I OSK 873/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Starosty M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził bezskuteczność czynności Starosty z maja 2022 r. dotyczącej aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków. Sprawa dotyczyła połączenia dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych (przy ul. [...] 8 i [...] 10) w jeden obiekt ewidencyjny, co skarżący J.W. kwestionował, twierdząc, że są to dwa odrębne budynki. WSA uznał, że Starosta, działając jako organ architektoniczno-budowlany i ewidencyjny, mógł naruszyć zasadę zaufania do władzy publicznej, wprowadzając skarżącego w błąd co do charakteru inwestycji (budowa vs. rozbudowa) i dokonując niekorzystnej aktualizacji ewidencji. WSA wskazał również na pominięcie przez Starostę wpisów w księgach wieczystych i odrębnych numerów porządkowych budynków. Starosta w skardze kasacyjnej zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne zastosowanie art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz przepisów rozporządzenia o ewidencji gruntów i budynków. NSA uznał zarzuty Starosty za zasadne. Sąd kasacyjny stwierdził, że WSA błędnie ocenił czynność materialno-techniczną, opierając się na kryteriach spoza prawa materialnego, takich jak zasada zaufania do władzy publicznej czy analiza zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego w kontekście decyzji o pozwoleniu na budowę, która była prawomocna. NSA podkreślił, że aktualizacja ewidencji powinna opierać się na dokumentacji geodezyjnej i przepisach Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a nie na ponownej ocenie decyzji administracyjnej. Sąd kasacyjny uznał również, że WSA nieprawidłowo ustalił stan faktyczny, opierając się na twierdzeniach skarżącego co do odrębności budynków, nie znajdując potwierdzenia w aktach sprawy. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, nakazując mu dokonanie kontroli zgodności z prawem zaskarżonej czynności z uwzględnieniem właściwych przepisów prawa materialnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaGranice kontroli sądowej nad czynnościami materialno-technicznymi organów ewidencyjnych, relacja między decyzją o pozwoleniu na budowę a aktualizacją ewidencji gruntów, interpretacja przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ ewidencyjny jest jednocześnie organem wydającym pozwolenie na budowę, co może wpływać na ocenę zasady zaufania. Interpretacja przepisów dotyczących ewidencji gruntów i budynków.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ ewidencyjny, dokonując aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie dokumentacji geodezyjnej, może badać zgodność tej dokumentacji z wcześniejszą decyzją o pozwoleniu na budowę, zwłaszcza gdy organ ewidencyjny jest jednocześnie organem wydającym pozwolenie na budowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ ewidencyjny nie może prowadzić postępowania kontrolnego wobec prawomocnej decyzji administracyjnej, na podstawie której dokonuje aktualizacji danych. Aktualizacja powinna opierać się na dokumentacji geodezyjnej i przepisach prawa materialnego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA błędnie nakazał organowi ewidencyjnemu badanie przyczyn modyfikacji wniosku o pozwolenie na budowę i naruszenia zasady zaufania do władzy publicznej. Aktualizacja ewidencji gruntów i budynków jest czynnością materialno-techniczną opartą na dokumentacji geodezyjnej, a nie postępowaniem kontrolnym wobec prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Czy fakt, że budynek jest posadowiony na kilku działkach ewidencyjnych, które stanowią odrębne nieruchomości (objęte odrębnymi księgami wieczystymi), wyklucza możliwość wpisania go jako jednego obiektu w ewidencji gruntów i budynków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt posadowienia budynku na dwóch działkach ewidencyjnych, nawet stanowiących odrębne nieruchomości, nie wyklucza możliwości dokonania wpisu dotyczącego posadowienia budynku na obu działkach, o ile jest to zgodne z dokumentacją geodezyjną przyjętą do zasobu.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że § 18 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia o ewidencji gruntów i budynków przewiduje identyfikatory wszystkich działek ewidencyjnych, na których budynek jest położony. WSA pominął tę okoliczność, skupiając się na odrębności nieruchomości w rozumieniu cywilistycznym.
Czy sąd administracyjny może ocenić legalność czynności materialno-technicznej organu ewidencyjnego, odwołując się do kryteriów niezwiązanych bezpośrednio z przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę tej czynności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny powinien kontrolować zgodność czynności z prawem materialnym, które stanowi podstawę jej podjęcia. Odwoływanie się do innych kryteriów, np. zasady zaufania do władzy publicznej w sposób wykraczający poza zakres kontroli decyzji administracyjnej, jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA naruszył art. 3 § 1 p.p.s.a., ponieważ przeprowadził kontrolę zaskarżonej czynności, odwołując się do kryteriów, które nie wynikają z przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę jej podjęcia.
Przepisy (11)
Główne
p.g.i.k. art. 24 § ust. 2b pkt 1 lit. h
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit a i lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisu, gdy sąd wyjdzie poza zakres przedmiotowy postępowania lub zastosuje inne kryterium niż zgodność z prawem.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 18 § ust. 1 pkt 8
Dane ewidencyjne budynku obejmują identyfikatory wszystkich działek ewidencyjnych, na których budynek jest położony.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów, zarzucono niewłaściwe zastosowanie przez WSA.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zaufania do władzy publicznej, zarzucono naruszenie przez WSA.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 34
Nieuwzględnienie przez WSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA błędnie ocenił czynność materialno-techniczną, stosując kryteria spoza prawa materialnego. • WSA naruszył zasadę, że aktualizacja ewidencji gruntów opiera się na dokumentacji geodezyjnej, a nie na ponownej ocenie decyzji o pozwoleniu na budowę. • WSA nieprawidłowo ustalił stan faktyczny, opierając się na twierdzeniach skarżącego o odrębności budynków bez wystarczającego potwierdzenia w aktach sprawy. • WSA naruszył art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez wyjście poza zakres kontroli zgodności z prawem materialnym.
Godne uwagi sformułowania
nie jest możliwe prowadzenie w toku postępowania o aktualizację danych w ewidencji gruntów czynności kontrolnych w stosunku do prawomocnej i ostatecznej decyzji administracyjnej • Sąd pierwszej instancji przyjął, że dokonanie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków wymaga przeprowadzenia postępowania, w ramach którego ustalone zostaną przyczyny modyfikacji wniosku o udzielenie pozwolenia budowlanego, w tym rozważenie, czy decyzja wydana na skutek takiej modyfikacji nie narusza art. 8 k.p.a. • Sąd kasacyjny zaznacza jednak, że art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h ustawy brzmienie obowiązujące w dacie dokonania zaskarżonej czynności uzyskał na podstawie art. 1 pkt 21 lit. a tiret drugie ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o zmianie ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2020.782), która w tym zakresie weszła w życie z dniem 31 lipca 2020 r. a nie z dniem 1 maja 2020 r., jak wskazuje skarżący kasacyjne Starosta.
Skład orzekający
Anna Wesołowska
sprawozdawca
Jolanta Rudnicka
przewodniczący
Marian Wolanin
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Granice kontroli sądowej nad czynnościami materialno-technicznymi organów ewidencyjnych, relacja między decyzją o pozwoleniu na budowę a aktualizacją ewidencji gruntów, interpretacja przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ ewidencyjny jest jednocześnie organem wydającym pozwolenie na budowę, co może wpływać na ocenę zasady zaufania. Interpretacja przepisów dotyczących ewidencji gruntów i budynków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii technicznej związanej z ewidencją gruntów i budynków oraz potencjalnego konfliktu interesów organu działającego w podwójnej roli. Pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur i właściwe stosowanie przepisów prawa materialnego.
“Czy urzędnik może sam sobie zaprzeczyć? NSA o granicach aktualizacji danych ewidencyjnych.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.