I OSK 874/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K.K. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile. Decyzja SKO utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Czarnków uchylającą w całości decyzje przyznające zasiłki rodzinne i dodatek do zasiłku. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA (art. 16, 8 § 1, 6, 156 § 1 pkt 3) oraz PPSA (art. 151), twierdząc, że sprawa była już rozstrzygnięta decyzją o umorzeniu postępowania, co narusza zasadę res iudicata. Podniosła również naruszenie art. 163 KPA w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazując na brak przesłanek do uchylenia decyzji ostatecznej. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że decyzja o umorzeniu postępowania z czerwca 2021 r. dotyczyła innej sytuacji faktycznej niż późniejsze uchylenie świadczeń z października 2021 r. Uchylenie nastąpiło z powodu zmiany sytuacji dochodowej rodziny (podjęcie zatrudnienia przez męża skarżącej), co spowodowało przekroczenie limitu dochodu na członka rodziny. NSA stwierdził, że nie doszło do naruszenia zasady res iudicata ani innych przepisów, a Sąd I instancji prawidłowo oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących uchylania świadczeń rodzinnych w przypadku zmiany sytuacji dochodowej oraz relacji między decyzją o umorzeniu postępowania a późniejszym uchyleniem świadczeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany dochodów w trakcie pobierania świadczeń rodzinnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy decyzja uchylająca świadczenia rodzinne może zostać wydana, jeśli wcześniej wydano decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie uchylenia tych samych świadczeń, co narusza zasadę res iudicata?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli decyzja o umorzeniu dotyczyła innej sytuacji faktycznej niż późniejsze uchylenie świadczeń.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że decyzja o umorzeniu postępowania z czerwca 2021 r. dotyczyła wadliwych ustaleń faktycznych na etapie przyznawania świadczeń, natomiast późniejsza decyzja uchylająca świadczenia z października 2021 r. była wynikiem zmiany sytuacji dochodowej rodziny (podjęcie zatrudnienia przez męża skarżącej), co spowodowało przekroczenie limitu dochodu. Brak tożsamości przedmiotowej między tymi postępowaniami.
Czy organ administracji może uchylić lub zmienić ostateczną decyzję przyznającą świadczenia rodzinne na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeśli nastąpiła zmiana sytuacji rodzinnej lub dochodowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli nastąpiła zmiana sytuacji rodzinnej lub dochodowej mająca wpływ na prawo do świadczeń.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zmiana sytuacji dochodowej rodziny, wynikająca z podjęcia zatrudnienia przez męża skarżącej i uzyskania dochodu, stanowiła podstawę do uchylenia decyzji przyznających świadczenia rodzinne zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca nie zakwestionowała ustaleń faktycznych dotyczących uzyskania dochodu ani jego wysokości.
Przepisy (12)
Główne
u.ś.r. art. 32 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Organ właściwy oraz wojewoda mogą zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych.
Pomocnicze
k.p.a. art. 16
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wydanie decyzji z naruszeniem zasad postępowania, skutkujące nieważnością.
k.p.a. art. 163
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie przepisów szczególnych.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu badanie nieważności.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi skargi kasacyjnej (podstawy i uzasadnienie).
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o oddaleniu skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 182 § § 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 193 § in fine
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana sytuacji dochodowej rodziny (podjęcie zatrudnienia przez męża skarżącej) uzasadnia uchylenie decyzji przyznających świadczenia rodzinne. • Brak tożsamości przedmiotowej między decyzją o umorzeniu postępowania a decyzją uchylającą świadczenia z powodu zmiany sytuacji dochodowej.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasady res iudicata i trwałości decyzji przez wydanie decyzji uchylającej świadczenia po decyzji o umorzeniu postępowania. • Naruszenie art. 163 KPA w zw. z art. 32 ust. 1 u.ś.r. przez uchylenie decyzji ostatecznej bez wystąpienia przesłanek.
Godne uwagi sformułowania
brak tożsamości przedmiotowej między decyzją z 24 czerwca 2021 r. i decyzją zaskarżoną, każde z tych postępowań dotyczyło innej sytuacji faktycznej i prawnej • powodem tym było uzyskanie dochodu w trakcie pobierania świadczenia i ustalenie w konsekwencji tej okoliczności, że dochód na członka rodziny przekracza limit ustawowy
Skład orzekający
Iwona Bogucka
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Przybysz
sędzia
Arkadiusz Blewązka
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uchylania świadczeń rodzinnych w przypadku zmiany sytuacji dochodowej oraz relacji między decyzją o umorzeniu postępowania a późniejszym uchyleniem świadczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany dochodów w trakcie pobierania świadczeń rodzinnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu pomocy społecznej – zasiłków rodzinnych i zasad ich uchylania. Pokazuje, jak zmiana sytuacji materialnej wpływa na prawo do świadczeń i jak sądy interpretują przepisy proceduralne w takich przypadkach.
“Czy zmiana dochodu w trakcie pobierania zasiłku rodzinnego może prowadzić do jego uchylenia? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.