II SA/Wa 1829/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku, ponieważ skarżąca nie spełniała kluczowego warunku całkowitej niezdolności do pracy.
Skarżąca T.W. domagała się przyznania świadczenia w drodze wyjątku z powodu trudnej sytuacji materialnej i licznych chorób. Prezes ZUS odmówił, powołując się na art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, który wymaga łącznego spełnienia przesłanek, w tym całkowitej niezdolności do pracy. Skarżąca została uznana jedynie za częściowo niezdolną do pracy, co uniemożliwiło przyznanie świadczenia w trybie nadzwyczajnym. Sąd administracyjny zgodził się z organem, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła skargi T.W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który utrzymał w mocy odmowę przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Podstawą prawną była ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a konkretnie art. 83 ust. 1, który przewiduje możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku osobom, które nie spełniają warunków do jego uzyskania, ale znajdują się w szczególnych okolicznościach, nie mogą podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek i nie mają niezbędnych środków utrzymania. Prezes ZUS stwierdził, że skarżąca nie spełnia warunku całkowitej niezdolności do pracy, gdyż orzeczeniem komisji lekarskiej została uznana za częściowo niezdolną do pracy. Sąd administracyjny podkreślił, że przepis art. 83 ust. 1 ustawy wymaga łącznego spełnienia wszystkich przesłanek. Związał się orzeczeniem lekarskim, które stwierdzało jedynie częściową niezdolność do pracy, co wykluczało możliwość przyznania świadczenia w trybie nadzwyczajnym, nawet przy bardzo trudnej sytuacji materialnej skarżącej. W związku z tym sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, warunek całkowitej niezdolności do pracy jest bezwzględnie wymagany i nie można przyznać świadczenia w drodze wyjątku osobie, która jest jedynie częściowo niezdolna do pracy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepis art. 83 ust. 1 ustawy wymaga łącznego spełnienia wszystkich przesłanek, a sąd orzekający w sprawach świadczeń jest związany orzeczeniami lekarskimi stwierdzającymi stopień niezdolności do pracy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (3)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 83 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis uzależnia przyznanie świadczenia od łącznego spełnienia wszystkich objętych nim przesłanek, w tym całkowitej niezdolności do pracy lub wieku, braku możliwości podjęcia pracy oraz braku niezbędnych środków utrzymania. Organ przyznający świadczenie jest związany orzeczeniami lekarskimi dotyczącymi stopnia niezdolności do pracy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie spełnia warunku całkowitej niezdolności do pracy, co jest przesłanką bezwzględną do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Orzeczenie lekarskie stwierdzające częściową niezdolność do pracy jest wiążące dla organu rentowego i sądu.
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja materialna skarżącej powinna być wystarczającą podstawą do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skarżąca jest całkowicie niezdolna do pracy z powodu licznych chorób.
Godne uwagi sformułowania
wszystkie warunki wymienione w przepisie muszą zaistnieć łącznie nie może przyznać osobie zdolnej choćby częściowo do pracy jakiegokolwiek świadczenia w trybie art. 83 ust. 1 omawianej ustawy niewątpliwie bardzo trudna sytuacja materialna skarżącej nie mogła wpłynąć na przyznanie świadczenia w drodze wyjątku
Skład orzekający
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Grochowska-Jung
członek
Stanisław Marek Pietras
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków przyznania świadczeń w drodze wyjątku z ZUS, zwłaszcza wymogu całkowitej niezdolności do pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 83 ustawy o emeryturach i rentach; orzeczenie z 2005 roku może być mniej aktualne w kontekście późniejszych zmian prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje rygorystyczne podejście do przepisów dotyczących świadczeń w drodze wyjątku, pokazując, że nawet trudna sytuacja życiowa nie zawsze pozwala na obejście formalnych wymogów prawnych.
“Czy trudna sytuacja materialna wystarczy, by dostać świadczenie z ZUS w drodze wyjątku? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1829/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-12-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-10-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Ewa Grochowska-Jung Małgorzata Pocztarek /przewodniczący sprawozdawca/ Stanisław Marek Pietras Symbol z opisem 650 Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku Sygn. powiązane I OSK 424/06 - Wyrok NSA z 2006-06-21 Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, WSA, Stanisław Marek Pietras, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku - oddala skargę - Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] września 2005 r. [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2005 r., którą odmówił przyznania p. T. W. świadczenia w drodze wyjątku. Odwołując się do dyspozycji art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), Prezes ZUS stwierdził, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie warunki wymienione w przepisie muszą zaistnieć łącznie, podczas gdy p. T. W. nie spełnia warunku całkowitej niezdolności do pracy. Orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS z dnia [...] czerwca 2005 r. p. T. W. została uznana za osobę częściowo niezdolną do pracy do dnia 31 maja 2006 r. Orzeczenie to, jak wyjaśnił Prezes ZUS, jest dla niego wiążące, same zaś trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi p. T. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zdaniem skarżącej, z uwagi na liczne choroby i związane z nimi dolegliwości, jest ona całkowicie niezdolna do pracy. Nadto skarżąca podniosła, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, nie ma środków na utrzymanie i leczenie. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUSA wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Według art. 83 ust. 1 powołanej ustawy, ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków niezbędnych do uzyskania emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes ZUS może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Przepis ten uzależnia przyznanie świadczenia od łącznego spełnienia wszystkich objętych nim przesłanek, których charakter nie jest jednorodny. Prezes ZUS jest uprawniony do oceny, czy zaistniały szczególne przeszkody uniemożliwiające ubezpieczonemu nabycie w normalnym trybie prawa do emerytury lub renty, a także do oceny jego sytuacji materialnej pod względem niezbędnych środków utrzymania. Na zaistnienie każdej z tych przesłanek składają się również zdarzenia i sytuacje niemożliwe do jednoznacznego i wiążącego zdefiniowania, które winny być w uzasadnieniu decyzji omówione i przekonująco ocenione. Inny charakter ma natomiast przesłanka dotycząca niemożliwości podjęcia pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek. Prezes ZUS jest nią związany, co oznacza, że nie może przyznać osobie zdolnej choćby częściowo do pracy jakiegokolwiek świadczenia w trybie art. 83 ust. 1 omawianej ustawy. Taka właśnie sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, gdzie tylko w braku przesłanki całkowitej niezdolności do pracy musiały być wydane negatywne dla skarżącej decyzje. Zarówno lekarz orzecznik ZUS orzeczeniem z dnia [...] maja 2005 r. i komisja lekarska ZUS w W. orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2005 r., uznały skarżącą za częściowo niezdolną do pracy do maja 2006 r. Związanie Prezesa ZUS tymi orzeczeniami sprawiło, że niewątpliwie bardzo trudna sytuacja materialna skarżącej nie mogła wpłynąć na przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Dlatego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI