. Skoro w takim długim czasie jednostka nie korzystała z przysługujących jej praw, to musi się liczyć z tym, że w pewnym momencie takiej możliwości zostanie pozbawiona. W takim przypadku zasada pewności obrotu prawnego i zasada trwałości decyzji administracyjnej przeważa nad zasadami rekompensowania szkody poniesionej w wyniku niezgodnego z prawem działania organów Państwa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 57/23, z 4 grudnia 2023 r., sygn. akt I OSK 1827/22, z 2 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 2052/22, z 21 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 2074/22, z 5 marca 2024 r., sygn. akt I OSK 2214/22, z 12 marca 2024 r., sygn. akt I OSK 2499/20, z 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2282/22, z 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2298/22, 3 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 2215/22, z 7 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 2475/22, czy z 30 czerwca 2025 r., sygn. akt I OSK 2495/23).
Ponadto odnosząc się do wywodów autora skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności wskazać należy, że w stosunku do Polski wszedł on w życie z dniem 10 października 1994 r. zgodnie z treścią oświadczenia rządowego (Dz.U. z 1995 r. Nr 36, poz. 178). Zaznaczyć w tym miejscu należy, że stosownie do postanowienia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 7 października 2008 r., nr 47550/06, Prussische Treuhand GmbH & Co KGA.A. przeciwko Polsce, państwo, będące stroną Konwencji dysponuje swobodą co do restytucji lub odszkodowania za uszczerbek wynikający ze zdarzeń o charakterze już historycznym, które miały miejsce przed datą ratyfikacji Konwencji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 czerwca 2025 r., sygn. akt I OSK 2495/23). Z uwagi zatem na fakt, że rozpoznawana sprawa dotyczy stwierdzenia nieważności orzeczenia wydanego przed przystąpieniem Polski do wspomnianej Konwencji, argumentacja ta nie mogła zatem przynieść skutku spodziewanego przez autora skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za mającą usprawiedliwione podstawy i na podstawie art. 188 w zw. z art. 193 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Małopolskiego z 5 listopada 2021 r. uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną.
Ponownie rozpoznając sprawę, organy zobowiązane będą do ustalenia daty wydania dziennika urzędowego, w którym ogłoszono orzeczenie z 1951 r. i na podstawie tej daty ustalą, czy w sprawie zachodzą przesłanki umorzenia postępowania na podstawie art. 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.